Radio
Podcast
Multimedia
Mời các bạn bấm nút nghe nội dung:
Cán bộ, chuyên gia, bác sỹ y tế công cộng, những người “tàng hình” trong hệ thống y tế mỗi quốc gia
Hơn 10 năm làm nghề, chị Trịnh Hương Ly, thạc sỹ y tế công cộng vẫn nhớ về ngả rẽ nghề nghiệp đặc biệt của bản thân. Chuẩn bị tốt nghiệp ngành quản trị dữ liệu, Trường đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội, cô tham gia một dự án nho nhỏ liên quan đến y tế công cộng.
“Dự án mình tham gia khá gần với y tế công cộng. Đó là làm về phòng chống xâm hại tình dục trẻ em tại các điểm du lịch tiềm năng. Từ đó mình bén duyên với hoạt động đào tạo kỹ năng an toàn. Hành trình nghề nghiệp của mình là một con đường không thẳng nhưng phù hợp và may mắn khi mọi người ngày càng quan tâm nhiều hơn đến lĩnh vực này”, chị Hương Ly nhớ lại.
“Nói tới ngành y tế, xã hội chỉ nghĩ đến bệnh viện và đội ngũ y bác sĩ. Những người ở phía sau thì thường gọi là “tàng hình”.
Thời điểm chị Ly mới bước sang lĩnh vực y tế công cộng, nhận thức của cộng đồng cũng như những dịch vụ liên quan đến y tế công cộng còn rất ít và giá trị đem lại thường ở tương lai. Các bác sỹ tham gia dạy kỹ năng an toàn hay sơ cấp cứu khá tương đồng với kỹ năng phòng cháy chữa cháy, không ai mong học viên phải dùng tới. Dần dần, ý thức về an toàn, sức khỏe và phòng bệnh nâng cao lên, công việc của chị Hương Ly và các đồng nghiệp nhận được sự quan tâm của nhiều người, nhiều gia đình hơn. Đã có trường hợp một cô giáo mầm non cứu được học sinh hóc dị vật, một người mẹ cứu được con của mình trong trường hợp sặc sữa sau các buổi tập huấn.
Một buổi dạy kỹ năng sơ cấp cứu của bác sĩ Hoàng Văn Cường, Trưởng phòng Công nghệ Y tế thuộc Viện ứng dụng công nghệ y tế thường kéo dài 4 tiếng đồng hồ. Vận động liên tục, truyền năng lượng thực hành cho học viên, khuyến khích mỗi người tự tay thực hiện kỹ năng sơ cấp cứu. Đặt các tình huống giả định nhưng giống như thật để học viên coi mình như đang đứng trước sự cố về an toàn sức khỏe để bước khỏi ngại ngần, thực hiện đến mức thuần thục các bước xử lý trước khi xe cấp cứu và cán bộ y tế xuất hiện.
“Tết về, niềm vui của mình là kể với bố mẹ năm nay tập huấn và hỗ trợ được bao nhiêu người biết được kỹ năng sơ cấp cứu, cứu được bao nhiêu người. Bản thân mình còn làm ở lĩnh vực điều trị hỗ trợ tâm lý. Năm 2025, mình và các đồng nghiệp đã giúp 6 bệnh nhân đang có ý định tự tử vượt qua vấn đề tâm lý để trở lại cuộc sống bình thường. Đó là niềm vui và động lực để mình theo đuổi công việc này”, bác sỹ Hoàng Văn Cường chia sẻ.
Y tế công cộng có nhiều nhiệm vụ khác nhau từ phòng ngừa và kiểm soát dịch bệnh; truyền thông giáo dục sức khỏe, kỹ năng an toàn đến phân tích dữ liệu và xây dựng chính sách. Những buổi tập huấn về sơ cấp cứu, về chăm sóc sức khỏe, kiểm soát bệnh không lây nhiễm cho cộng đồng cũng chính là một phần việc của người làm y tế công cộng. Và những đóng góp của họ được bao trọn trong một câu nói: “Phòng bệnh hơn chữa bệnh”.
Y tế công cộng góp phần giảm áp lực cho các cơ sở khám chữa bệnh
Trước đây, y tế công cộng tập trung vào những bệnh truyền nhiễm. Trên bình diện rộng, chính sự thay đổi của nhịp sống hiện đại đã tác động và khiến ngành y tế công cộng cũng phải thay đổi và có những yêu cầu mới được đặt ra.
Thứ nhất, phòng chống và quản lý các bệnh không lây nhiễm như bệnh như đái tháo đường, tăng huyết áp hay các vấn đề liên quan đến sức khỏe tâm thần khi tỉ lệ các bệnh này tăng nhanh trong những năm qua.
Thứ hai liên quan đến việc chuyển đổi số cũng như ứng dụng dữ liệu. Dữ liệu đóng một vai trò rất quan trọng khi mang tính dự báo cho những chính sách, những chương trình phù hợp hơn cho toàn ngành y tế.
Một trong những nhiệm vụ quan trọng không kém của y tế dự phòng nằm ở sự phối hợp liên ngành giữa y tế công cộng và các ngành khác.
“Việc quản lý khủng hoảng dịch bệnh bắt buộc phải có sự kết hợp của cơ quan liên ngành. Cách đây không lâu, đại dịch bùng nổ, đặt cho chúng ta một bài toán vô cùng khó khăn, đòi hỏi các cơ quan trong và ngoài ngành y tế phải phối hợp với nhau để có thể tạo ra được một chiến dịch phù hợp và có tác động nhanh trên diện rộng”, Th.S Trịnh Hương Ly, Giám đốc vận hành Tổ chức Giáo dục Sức khoẻ Wellbeing phân tích.
Ngày 10/08/2026, Thủ tướng Chính phủ có quyết định số 1515 phê duyệt đề án: “Phát triển hệ thống cấp cứu ngoại viện giai đoạn 2026-2030” trong đó có những mục tiêu cụ thể. Việc phổ cập kiến thức về sơ cứu, cấp cứu ban đầu tối thiểu 3% dân số, trong đó tối thiểu 1% dân số được đào tạo kỹ năng sơ cấp cứu ban đầu.
Đề án 1515 của Thủ tướng chính phủ mới ban hành theo bác sỹ Hoàng Văn Cường thực sự đã tạo nên niềm vui, hạnh phúc và giống như một sự ghi nhận đồng thời mở ra cơ hội nghề nghiệp mang lại giá trị cho cộng đồng và toàn ngành y tế với đội ngũ cán bộ, chuyên gia và bác sỹ trong lĩnh vực y tế công cộng.
Còn với Th.s y tế công cộng Trịnh Hương Ly, đề án “Phát triển hệ thống cấp cứu ngoại viện giai đoạn 2026-2030” thực sự là một bước tiến và khiến người làm nghề cũng như những bạn trẻ có ý định chọn học ngành y tế công cộng không chỉ là có động lực hơn mà còn nhìn thấy sự quan tâm của Chính phủ đối với lĩnh vực sơ cấp cứu ngoại viện.
Tham gia tập huấn, hướng dẫn cộng đồng sơ cấp cứu đúng cách đồng nghĩa thêm một phần việc khổng lồ cho đội ngũ y tế công cộng. Những tổ chức sức khỏe như Wellbeing nơi chị Hương Ly công tác cùng nhiều đơn vị trong lĩnh vực y tế công cộng cung cấp dịch vụ tư vấn, đào tạo và thiết bị liên quan đến cấp cứu ngoại viện chuyên nghiệp đều thấy phải trách nhiệm hơn, nhanh hơn, tốt hơn và hiệu quả hơn nhằm lan tỏa được kiến thức sơ cứu đến người dân để có thể ứng xử, ứng phó được trong những tình huống khẩn cấp.
Với những bạn trẻ đứng trước ngưỡng cửa chọn nghề hướng nghiệp có ý định chọn ngành học y tế công cộng theo chị Hương Ly cần bắt đầu từ tinh thần thực sự hiểu về giá trị công việc đem lại cho toàn hệ thống y tế.
“Kết quả cuối cùng chúng ta mong kể cả phòng bệnh hay là chữa bệnh vẫn là một cơ thể hoàn toàn khỏe mạnh cả về thân và tâm. Vì thế việc phòng bệnh còn có một ý nghĩa lớn lao khi các bạn có thể tham gia vào hệ thống để giúp người dân phòng bệnh tốt hơn, sẽ làm giảm áp lực cho tuyến làm lâm sàng trực tiếp”, Th.s Hương Ly phân tích.
Theo chị Hương Ly, ngành y tế công cộng đòi hỏi sự kiên trì, bởi "một đợt tuyên truyền về bệnh dịch hay một khóa huấn luyện sơ cấp cứu an toàn không phải đem đến kết quả ngay lập tức".
Các bạn trẻ theo đuổi ngành còn cần không ngừng nâng cao kiến thức học thuật và kỹ năng nghề nghiệp.
Với điều kiện phát triển của xã hội như hiện nay, nếu các bạn có đam mê thì ngành đào tạo y tế công cộng còn mở ra những hướng nghề nghiệp mới mẻ, hấp dẫn và có thu nhập tốt hơn./.
