Nghị định 373: Cắt giảm mạnh thủ tục hành chính trong quản lý thuế

Nghị định 373/2025/NĐ-CP, sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 126/2020/NĐ-CP về quản lý thuế, có hiệu lực thi hành từ 14/2/2026 với nhiều điểm quan trọng tháo gỡ vướng mắc về hồ sơ, mẫu biểu và phối hợp liên ngành.

* Khai thuế sai kỳ được xử lý theo hướng “điều chỉnh”:

Trường hợp người nộp thuế đã khai theo quý nhưng thực tế không đủ điều kiện khai quý, Nghị định 373 bỏ quy định yêu cầu lập thêm “Bản xác định số tiền thuế phải nộp theo tháng tăng thêm” so với số đã khai quý. Người nộp thuế chỉ cần: Chuyển sang khai theo tháng kể từ tháng đầu của quý tiếp theo; Nộp lại hồ sơ khai theo tháng của các quý trước và tính tiền chậm nộp theo quy định.

Cơ quan thuế không xử phạt vi phạm hành chính do chậm nộp hồ sơ trong trường hợp phải nộp lại vì thay đổi kỳ tính thuế.

* Về quyết toán thuế thu nhập cá nhân:

Với cá nhân có thu nhập từ tiền lương, tiền công tại hai nơi trở lên, Nghị định 373 quy định rõ: nộp hồ sơ quyết toán tại cơ quan thuế quản lý tổ chức chi trả khoản thu nhập lớn nhất trong năm.

Nếu các khoản thu nhập lớn nhất bằng nhau, cá nhân được lựa chọn một trong các cơ quan thuế quản lý các đơn vị đó.

Nếu người nộp thuế nộp sai nơi tiếp nhận hồ sơ quyết toán, cơ quan thuế tiếp nhận có trách nhiệm chuyển hồ sơ trên hệ thống dữ liệu ngành thuế, thay vì trả lại.

Quy định này giúp giảm phiền hà, giảm thủ tục cho người nộp thuế bởi dữ liệu về thu nhập của người nộp thuế đã có sẵn trên hệ thống quản lý của cơ quan thuế, xóa bỏ tình trạng người nộp thuế bị trả hồ sơ quyết toán do không xác định được đúng nơi nộp hồ sơ.

* Xác định rõ ngày phát sinh nghĩa vụ về tiền sử dụng đất:

Nghị định 373/2025 dẫn chiếu khoản 3 Điều 155 Luật Đất đai 2024 để xác định ngày phát sinh nghĩa vụ với ngân sách đối với tiền sử dụng đất. Đây là căn cứ tính tiền chậm nộp, xử lý trách nhiệm và xác định quyền, nghĩa vụ của người sử dụng đất.

* Rút ngắn thời hạn ban hành thông báo nộp thuế:

Thời hạn cơ quan thuế phải ban hành thông báo nộp tiền được quy định cụ thể như sau:

- 7 ngày làm việc đối với tiền sử dụng đất của tổ chức;

- 5 ngày với hộ gia đình, cá nhân;

- 3 ngày làm việc đối với thuế thu nhập cá nhân từ chuyển nhượng, thừa kế, quà tặng bất động sản và lệ phí trước bạ nhà, đất.

Đồng thời, thời hạn trao đổi thông tin giữa cơ quan thuế và cơ quan có thẩm quyền cũng được ấn định 5 ngày làm việc mỗi bên.

* Bổ sung quy định về khoản tiền phải nộp bổ sung từ đất đai:

Nghị định 373 bổ sung quy định về khoản tiền người sử dụng đất phải nộp bổ sung cho thời gian chưa tính tiền thuê đất, tiền sử dụng đất và các khoản thu khác từ đất đai do cơ quan thuế quản lý thu.

Khoản này do cơ quan thuế tính toán, thông báo trên cơ sở hồ sơ nghĩa vụ tài chính do cơ quan nhà nước có thẩm quyền chuyển sang. Đồng thời, quy định luôn thời hạn nộp đối với khoản bổ sung. Trước đây, nội dung này chưa được quy định cụ thể tại Nghị định 126/2020 dẫn đến cách hiểu và cách làm chưa thống nhất giữa các địa phương.

* Cắt giảm, chuẩn hóa mẫu biểu trên diện rộng:

Nghị định 373 thay thế toàn bộ danh mục hồ sơ khai thuế, thông báo và mẫu biểu kèm theo Nghị định 126. Cụ thể: Gộp mẫu khai thuế tiêu thụ đặc biệt; Bãi bỏ một số phụ lục kết quả sản xuất kinh doanh trong quyết toán thuế thu nhập doanh nghiệp; Bỏ yêu cầu nộp bản sao CCCD trong hồ sơ thuế thu nhập cá nhân trong chuyển nhượng bất động sản; Cho phép sử dụng bản chụp từ bản chính, ký số khi nộp điện tử; Gộp, chuẩn hóa nhiều mẫu khai trong lĩnh vực dầu khí; Bỏ nhiều thành phần hồ sơ mà trước đây doanh nghiệp phải nộp kèm, nay chỉ cần lưu giữ để xuất trình khi cơ quan thuế yêu cầu.

Người nộp thuế có thể tham khảo các điểm mới của Nghị định 373/2025 tại đây.