Môn Sinh học thí sinh sẽ mất nhiều thời gian đọc đề

Theo đánh giá của thầy giáo Nguyễn Thành Công, giáo viên môn Sinh học, trường THPT Chuyên Đại học sư phạm, đề thi môn Sinh học kiến thức phủ xuyên suốt cả ba khối lớp, đúng tinh thần tích hợp dọc của chương trình mới.

Trong đó, các câu hỏi từ dễ đến khó được thiết kế hợp lý. Các câu nhận biết thuần (I.11 tim, I.13 môi trường tôm, I.16 vi sinh ưa lạnh, I.17 ti thể) đủ để học sinh trung bình gỡ điểm; phần giữa là các câu phân tích đồ thị/sơ đồ; đỉnh là các bài tính của Phần III và các câu đúng/sai móc xích của Phần II. Một số câu thuộc di truyền là câu phân loại tốt nhất.

Điều khiến thầy Nguyễn Thành Công băn khoăn, áp lực đọc hình trong 50 phút là không nhỏ. Học sinh nắm chắc bản chất sinh học nhưng đọc đồ thị chậm có thể bị thiệt về thời gian.

Độ phân hóa dồn quá nhiều vào di truyền và kỹ năng tính toán. Điều này khiến phổ điểm cao phụ thuộc mạnh vào một mạch nội dung, hơi thiếu cân bằng nếu mục tiêu là đánh giá năng lực sinh học toàn diện.

Ngoài ra, các ngữ cảnh ứng dụng tuy hay nhưng phần lớn vẫn nằm trong vùng quen của sinh học; số câu thật sự đòi hỏi biến đổi kiến thức sang tình huống lạ chưa nhiều — dù vài câu (chọn lọc giới tính qua màu mỏ, tiến hóa kháng thuốc) đã làm tốt việc này.

Về cơ bản, thầy Nguyễn Thành Công đánh giá, đề thi môn Sinh học năm 2026 tốt hơn năm trước, đúng định hướng năng lực, phân hóa tốt - phù hợp vai trò vừa xét tốt nghiệp vừa làm cơ sở tuyển sinh. Hạn chế lớn nhất là áp lực thời gian từ mật độ hình ảnh và việc dồn trọng số phân loại vào di truyền.

Đề thi tiếng Anh không còn gây "choáng" cho thí sinh

Đối với đề thi môn tiếng Anh, theo đánh giá của tổ tiếng Anh, hệ thống giáo dục HOCMAI, đề thi đã có sự điều chỉnh rất hợp lý về độ khó sau năm đầu tiên đổi mới.

Đề thi không còn "gây choáng" cho thí sinh về áp lực suy luận, nhưng vẫn kiên quyết nói không với lối học vẹt, học tủ truyền thống. Đề đã giảm nhẹ độ khó nhưng vẫn phân hóa rõ nét.

Cụ thể, thí sinh "dễ thở" với các văn bản ứng dụng đời sống (tờ rơi quyên góp, sự kiện môi trường). Tuy nhiên, học sinh "học tủ", chỉ nhớ công thức ngữ pháp máy móc sẽ gặp khó khăn lớn vì mọi điểm ngữ pháp đều đã được nhúng vào văn bản. Học sinh khá giỏi có lợi thế lớn.

So với đề thi "bước ngoặt" có phần nặng tính hàn lâm và suy luận phức tạp của năm 2025, đề thi năm nay có sự điều chỉnh rõ rệt về độ nhiễu của các phương án lựa chọn và đặc biệt là tần suất xuất hiện các từ vựng ở cấp độ khó đã giảm, cách hành văn cũng đã dễ đọc hơn. Các câu hỏi được thiết kế tường minh hơn, giảm bớt các bẫy ngữ nghĩa quá sâu, giúp học sinh nắm bắt mạch tư duy của bài dễ dàng hơn.

Các câu vận dụng thể hiện qua nhóm đoán từ qua văn cảnh (VD: relinquished, astounded), suy luận, và tìm vị trí chèn câu. Đặc biệt, bài đọc hiểu 10 câu về chủ đề môi trường có độ phân hóa lớn nhất; mặc dù từ vựng đã giảm cấp độ, dễ đọc nhưng nặng về tư duy logic.

Môn Vật lí: Thí sinh dễ đạt mức 5 đến 6 điểm

Đánh giá về môn Vật lí, các giáo viên thuộc tổ Vật lí của hệ thống giáo dục HOCMAI cũng nhận định, đề không đánh đố, không đưa kiến thức ngoài chương trình, nhưng cũng không dễ với thí sinh học hời hợt.

Nhóm câu nhận biết – thông hiểu giúp thí sinh học nghiêm túc có thể đạt khoảng 5-6 điểm. Nhóm câu vận dụng trong phần đúng/sai và trả lời ngắn giúp phân hóa thí sinh có năng lực tư duy tốt.

Đề cũng cân bằng giữa lí thuyết và tính toán, giữa kiến thức sách giáo khoa và ứng dụng thực tiễn, giữa mục tiêu xét tốt nghiệp và yêu cầu tham khảo cho tuyển sinh đại học.

Đề gửi đi thông điệp rất rõ ràng: thí sinh muốn đạt điểm cao cần phải học như một người làm khoa học nhỏ – biết quan sát, biết đọc dữ liệu, biết giải thích cơ chế và biết vận dụng kiến thức vào bối cảnh sống.

Tỉ lệ câu hỏi theo cấp độ tư duy Biết/ Hiểu/ Vận dụng khoảng 40%/ 30%/ 30%, tập trung đánh giá 3 thành phần của năng lực Vật lí: Nhận thức vật lí; Tìm hiểu thế giới tự nhiên dưới góc độ vật lí; Vận dụng kiến thức, kĩ năng đã học.

Tỉ lệ này hoàn toàn phù hợp với mục đích xét công nhận tốt nghiệp THPT cho học sinh đồng thời là dữ liệu đủ độ tin cậy cho các cơ sở giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp sử dụng trong tuyển sinh theo tinh thần tự chủ.

Chấm dứt kỷ nguyên của những bài toán “hóa học ảo”

Đề thi tốt nghiệp THPT môn Hóa học có cấu trúc tương đồng với đề thi Tốt nghiệp THPT năm 2025 với 3 phần thi. Phần I. Trắc nghiệm nhiều phương án lựa chọn (18 câu); Phần II. Trắc nghiệm đúng sai (4 câu); Phần III. Trắc nghiệm trả lời ngắn (6 câu).

Điều này, theo các giáo viên bộ môn Hóa học sẽ tạo tâm lý an tâm, quen thuộc cho các sĩ tử khi bước vào phòng thi

Nếu năm 2025 là bước "khởi động" để thí sinh làm quen với hình hài mới, thì đề 2026 thực sự là bước "tăng tốc" về chiều sâu tư duy. Ở đề thi 2025, phần kĩ năng thực hành thường dừng lại ở mức mô tả một quy trình có sẵn (ví dụ: mô tả cách chuẩn độ FeSO4 bằng KMnO4) và yêu cầu thí sinh tính toán hoặc xác nhận thao tác.

Sang đề 2026, tư duy Phương pháp nghiên cứu khoa học được đẩy lên một tầm cao mới. Ví dụ: Câu 11 – Phần I – Mã đề 0323, yêu cầu thí sinh chỉ ra các biến số cần kiểm soát (thời gian, nồng độ, thể tích...) để đảm bảo tính công bằng khi khảo sát ảnh hưởng của nhiệt độ đến tốc độ phản ứng.

Năm 2025 đã chấm dứt kỷ nguyên của những bài toán “hóa học ảo”, mở đường cho các số liệu thực tiễn. Kế thừa nền tảng đó, đề thi năm 2026 chính thức thử thách thí sinh bằng kỹ năng tư duy chuỗi và xử lý các bài toán quy trình nhiều bước.

Ví dụ: Câu 5 - Phần III – Mã đề 0323, tính toán tỉ lệ không khí và lượng nước bay hơi trong thiết bị sấy đường saccharose. Câu 4 - Phần III – Mã đề 0323, tính hiệu suất của chuỗi sản xuất ammonia theo phương pháp Haber-Bosch với 4 giai đoạn liên tiếp. Khối lượng tính toán không nặng, nhưng đòi hỏi kĩ năng bám sát luồng khí di chuyển qua từng tháp phản ứng. Câu 6 - Phần III – Mã đề 0323, xác định hàm lượng pha 3CaO.SiO2 trong xi măng Portland.

Yếu tố phân hóa: Tỉ lệ câu hỏi theo cấp độ tư duy: Biết/Hiểu/Vận dụng là 40% / 30% / 30% được thiết kế phù hợp với năng lực của học sinh và phù hợp với mục tiêu phân hoá học sinh để xét tốt nghiệp, xét tuyển đại học,... Sự phân hóa của đề thi 2026 nằm ở năng lực đọc hiểu dữ liệu và tư duy logic. Ví dụ: Câu 2 – Phần II – Mã đề 0323, chỉ cần một lỗ hổng nhỏ về bản chất (không phân biệt được vai trò của các phối tử trong phức chất), các em sẽ mất ngay điểm tuyệt đối.

Gợi ý đáp án môn Tiếng Anh (nguồn: tuyensinh247)

Gợi ý đáp án môn Vật lí (nguồn: tuyensinh247)

Gợi ý đáp án môn Sinh học (nguồn: tuyensinh247)

Gợi ý đáp án môn Hóa học (nguồn: tuyensinh247)