Sáng nay (6/11), Trường ĐH Mở Hà Nội tổ chức Hội thảo khoa học “Tài chính bền vững và thực thi ESG tại Việt Nam”. Hội thảo có sự góp mặt của các nhà khoa học, chuyên gia, nhà quản lý, đại diện doanh nghiệp và các cơ sở đào tạo trong cả nước.

ESG là thuật ngữ viết tắt từ E-Environment (Môi trường); S-Social (Xã hội) và G-Governance (Quản trị doanh nghiệp). Đây là một bộ tiêu chuẩn để đo lường các yếu tố liên quan đến phát triển bền vững và trách nhiệm đối với môi trường, xã hội của doanh nghiệp.

Phát biểu khai mạc, TS. Bùi Thanh Sơn – Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Mở Hà Nội khẳng định, thế giới đang bước vào giai đoạn chuyển đổi mạnh mẽ với những biến động sâu rộng về kinh tế, xã hội, công nghệ và môi trường. Những rủi ro từ biến đổi khí hậu, cạn kiệt tài nguyên, thiên tai cùng áp lực về trách nhiệm xã hội và quản trị minh bạch đang đặt ra những thách thức chưa từng có đối với mọi quốc gia và cộng đồng doanh nghiệp.

Trong bối cảnh đó, Tài chính bền vững (Sustainable Finance) và việc thực thi các tiêu chuẩn ESG (Môi trường - Xã hội - Quản trị) không còn là một lựa chọn tự nguyện. Đây đã trở thành xu thế tất yếu và thước đo năng lực cạnh tranh, sự phát triển dài hạn của mỗi tổ chức, doanh nghiệp.

Tại Việt Nam, gắn liền với Chiến lược quốc gia về tăng trưởng xanh và cam kết đưa phát thải ròng về 0 (Net Zero) vào năm 2050, hệ thống tài chính - ngân hàng cùng thị trường vốn đang đóng vai trò then chốt trong việc điều hướng dòng vốn xanh. Các công cụ tài chính như tín dụng xanh, trái phiếu xanh, đầu tư hay bảo hiểm xanh đang ngày càng thể hiện vai trò là “bệ đỡ” cho quá trình chuyển đổi nền kinh tế.

Dù vậy, việc thực thi ESG và xây dựng khung tài chính bền vững tại Việt Nam hiện nay vẫn đang đối mặt với nhiều thách thức về chính sách, chuẩn mực báo cáo, dữ liệu, năng lực quản trị rủi ro và đặc biệt là nguồn nhân lực chất lượng cao.

Trước xu thế phát triển xanh và hội nhập quốc tế, TS Bùi Thanh Sơn khẳng định giáo dục đại học không chỉ dừng lại ở việc truyền đạt kiến thức chuyên môn, mà còn phải trang bị cho người học tư duy bền vững, năng lực ứng phó với rủi ro và tinh thần trách nhiệm đối với cộng đồng, môi trường.

Trong chiến lược chung đó, Khoa Tài chính – Ngân hàng đã chủ động cập nhật các xu hướng phát triển mới của nền kinh tế. Bên cạnh việc đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao trong các lĩnh vực truyền thống như ngân hàng, tài chính doanh nghiệp, đầu tư, chứng khoán và bảo hiểm, khoa và nhà trường đang tích cực lồng ghép các nội dung về tài chính xanh, đầu tư trách nhiệm và thực thi ESG vào chương trình giảng dạy, nghiên cứu.

Tại Hội thảo, các tổ chức, chuyên gia tài chính – ngân hàng, nhà khoa học cùng giảng viên, sinh viên đã phân tích cơ hội, thách thức, chia sẻ kinh nghiệm quốc tế và giải pháp thực tiễn nhằm thúc đẩy hệ sinh thái tài chính bền vững, nâng cao hiệu quả thực thi ESG tại các doanh nghiệp Việt Nam hiện nay.

TS Hoàng Đình Minh, Vụ dự báo thống kê – Ngân hàng Nhà nước Việt Nam nêu ra nhiều động lực thúc đẩy ngân hàng áp dụng ESG. Theo đó, sự nhân rộng và siết chặt yêu cầu tích hợp ESG trong hoạt động kinh doanh, đòi hỏi các ngân hàng phải tuân thủ và cập nhật liên tục những đổi mới trong quy định và chính sách. Bởi lẽ, hậu quả của việc không tuân thủ là rất lớn, đối với cả ngân hàng lẫn khách hàng và đối tác.

Sự gia tăng trong nhận thức và mối quan tâm về các yếu tố ESG từ các bên liên quan như nhà đầu tư, khách hàng, cộng đồng... cũng đòi hỏi ngân hàng phải nắm bắt và quản lý các yếu tố “vô hình” trong hoạt động kinh doanh, thông qua việc tích hợp và minh bạch các vấn đề liên quan ESG.

Việc quản lý kém các vấn đề ESG có thể tiềm ẩn rủi ro danh tiếng (phá hủy hình ảnh thương hiệu), ảnh hưởng đến lợi nhuận dài hạn, sự ổn định tài chính của ngân hàng.

Trong khi đó, các ngân hàng tích hợp ESG vào mô hình kinh doanh sẽ có lợi thế trong việc thấu hiểu và nắm bắt nhu cầu chuyển đổi của khách hàng, đồng thời đảm bảo mối quan hệ kinh doanh bền vững với họ. Điều này có thể trở thành một lợi thế cạnh tranh, tạo ra các dòng doanh thu mới.

Kết luận hội thảo, TS. Nguyễn Văn Quang – Trưởng khoa Tài chính - Ngân hàng, Trường ĐH Mở Hà Nội cho rằng, từ các báo cáo có thể thấy yêu cầu xuyên suốt là cần chuyển từ cam kết và công bố sang năng lực thực thi và kết quả có thể đánh giá.

Vốn xanh cần được thẩm định và giám sát để đến đúng đối tượng, hỗ trợ chuyển đổi thực chất. Tiêu chí ESG cần đủ rõ để tạo cơ sở so sánh, đồng thời có lộ trình phù hợp với ngành nghề và quy mô doanh nghiệp. Dữ liệu cần đáng tin cậy, có thể kiểm chứng và hữu ích cho quyết định của doanh nghiệp, ngân hàng, nhà đầu tư và cơ quan quản lý.

Kết quả của Hội thảo là cơ sở góp phần thúc đẩy sự hợp tác giữa Nhà trường – Doanh nghiệp – Cơ quan quản lý, đồng thời truyền cảm hứng và mở ra nhiều cơ hội nghiên cứu, học tập cho các em sinh viên./.