Mời nghe chương trình tại đây:
Tại nhiều khu chợ dân sinh, không khó để bắt gặp các loại thực phẩm được bày bán với màu sắc rực rỡ. Từ giò chả trắng mịn, nem chua hồng tươi cho đến bánh trái xanh đỏ đủ màu, tất cả đều được chế biến sao cho bắt mắt nhằm thu hút người mua. Theo nhiều tiểu thương, màu sắc chính là yếu tố quan trọng quyết định sức tiêu thụ sản phẩm.
“Khách hàng bây giờ thích đồ ăn nhìn phải đẹp, phải có màu thì mới mua. Nếu làm nhạt quá thì rất khó bán. Nhưng tôi cũng chỉ dám dùng những loại phẩm màu được giới thiệu là an toàn”, một người bán hàng chia sẻ.
Tuy nhiên, trái ngược với vẻ ngoài hấp dẫn là tâm lý lo lắng của người tiêu dùng. Chị Trần Mai Thu, một người nội trợ tại Hà Nội, cho biết mỗi lần mua thực phẩm có màu sắc quá tươi đều cảm thấy bất an. “Nhìn thì đẹp mắt thật, nhưng nhất là những món có màu đỏ hay hồng đậm, tôi rất băn khoăn không biết có dùng phẩm màu hay không”.
Không phải ai cũng có đủ kiến thức để phân biệt đâu là màu tự nhiên, đâu là màu công nghiệp. Anh Chu Đức Hải (Cầu Giấy, Hà Nội) thừa nhận: “Thường chỉ biết tránh những món có màu sắc quá lạ. Còn phân biệt phẩm màu an toàn hay không thì rất khó”.
Theo các chuyên gia, nỗi lo của người tiêu dùng là hoàn toàn có cơ sở, nhất là trong bối cảnh thực phẩm chế biến sẵn, hàng quán nhỏ lẻ phát triển mạnh. Anh Dương Văn Hùng – Chủ tịch Hội Đầu bếp Hoàng gia cho biết, trong bữa ăn gia đình, việc tạo màu cho món ăn thường không quá cầu kỳ. Tuy nhiên, với thực phẩm kinh doanh, đặc biệt là các cơ sở sản xuất quy mô nhỏ, áp lực cạnh tranh dễ dẫn tới việc lạm dụng phẩm màu.
“Những cơ sở nhỏ thường khó kiểm soát chặt chẽ nguồn gốc nguyên liệu, gia vị tạo màu. Việc sử dụng sai loại hoặc quá liều lượng cho phép có thể khiến thực phẩm không còn an toàn”, anh Hùng nhận định.
Theo anh Hùng, các món như giò chả, thực phẩm quay, chiên, nướng hay mứt hoa quả – đặc biệt vào dịp lễ Tết – là những nhóm thực phẩm dễ bị lạm dụng phẩm màu nhất. Trong khi đó, nhiều người tiêu dùng vẫn nhầm lẫn giữa phẩm màu tự nhiên và phẩm màu tổng hợp.
“Màu tự nhiên thường không quá rực rỡ như màu công nghiệp. Những món ăn có màu sắc sặc sỡ, khác thường thường tiềm ẩn nguy cơ sử dụng chất tạo màu không có trong tự nhiên”, anh Hùng cảnh báo. Người tiêu dùng nên ưu tiên mua thực phẩm tại các cơ sở uy tín, được cơ quan chức năng kiểm soát, đồng thời tìm hiểu màu sắc đặc trưng của từng món ăn thay vì đánh giá bằng cảm tính.
Việc sử dụng phẩm màu không rõ nguồn gốc hoặc vượt quá liều lượng cho phép có thể gây ra các triệu chứng cấp tính như buồn nôn, chóng mặt, rối loạn thần kinh. Nguy hiểm hơn, các tác động mãn tính có thể âm thầm tích tụ, ảnh hưởng lâu dài đến hệ tiêu hóa và thần kinh, đặc biệt ở trẻ em – nhóm đối tượng thường xuyên tiêu thụ đồ ăn vặt nhiều màu sắc.
Theo các chuyên gia ẩm thực và an toàn thực phẩm, nguyên tắc quan trọng nhất trong chế biến là chỉ sử dụng phẩm màu nằm trong danh mục cho phép và đúng liều lượng quy định. Ưu tiên hàng đầu vẫn là các nguyên liệu tạo màu tự nhiên như nghệ, gấc, lá dứa, cà chua, rau dền, đỗ đen… nhằm đảm bảo an toàn cho sức khỏe.
Trong bối cảnh thực phẩm nhiều màu sắc ngày càng phổ biến, người tiêu dùng được khuyến cáo trở thành “người mua thông thái”, không chạy theo hình thức bắt mắt, lựa chọn thực phẩm có nguồn gốc rõ ràng để bảo vệ sức khỏe cho bản thân và gia đình./.
