Cục Hải quan rà soát thủ tục sau phân cấp
Trong năm 2025, Chính phủ đã ban hành 28 Nghị định về phân cấp, phân quyền, phân định thẩm quyền, qua đó phân cấp 556 thủ tục hành chính từ Trung ương cho địa phương. Năm 2026, Chính phủ tiếp tục ban hành 8 Nghị định về cắt giảm, phân cấp, đơn giản hóa thủ tục hành chính và điều kiện kinh doanh, trong đó tiếp tục phân cấp 134 thủ tục từ Trung ương cho địa phương.
Cục Hải quan đã rà soát các thủ tục hành chính liên quan đến hoạt động xuất nhập khẩu hàng hóa, phương tiện vận tải thuộc phạm vi dự án Mở rộng Cổng thông tin một cửa quốc gia và kết nối cơ chế một cửa ASEAN giai đoạn 3. Kết quả rà soát là cơ sở để cập nhật, điều chỉnh phương án triển khai phù hợp với thẩm quyền giải quyết thủ tục hành chính mới của các Bộ, ngành.
Các lĩnh vực được phân cấp gồm kiểm dịch động vật, thực vật, thú y, thủy sản và kiểm tra chất lượng hàng hóa nông, lâm, thủy sản của Bộ Nông nghiệp và Môi trường; quản lý hóa chất, xuất nhập khẩu, quá cảnh, xuất xứ hàng hóa và cấp Giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa của Bộ Công Thương; kiểm tra nhà nước về an toàn thực phẩm, dược phẩm, nguyên liệu làm thuốc, mỹ phẩm và thiết bị y tế của Bộ Y tế.
Bộ Xây dựng chủ yếu phân cấp các thủ tục liên quan đến phương tiện vận tải đường bộ về UBND cấp tỉnh thực hiện. Bộ Khoa học và Công nghệ, Bộ Nội vụ, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch cũng có các thủ tục được phân cấp trong phạm vi quản lý. Trong khi đó, việc tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp cơ bản không làm thay đổi thẩm quyền xử lý của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam và Bộ Quốc phòng; các thủ tục tiếp tục thực hiện theo mô hình cơ quan chuyên ngành.
Cấp C/O, kiểm tra an toàn thực phẩm đã thực hiện theo thẩm quyền mới
Một trong những thay đổi đáng chú ý là việc cấp Giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa (C/O). Từ ngày 1/8/2026, việc cấp C/O được phân cấp cho các cơ quan, tổ chức cấp C/O tại địa phương.
Hồ sơ đề nghị cấp C/O vẫn được doanh nghiệp khai, gửi và được cơ quan có thẩm quyền tiếp nhận, kiểm tra, xử lý, quyết định cấp trên hệ thống do Bộ Công Thương quản lý. Sau khi hoàn thành xử lý, dữ liệu C/O điện tử mẫu D và AK/VK được truyền sang Cổng thông tin một cửa quốc gia để tiếp tục chuyển cho các đối tác nước ngoài. Các C/O khác được Bộ Công Thương trả trực tiếp cho doanh nghiệp.
Cục Hải quan lưu ý, việc phân cấp thẩm quyền cấp C/O làm thay đổi cơ quan có thẩm quyền xử lý hồ sơ nhưng không làm thay đổi mô hình hệ thống và đầu mối kết nối, trao đổi dữ liệu qua Cổng thông tin một cửa quốc gia.
Đối với thủ tục kiểm tra an toàn thực phẩm nhập khẩu thuộc phạm vi quản lý của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, từ ngày 1/9/2026, thẩm quyền kiểm tra được chuyển về cơ quan do Chủ tịch UBND cấp tỉnh giao hoặc chỉ định.
Từ ngày 1/9 đến ngày 15/9/2026, Cổng thông tin một cửa quốc gia đã tiếp nhận và chuyển Bộ Nông nghiệp và Môi trường xử lý 25.674 hồ sơ; trả kết quả cấp giấy an toàn thực phẩm đối với 8.932 hồ sơ, đáp ứng yêu cầu xử lý hồ sơ theo thẩm quyền mới.
65/188 thủ tục trong dự án có phân cấp
Theo Cục Hải quan, trong phạm vi dự án Mở rộng Cổng thông tin một cửa quốc gia giai đoạn 3 sẽ triển khai 188 thủ tục hành chính thuộc 9 Bộ, ngành phục vụ triển khai cơ chế một cửa quốc gia và ASEAN.
Qua rà soát, có 65/188 thủ tục được xác định có phân cấp từ Trung ương cho địa phương, chiếm 34,6%. Trong đó, toàn bộ 23 thủ tục thuộc lĩnh vực đường bộ của Bộ Xây dựng trong danh mục rà soát đã được phân cấp cho địa phương. Các thủ tục phân cấp còn lại chủ yếu thuộc nhóm kiểm tra chất lượng, kiểm tra an toàn thực phẩm, chứng nhận xuất xứ hàng hóa và quản lý xuất nhập khẩu hàng hóa thuộc phạm vi quản lý của các Bộ, ngành.
Trong 188 thủ tục dự kiến triển khai, 166 thủ tục đã có hệ thống xử lý nghiệp vụ, gồm 62 thủ tục triển khai trên Cổng Dịch vụ công quốc gia và 104 thủ tục trên hệ thống chuyên ngành hoặc cổng dịch vụ công của các Bộ, ngành. Còn 22 thủ tục chưa có hệ thống xử lý nghiệp vụ, tập trung chủ yếu vào Bộ Y tế.
Cục Hải quan cho biết, đối với các thủ tục đã có hệ thống nghiệp vụ chuyên ngành, phương án triển khai là tiếp nhận hồ sơ trên Cổng thông tin một cửa quốc gia, sau đó chuyển hồ sơ về hệ thống nghiệp vụ của các Bộ, ngành để xử lý; kết quả giải quyết thủ tục hành chính được gửi về Cổng thông tin một cửa quốc gia để trả cho người dân, doanh nghiệp.
Việc rà soát, cập nhật phương án triển khai và phối hợp xử lý vướng mắc nhằm bảo đảm kết nối, trao đổi dữ liệu phù hợp với thẩm quyền giải quyết thủ tục hành chính sau phân cấp, tạo thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp trong hoạt động xuất nhập khẩu./.
