Trong cuộc trao đổi với VOV2, PGS.TS.BS Lê Mạnh Cường- Phó GĐ Học viện Y dược học cổ truyền Việt Nam - Giám đốc bệnh viện Tuệ Tĩnh khẳng định, một trong những điều kiện then chốt để phát triển YHCT trong chăm sóc sức khỏe nhân dân chính là công tác đào tạo nguồn nhân lực.

Hiện nay, trên cả nước có nhiều đơn vị, các trường đào tạo, kể cả công lập và ngoài công lập đang tham gia rất tích cực vào công tác đào tạo nhân lực cho y học cổ truyền. Học viện Y dược học cổ truyền Việt Nam là đơn vị được Bộ Y tế giao nhiệm vụ đào tạo y học cổ truyền từ đại học cho tới sau đại học. Mỗi năm Học viện tuyển từ 500 - 600 sinh viên y học cổ truyền. Với nhiều cơ sở đào tạo nhóm ngành này có thể coi nhân lực cho YHCT là không thiếu. Về chất lượng, trong thời gian qua, chúng ta luôn có những phương án, kế hoạch để nâng cao chất lượng nguồn nhân lực thông qua chương trình đào tạo và chương trình hoàn thiện chuyên môn để cấp giấy phép hành nghề đối với các cử nhân sau khi tốt nghiệp. Trong năm 2027 tới đây, Hội đồng Y khoa Quốc gia sẽ tổ chức 2 kỳ kiểm tra đánh giá năng lực hành nghề khám, chữa bệnh cho 4 chức danh bác sĩ (y khoa, y học cổ truyền, răng - hàm - mặt, y học dự phòng-PV) trước khi cấp giấy phép hành nghề, tôi cho rằng đây chính là thước đo đối với các bác sĩ trẻ trước khi bước vào môi trường thực tế”- PGS Lê Mạnh Cường cho biết.

Đào tạo nhân lực ngành y là một quá trình đặc thù, trong đó kiến thức lý thuyết chỉ là nền tảng, còn kỹ năng lâm sàng mới là yếu tố quyết định năng lực hành nghề thực tế.

Trong những năm qua, chương trình đào tạo tại Học viện Y dược học cổ truyền Việt Nam đã bám sát yêu cầu thực tế, từng bước nâng cao kiến thức y học hiện đại cho bác sĩ y học y học cổ truyền để có thể đáp ứng công tác điều trị và chăm sóc sức khỏe cho người dân. Trong tương lai, Học viện Y dược cổ truyền Việt Nam chúng tôi sẽ đề xuất đào tạo những cái mã ngành mới để đào tạo ra các thế hệ bác sĩ vừa nắm tốt cả y học hiện đại và cũng nắm tốt cả y học cổ truyền”- PGS Lê Mạnh Cường nhấn mạnh.

Cũng theo PGS Lê Mạnh Cường, với vai trò là cơ sở thực hành của Học viện Y Dược học Cổ truyền Việt Nam, tại Bệnh viện Tuệ Tĩnh, công tác đào tạo được xác định là nhiệm vụ trọng tâm, diễn ra song song với công tác khám chữa bệnh. Hiện Bệnh viện đang triển khai các chương trình đào tạo tập trung cho ba nhóm đối tượng chính, đó là: sinh viên đang theo học chuyên ngành YHCT tại Học viện Y dược học cổ truyền VN, đào tạo cấp chứng chỉ hành nghề cho các bác sĩ YHCT sau khi ra trường và các bác sĩ trẻ vừa tuyển dụng.

Đối với các em sinh viên, bệnh viện đào tạo căn cứ vào mục tiêu môn học. Với nhóm bác sĩ thực hành 12 tháng tiền hành nghề, bệnh viện phân luân khoa theo đúng chương trình Bộ Y tế ban hành. Còn với các bác sĩ trẻ tại bệnh viện, quá trình luân khoa đào tạo kéo dài 1 đến 2 năm để nâng cao tay nghề trước khi phân công vị trí phù hợp”- TS.BS Nguyễn Tiến Chung- PGĐ BV Tuệ Tĩnh- cho biết.

Sự chuyển biến từ thực tiễn đòi hỏi quá trình đào tạo phải có sự đổi mới, lấy thực hành lâm sàng làm trung tâm. Để đáp ứng nhu cầu chăm sóc sức khỏe đa dạng của người dân, các y bác sĩ YHCT không chỉ thuần thục các kiến thức và kỹ năng về y học cổ truyền mà còn phải am hiểu và ứng dụng tốt các thành tựu của y học hiện đại. Trải qua 6 năm học đại học và 3 năm theo học bác sĩ nội trú, BS Nguyễn Thị Hà - Khoa Ngoại phụ ung bướu, Bệnh viện Tuệ Tĩnh cho rằng, mỗi cá nhân phải luôn trau dồi kiến thức từ khi còn ngồi trên ghế nhà trường, cũng như có cơ hội được tiếp cận với môi trường đào tạo gắn với thực tiễn.

"Ngay từ năm thứ hai đại học, chúng tôi đã được tiếp xúc với môi trường lâm sàng, sáng đi viện, chiều học lý thuyết. Nhờ vậy, khi ra trường, một tân bác sĩ có thể đáp ứng được khoảng 80-90% khối lượng công việc tại bệnh viện y học cổ truyền... Xu hướng hiện nay là kết hợp cả Y học cổ truyền và Y học hiện đại. Như tại khoa Ngoại phụ ung bướu, Y học cổ truyền phát huy hiệu quả rất lớn trong việc điều trị hỗ trợ hậu phẫu, hay chăm sóc giảm nhẹ, nâng cao thể trạng cho bệnh nhân ung thư"- BS Hà chia sẻ.

Không dừng lại ở công tác đào tạo tại chỗ, Bệnh viện Tuệ Tĩnh với vai trò là cơ sở y tế tuyến trung ương còn tham gia hướng dẫn kỹ năng chuyên sâu cho y tế tuyến dưới. Thông qua Đề án 1816 của Bộ Y tế, mỗi năm bệnh viện đào tạo và chuyển giao kỹ thuật cho hơn 100 cán bộ y tế tuyến tỉnh.

Trong năm 2025, Bệnh viện Tuệ Tĩnh đã triển khai các gói đào tạo 1816 về Khí công dưỡng sinh, Xoa bóp bấm huyệt nâng cao cho khoảng 120 học viên tại các tỉnh Cao Bằng, Phú Thọ, Ninh Bình. Sang năm 2026, bệnh viện tiếp tục kế hoạch chuyển giao các kỹ thuật chuyên sâu hơn như Xoa bóp bấm huyệt nâng cao tại Đà Nẵng, Phẫu thuật trĩ tại Nghệ An, Cấy chỉ điều trị tại Cao Bằng... Mỗi gói đào tạo kéo dài khoảng 40 ngày, đảm bảo học viên nắm vững thao tác kỹ thuật và được cấp chứng chỉ hành nghề”- BS CKI Đặng Thị Phượng - BS Khoa Nội tiết - chuyên viên phòng KHTH-BV Tuệ Tĩnh cho biết.

Bên cạnh các khóa đào tạo tập trung, bệnh viện còn lồng ghép hoạt động hướng dẫn kỹ năng châm cứu, bấm huyệt, kê đơn thuốc Đông y cho đội ngũ y bác sĩ cơ sở thông qua các đợt khám sức khỏe tại cộng đồng. Điều này có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong bối cảnh y tế cơ sở còn thiếu hụt điều kiện thực hành lâm sàng cho các y bác sĩ YHCT tại tuyến dưới.

Có thể khẳng định, những nỗ lực trong công tác đào tạo đã và đang góp phần từng bước nâng cao chất lượng nguồn nhân lực y học cổ truyền, tạo nền tảng vững chắc để kết hợp y học cổ truyền với y học hiện đại, hướng tới mục tiêu bảo vệ và chăm sóc toàn diện sức khỏe nhân dân.