Theo Bảo hiểm xã hội Việt Nam, trong năm 2025, toàn quốc có 12.449 trường hợp phải thu hồi số tiền hưởng sai do bưu điện báo giảm chậm. Tính đến tháng 8/2026, cả nước còn 947.989 người hưởng có thông tin chưa khớp hoặc chưa cập nhật số căn cước công dân. Ngoài ra, vẫn còn một số tồn tại như: cơ sở vật chất tại một số điểm chi trả chưa bảo đảm; việc kiểm soát ủy quyền chưa chặt chẽ; chưa lưu đầy đủ chữ ký, hình ảnh của người hưởng hoặc người được ủy quyền; nhân viên chi trả còn ký nhận thay, kết hợp bán hàng, thu nợ…
Tăng cường kiểm soát, chấn chỉnh công tác chi trả
Trước nguy cơ chi trả sai đối tượng, sai chính sách, BHXH Việt Nam đã ban hành Công văn số 3741/BHXH với nội dung yêu cầu Giám đốc BHXH các tỉnh, thành phố thực hiện nghiêm quy trình chi trả và quản lý người hưởng theo các quy định hiện hành; tăng cường kiểm tra, giám sát cơ quan bưu điện, kịp thời phát hiện và khắc phục các tồn tại. Việc thanh toán, quyết toán với cơ quan bưu điện chỉ thực hiện đối với khối lượng công việc đã hoàn thành đúng quy trình; Giám đốc BHXH tỉnh chịu trách nhiệm về kết quả tổ chức thực hiện trên địa bàn.
Đối với Tổng Công ty Bưu điện Việt Nam, BHXH Việt Nam yêu cầu triển khai đầy đủ các quy định trong Hợp đồng ủy quyền và có giải pháp nâng cao chất lượng chi trả.
Đối với hình thức chi trả bằng tiền mặt, các điểm chi trả phải bảo đảm điều kiện cơ sở vật chất, niêm yết công khai thủ tục hành chính. Nhân viên chi trả phải kiểm tra giấy tờ tùy thân, văn bản ủy quyền; đối chiếu hình ảnh, chữ ký của người hưởng và người được ủy quyền; không chi trả cho người lĩnh thay nếu văn bản ủy quyền không hợp lệ hoặc đã hết hiệu lực.
Đặc biệt, nhân viên bưu điện không được ký thay, nhận hộ các chế độ BHXH, trợ cấp thất nghiệp (TCTN). Đồng thời, không được khấu trừ trực tiếp lương hưu, trợ cấp BHXH, TCTN để thu hồi các khoản vay ngân hàng; không được lôi kéo, ép buộc người hưởng sử dụng các dịch vụ khác.
Trường hợp cơ quan bưu điện để xảy ra chi trả sai do không thực hiện đúng Hợp đồng ủy quyền, phải bồi hoàn toàn bộ số tiền chi sai, tiền lãi phát sinh trong vòng 2 ngày làm việc kể từ khi phát hiện; đồng thời hoàn trả chi phí chi trả và quản lý người hưởng đã được cơ quan BHXH thanh toán.
Tăng cường rà soát, xác minh thông tin người hưởng
BHXH Việt Nam yêu cầu cơ quan bưu điện quản lý chặt thông tin người hưởng và người được ủy quyền; lưu đầy đủ chữ ký, thông tin, hình ảnh theo quy định. Trước khi văn bản ủy quyền hết hạn 2 tháng, phải thông báo và hướng dẫn người hưởng thực hiện ủy quyền mới.
Các đơn vị cần thường xuyên rà soát, cập nhật thông tin người hưởng, nhất là người cao tuổi, người ủy quyền nhận thay trong thời gian dài, người nhiều tháng chưa nhận tiền hoặc không còn cư trú tại địa phương. Đồng thời, phối hợp với chính quyền địa phương và các cơ quan liên quan để xác minh thông tin khi cần thiết.
Theo yêu cầu của BHXH Việt Nam, việc kiểm tra trực tiếp tại nơi cư trú phải được thực hiện ít nhất một lần mỗi năm, đặc biệt đối với người trên 80 tuổi, người ốm đau, mất khả năng đi lại hoặc mất năng lực hành vi dân sự. Đối với người hưởng đang định cư ở nước ngoài nhận tiền qua tài khoản hoặc ủy quyền lĩnh thay, cơ quan bưu điện phải phối hợp xác minh khi đến kỳ kiểm tra hoặc khi có dấu hiệu nghi ngờ.
Bên cạnh đó, các đơn vị cần đẩy mạnh tuyên truyền, hướng dẫn người hưởng và thân nhân thông báo kịp thời khi có thay đổi liên quan đến điều kiện hưởng; đồng thời khuyến khích người hưởng nhận các chế độ BHXH, TCTN qua phương thức thanh toán không dùng tiền mặt./.
