Theo Cục Thuế, trong 8 tháng đầu năm 2026, cơ quan thuế đã hoàn tất chấm dứt hiệu lực mã số thuế cho 94.991 doanh nghiệp, tổ chức, tăng 109% so với cùng kỳ năm 2025. Tuy nhiên, trong số này chỉ có 23.017 doanh nghiệp, tổ chức phát sinh đề nghị chấm dứt mã số thuế trong năm 2026.

Gần 72.000 trường hợp còn lại là những hồ sơ đã được nộp từ năm 2025 trở về trước và được cơ quan thuế xử lý trong quá trình thực hiện Chiến dịch “Làm sạch mã số thuế - Tháo gỡ điểm nghẽn trong kinh doanh”.

Cục Thuế họp báo chuyên đề thông tin về Chiến dịch làm sạch mã số thuế.

Đây cũng là điểm được ông Mai Sơn, Phó Cục trưởng Cục Thuế - Bộ Tài chính, làm rõ tại cuộc họp báo chuyên đề về Chiến dịch làm sạch mã số thuế.

Theo ông Sơn, nếu chỉ nhìn vào tổng số gần 95.000 doanh nghiệp, tổ chức đã hoàn tất thủ tục chấm dứt mã số thuế trong 8 tháng đầu năm 2026 thì dễ tạo ra cảm giác số doanh nghiệp rời thị trường đang tăng mạnh. Nhưng khi bóc tách theo niên độ, bức tranh khác hẳn.

Riêng nhóm doanh nghiệp và chi nhánh thuộc diện đăng ký thuế liên thông, trong 8 tháng đầu năm 2026, số được cấp mới mã số thuế vẫn cao gấp 6,8 lần số hoàn tất thủ tục chấm dứt hiệu lực mã số thuế. Tỷ lệ này cao hơn mức 6 lần của năm 2024 và 4,5 lần của năm 2025.

Trong 8 tháng 2026, ngành Thuế đã cấp mới mã số thuế cho 156.478 doanh nghiệp, bao gồm các chi nhánh thuộc diện đăng ký thuế liên thông, tăng 8% so với cùng kỳ năm trước.

Đáng chú ý, nếu tính riêng số doanh nghiệp, tổ chức mới phát sinh đề nghị chấm dứt mã số thuế trong năm 2026, con số này là 23.017 trường hợp. Khi so với 167.637 doanh nghiệp, tổ chức được cấp mới mã số thuế trong cùng kỳ, số cấp mới cao gấp gần 8 lần số đề nghị chấm dứt.

Không chỉ “xóa” dữ liệu

Theo Cục Thuế, xử lý các mã số thuế tồn đọng không chỉ nhằm đưa những doanh nghiệp đã thực sự ngừng hoạt động ra khỏi hệ thống. Một mục tiêu khác là tạo điều kiện để những doanh nghiệp vẫn có nhu cầu kinh doanh được khôi phục trạng thái pháp lý.

Trong 8 tháng đầu năm nay, cơ quan thuế các cấp đã hỗ trợ rà soát, khôi phục mã số thuế cho 3.554 doanh nghiệp quay trở lại hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Đây là một trong những lý do Cục Thuế cho rằng không nên nhìn Chiến dịch đơn thuần dưới góc độ “đóng mã số thuế”. Theo định hướng của ngành Thuế, dữ liệu phải được rà soát, phân loại để tách bạch giữa doanh nghiệp thực sự không còn hoạt động với những trường hợp còn nhu cầu kinh doanh nhưng đang vướng về hồ sơ, thông tin hoặc trạng thái thuế.

Đại diện Cục Thuế cũng nêu rõ mục tiêu của Chiến dịch là vừa xử lý các hồ sơ tồn đọng, vừa tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp tuân thủ tốt và có mong muốn quay trở lại hoạt động; đồng thời sàng lọc các trường hợp có rủi ro về mua bán hóa đơn, trốn thuế, gian lận và lợi dụng pháp nhân.

Vì sao phải “làm sạch” lúc này?

Theo Cục Thuế, tại thời điểm tháng 6/2026, có gần 600.000 doanh nghiệp ở hai trạng thái: ngừng hoạt động nhưng chưa hoàn thành thủ tục chấm dứt hiệu lực mã số thuế và không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký.

Khối dữ liệu này tồn tại qua nhiều năm không chỉ làm tăng hồ sơ tồn đọng mà còn kéo dài thời gian xử lý thủ tục, gây lãng phí nguồn lực và tạo ra những rủi ro nhất định đối với cả cơ quan quản lý lẫn doanh nghiệp.

Vì vậy, Cục Thuế cho biết Chiến dịch được triển khai không phải để đặt thêm một nghĩa vụ mới cho doanh nghiệp. Về bản chất, đây là việc rà soát, hỗ trợ và xử lý các nghĩa vụ đã được pháp luật quy định, đồng thời chuẩn hóa dữ liệu để phục vụ hệ thống quản lý thuế mới và kết nối với các cơ sở dữ liệu quốc gia.

Như vậy, một phần đáng kể của gần 95 nghìn mã số thuế được chấm dứt trong năm 2026 không phải là những doanh nghiệp vừa rời khỏi thị trường, mà là những “khoản nợ dữ liệu” của hệ thống đang được xử lý.

Và cho dù lượng hồ sơ chấm dứt mã số thuế tăng mạnh do xử lý tồn đọng, số doanh nghiệp gia nhập thị trường trong 8 tháng đầu năm vẫn cao hơn đáng kể số doanh nghiệp hoàn tất thủ tục rời bỏ./.