Tại "Match Day 2026" - Ngày đăng ký chuyên ngành đào tạo Bác sĩ nội trú khóa 51 (2026 - 2029) tại Trường ĐH Y Hà Nội hôm 9/9, 780 thí sinh đạt ngưỡng đảm bảo chất lượng (điểm sàn) theo thứ tự xếp hạng chọn chuyên ngành đào tạo bác sĩ nội trú với 444 chỉ tiêu.

Theo nguyên tắc, thí sinh có thứ hạng cao hơn trong kỳ thi bác sĩ nội trú được ưu tiên chọn chuyên ngành trước. Với những chuyên ngành sớm “lấp” đầy chỉ tiêu, hệ thống máy tính sẽ tự động khóa, đồng nghĩa người đằng sau không còn cơ hội chọn chuyên ngành đó.

Y pháp là chuyên ngành “chốt sổ” Match Day với sự lựa chọn của 2 tân bác sĩ Trương Việt Anh và Đỗ Tất Bình.

Y pháp - chuyên ngành chịu nhiều định kiến

Tân bác sĩ Trương Việt Anh (24 tuổi), số thứ tự 524 thành thật, ban đầu khá phân vân khi đưa ra lựa chọn này. Bởi, mỗi lần đề xuất Y pháp, hầu như mọi thành viên trong gia đình đều phản đối.

“Khi tìm hiểu, em được biết chuyên ngành có yếu tố độc hại và mang nhiều định kiến”. Tuy nhiên, nỗi lo này chỉ lan truyền qua những câu chuyện mà tân bác sĩ chưa từng trải qua.

Trước đây, Việt Anh từng nghĩ đến Y pháp song khi tham khảo ý kiến mọi người, ai cũng tỏ ra e ngại. “Càng hỏi, em càng cảm thấy mình đang đi tìm một sự ủng hộ thay vì lời khuyên. Thế nên, em giữ lựa chọn ấy tới cuối cùng.

Y pháp là một “mảnh đất” em thực sự muốn đặt chân đến, dù nhiều người nói ngành này đáng sợ”, Việt Anh chia sẻ.

Đã đưa ra lựa chọn, ngoài yêu thích thì cần tinh thần đi đến cùng với chuyên ngành đã chọn. Trong thời gian chờ nhập học, cậu dự định chuẩn bị tinh thần, sức khỏe và bổ sung kiến thức từ các giáo trình hiện tại của Trường Đại học Y Hà Nội.

Tân bác sĩ Trương Việt Anh (bên trái) và Đỗ Tất Bình (bên phải) chụp ảnh cùng TS Nguyễn Tuấn Anh, Phó trưởng Bộ môn Y pháp, Trường Đại học Y Hà Nội tại "Match Day 2026"

Lựa chọn Y pháp sau Trương Việt Anh là Đỗ Tất Bình (24 tuổi, quê Ninh Bình - Nam Định cũ). Dù Hóa sinh và Tâm thần mới là những nguyện vọng đầu tiên của tân bác sĩ trong “Match Day” song Bình hài lòng với lựa chọn cuối cùng.

Trong hình dung của Bình, môi trường làm việc của Y pháp không phải lúc nào cũng tươi sáng, thậm chí có phần trầm lắng và lặng lẽ. Vừa hay, điều đó phù hợp với tính cách cẩn thận và tỉ mỉ của em.

Đứng vị trí thứ 528, Bình cho biết tâm trạng của mình có phần “đi xuống” sau khi nhận kết quả thi bác sĩ nội trú. Sau khi lấy lại tinh thần, cậu lao vào tìm hiểu những chuyên ngành vừa tầm với mức điểm hiện có. Và Bình tìm chiến thuật chọn chuyên ngành phù hợp nhất.

“Y Pháp là lựa chọn đáng để cân nhắc”, suy nghĩ của Bình được củng cố khi trải qua 6 năm học Y đa khoa tại Học viện Y dược học cổ truyền Việt Nam. Tại đây, cậu có cơ hội “va chạm” với bộ môn Y pháp. Sự yêu thích chuyên ngành này đã bắt đầu nhen nhóm trong nam bác sĩ từ đó.

Với Bình, động lực theo đuổi chuyên ngành Y Pháp không chỉ đến từ sự ủng hộ tuyệt đối của gia đình mà còn là bản lĩnh được tôi luyện từ kỳ thi bác sĩ nội trú cam go vừa qua.

Tân bác sĩ nội trú Đỗ Tất Bình

Không có ý định học nội trú từ đầu nên Bình ôn thi khá muộn. Năm thứ tư, khi đi lâm sàng ở viện, trải qua các khoa “nội, ngoại, sản, nhi”, Bình cho rằng nội trú là con đường nhanh nhất để trở thành bác sĩ giỏi. Thế là cậu quyết định ôn thi nội trú, bắt đầu những tháng ngày phải cân đối thời gian học ở trường, đi lâm sàng và ôn lý thuyết tại nhà.

“Em bị mất ngủ khá nhiều” – Bình nhớ lại quãng thời gian ôn thi bác sĩ nội trú.

“Có những thời điểm người rất mệt, thèm ngủ nhưng đặt lưng xuống giường là không thể nhắm mắt được. Những lúc như thế, em lại ngồi dậy học tiếp cho đỡ tốn thời gian”.

“Áp lực nhất có lẽ là khoảng thời gian sau tốt nghiệp Y đa khoa” – Bình nói. Lúc này, quỹ thời gian của nam bác sĩ dành trọn để ôn thi nội trú. Mọi lời hỏi thăm "Ôn thi đến đâu rồi?", "Sao dạo này rảnh thế, không ôn thi à?" đều khiến Bình cảm thấy nặng gánh.

“Đôi khi, nhìn lại hành trình 6 năm học vất vả, thấy bạn bè ở các chuyên ngành khác ra trường từ năm thứ 4, thứ 5 đi làm có lương, em có chút gen tỵ và không khỏi chạnh lòng”, tân bác sĩ nội trú chia sẻ.

Bộ môn mang "nỗi oan Thị Kính"

Là bộ môn hoàn thành việc tuyển bác sĩ nội trú cuối cùng, TS. Nguyễn Tuấn Anh - Phó Trưởng bộ môn Y Pháp, Trường Đại học Y Hà Nội bày tỏ vui mừng nhưng không bất ngờ bởi “năm nào cũng thế”.

Y pháp là một trong những chuyên ngành được đào tạo khá sớm trên thế giới, đặc biệt tại Pháp, Mỹ và các nước châu Âu. Tuy nhiên, ở Việt Nam, đây là một chuyên ngành tương đối non trẻ.

Y pháp là cách gọi viết tắt của Y học tư pháp. Đây là một chuyên ngành bao gồm rất nhiều lĩnh vực khoa học liên quan.

Ở nước ngoài, Y pháp được phân thành nhiều mảng. Ví dụ, Độc chất học pháp y, nghiên cứu về các loại độc chất; Nhân chủng học, chuyên nghiên cứu về nhân chủng; Tử thi học, nghiên cứu về tử thi. Ngoài ra còn có giám định gene ADN.

Trong chương trình tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hơn 500 hài cốt liệt sĩ vừa qua, lực lượng nòng cốt thực hiện giám định và xác nhận danh tính liệt sĩ đa số là các giám định viên pháp y.

“Đối tượng của Y học tư pháp rất rộng, bao gồm cả người sống và người quá cố. Tuy nhiên, ở Việt Nam, Bộ môn chúng tôi nhiều năm nay vẫn phải “mang một nỗi oan Thị Kính” là cứ nhắc đến Y pháp, mọi người lại nghĩ ngay đến việc mổ tử thi”, TS Nguyễn Tuấn Anh nói.

Thực tế, Y pháp là một chuyên ngành rộng. Lĩnh vực này hiện diện nhiều trong cuộc sống. Chẳng hạn, trong các vụ tai nạn giao thông, cần giám định thương tích để làm căn cứ giải quyết vụ việc. Trong các vụ tai nạn lao động, việc giám định thương tích là cần thiết để xác định mức độ tổn thương, làm căn cứ giải quyết chế độ bảo hiểm, bồi thường. Hay, trong các vụ việc sinh hoạt như va chạm, đánh nhau, cũng cần giám định thương tích để làm căn cứ cho cơ quan chức năng giải quyết vụ việc.

Theo TS Nguyễn Tuấn Anh, người làm Y pháp thường bị hiểu nhầm là những người đi mổ tử thi, tạo ra tâm lý e ngại lựa chọn chuyên ngành. Thậm chí, bộ môn cũng phải giải thích cho phụ huynh hiểu Y pháp là gì. Khi đã hiểu thì mọi người sẽ rất chào đón.

Đăng ký lựa chọn chuyên ngành bác sĩ nội trú

TS Nguyễn Tuấn Anh cho hay, cơ hội việc làm hiện nay của chuyên ngành Y pháp khá tốt. Đặc biệt, Đảng và Nhà nước đang có những chính sách về học phí và chế độ bồi dưỡng độc hại.

Theo Nghị định 238/2025/NĐ-CP, từ năm học 2025-2026, học viên sau đại học thuộc khối ngành sức khỏe như thạc sĩ, tiến sĩ, chuyên khoa cấp I, chuyên khoa cấp II, bác sĩ nội trú chuyên ngành tâm thần, giải phẫu bệnh, pháp y, pháp y tâm thần, truyền nhiễm và hồi sức cấp cứu tại cơ sở giáo dục công lập sẽ được miễn toàn bộ học phí. Cùng nhóm chuyên ngành này, học viên học tại cơ sở giáo dục tư thục được Nhà nước hỗ trợ học phí./.