Radio
Podcast
Multimedia
Lớp học không biên giới
Một buổi tối, trong lớp học trực tuyến, hàng chục học sinh từ nhiều tỉnh thành đang cùng nhau giải toán bằng tiếng Anh. Có em ở thành phố, nhưng cũng có em ở những vùng quê nơi việc tiếp cận các lớp học chất lượng còn hạn chế.
Không có bảng đen, phấn trắng, không có bục giảng, những người đứng lớp đều là tình nguyện viên - từ sinh viên, giáo viên trong nước đến những người Việt đang sinh sống ở nước ngoài.
Cô Nguyên Phạm, một giáo viên đang sinh sống tại California (Hoa Kỳ) với hơn 30 năm kinh nghiệm giảng dạy, đã tham gia dạy tiếng Anh cho học sinh Việt Nam từ năm 2024. Với cô, việc đứng lớp là một cách để đóng góp cho giáo dục quê nhà. “Tôi rất quý những ước vọng và mục tiêu giáo dục của chương trình, nên muốn góp phần giúp các em học tốt tiếng Anh và tự tin hơn để hội nhập.”
Sau một thời gian giảng dạy, cô nhận thấy học sinh Việt Nam có nhiều tiềm năng. “Học sinh Việt rất thông minh, tiếp thu nhanh và luôn muốn học hỏi thêm. Điều các em cần là cơ hội và sự hỗ trợ để phát triển.”
Cũng giống như cô Nguyên, Tống Nguyễn Nguyên Chương, hiện là sinh viên tại Đại học Melbourne (Úc), cũng đang tham gia giảng dạy nhiều lớp học mở như lớp Toán Tiếng Anh, Kỹ năng tiếng Anh… “Khi em có cơ hội tiếp xúc với một trong những nền giáo dục hàng đầu thế giới, em càng mong muốn đem những thứ hay ho và bổ ích này đến với các bạn trẻ ở Việt Nam.”
Đó là một phần của mô hình Lớp học mở Khan Academy Vietnam (KAV). Tính đến nay, mô hình đã thu hút hơn 500 tình nguyện viên và triển khai hơn 300 lớp học với nhiều chủ đề như Toán, Tiếng Anh, lập trình, tài chính cá nhân, an toàn Internet hay luyện thi SAT.
Những thay đổi bất ngờ từ lớp học trực tuyến
Với nhiều giáo viên tham gia giảng dạy, điều đáng nhớ nhất không nằm ở kết quả học tập, mà ở sự thay đổi của học sinh.
Thầy Dương Minh Hoàng, giáo viên lớp Toán Tiếng Anh tại Hệ thống Iglobal cho biết, không ít học sinh khi mới tham gia còn khá rụt rè, ngại hỏi bài, thậm chí e dè khi phải học Toán bằng tiếng Anh. Nhưng chỉ sau một thời gian, các em dần cởi mở hơn. Các em đã chủ động hỏi bài, tự tin hơn và dám thử thách những bài toán khó.
Theo thầy, sự thay đổi này không đến từ việc học nhiều hơn, mà đến từ việc các em được đặt trong một môi trường học tập an toàn, nơi các em có thể thử, có thể sai và luôn có người đồng hành. “Những sự thay đổi như vậy làm mình thực sự cảm thấy việc mình làm có ý nghĩa. Đôi khi giáo dục không bắt đầu từ những điều lớn lao mà từ việc có một bạn học sinh nói rằng: em có thể làm được.”
Theo thầy Hoàng, nhiều học sinh không thiếu khả năng nhưng thiếu định hướng và cơ hội tiếp cận đúng cách. “Có những bạn không biết nên bắt đầu từ đâu, hoặc khi gặp bài khó thì dễ bỏ cuộc. Ngoài ra, rào cản ngôn ngữ khi tiếp cận tài liệu quốc tế cũng là một vấn đề khá lớn.”
Việc học thông qua các lớp học mở không chỉ giúp học sinh hiểu bài hơn, mà còn giúp các em từng bước làm quen với việc học bằng tiếng Anh - một kỹ năng ngày càng quan trọng trong bối cảnh giáo dục hướng tới hội nhập.
Em Nguyễn Khánh Linh, học sinh lớp 6B, trường Tiểu học và THCS Mễ Sở, xã Mễ Sở , tỉnh Hưng Yên chia sẻ, tham gia lớp học mở đã giúp em tiếp cận với nhiều môn học mà trước đây em ít có cơ hội học sâu, đặc biệt là các môn học kết hợp với tiếng Anh,
“Em cảm thấy rất vui và biết ơn khi được tham gia chương trình học online này. Em có thể học nhiều môn như Toán, tiếng Anh, Vật lý và Hóa học nên mở rộng được kiến thức. Nhờ sự giúp đỡ của thầy cô, em cảm thấy tự tin hơn và học tập tốt hơn.”
Được học trực tuyến miễn phí cũng giúp bố mẹ Khánh Linh bớt một phần lo lắng về tài chính. Em mong muốn sẽ có nhiều học sinh khác, đặc biệt ở những vùng còn khó khăn, cũng có thể tiếp cận những lớp học như vậy.
Khát vọng hội nhập từ những lớp học nhỏ
Mô hình Lớp học mở đang cho thấy một hướng tiếp cận mới cho giáo dục. Ông Đỗ Ngọc Minh - Đồng sáng lập chương trình KAV cho biết, ngay từ khi bắt đầu, mục tiêu không chỉ là mở các lớp học đơn lẻ, mà là xây dựng một hệ sinh thái học tập mở.
“Chúng tôi mong muốn tạo ra một nơi mà tri thức được chia sẻ một cách dễ dàng, và người học có thể tự học một cách thực sự hiệu quả.”
Sau hơn 6 năm triển khai, từ những lớp học SAT ban đầu với vài trăm học sinh, chương trình đã mở rộng tới hàng nghìn học sinh trên cả nước, nhiều em đạt điểm cao, thậm chí điểm tuyệt đối.
Đặc biệt, nhiều học sinh sau khi đạt kết quả tốt đã quay trở lại, trở thành người dạy cho thế hệ sau. “Đó là một vòng tuần hoàn rất tự nhiên của tri thức - học, trưởng thành rồi quay lại chia sẻ”, ông Minh nhấn mạnh.
Từ một lớp học, rồi nhiều lớp học, một cộng đồng học tập đang dần hình thành, nơi mỗi người đóng góp một phần nhỏ để tạo nên những cơ hội lớn hơn cho người khác. Không chỉ giúp học sinh củng cố kiến thức, những lớp học này còn mở ra cơ hội tiếp cận ngoại ngữ, phương pháp học tập hiện đại và tư duy toàn cầu.
Ông Đỗ Ngọc Minh cho rằng khi kết hợp giữa nền tảng học tập mở, phương pháp học tập tinh thông và sức mạnh của cộng đồng, chi phí để mở rộng cơ hội học tập có thể giảm xuống rất thấp, nhưng tác động thì lại tăng theo cấp số nhân.
“Nếu có thêm sự đồng hành của các tổ chức, đặc biệt là các nhà hảo tâm, chúng tôi không chỉ mong muốn mở rộng số lượng lớp học mà còn đưa mô hình này tới nhiều địa phương hơn, tổ chức thêm nhiều hoạt động đa dạng hơn, đặc biệt là ở những nơi học sinh còn ít cơ hội tiếp cận với nguồn học liệu chất lượng”, ông Minh nói.
“Giáo dục không nên bị giới hạn bởi địa lý hay điều kiện kinh tế. Đôi khi, chỉ cần một lớp học được tạo ra từ tinh thần tình nguyện, một cộng đồng nhỏ cùng học với nhau, cũng có thể thay đổi hoàn toàn cách một em học sinh nhìn về việc học và từ đó thay đổi cả con đường tương lai của các em.”
Những lớp học không biên giới cho thấy cách cộng đồng giáo viên trong và ngoài nước có thể cùng nhau thu hẹp khoảng cách giáo dục./.
