Mời các bạn nghe trao đổi của phóng viên VOV2 với luật sư Trương Thanh Đức - Giám đốc Công ty luật ANVI:

Ngày 21/9/2026, thị trường chứng khoán Việt Nam chính thức được FTSE Russell (tổ chức cung cấp chỉ số chứng khoán toàn cầu thuộc Sở Giao dịch Chứng khoán London) nâng hạng từ thị trường cận biên lên thị trường mới nổi thứ cấp. Đây là sự ghi nhận của một tổ chức xếp hạng quốc tế đối với những cải cách mà thị trường chứng khoán Việt Nam đã kiên trì thực hiện trong nhiều năm qua, đồng thời cho thấy khung pháp lý, hạ tầng giao dịch và mức độ minh bạch của thị trường ngày càng tiệm cận các chuẩn mực quốc tế.

Tuy nhiên, sau khi được nâng hạng, nhiệm vụ của thị trường không chỉ dừng lại ở việc thu hút thêm dòng vốn ngoại mà còn phải tiếp tục nâng cao chất lượng hàng hóa, đa dạng hóa sản phẩm, hiện đại hóa hạ tầng giao dịch và tăng cường tính minh bạch nhằm duy trì niềm tin của nhà đầu tư.

Theo Luật sư Trương Thanh Đức - chuyên gia có nhiều năm kinh nghiệm trong lĩnh vực tài chính, Thông tư 145/2026/TT-BTC quy định về đăng ký, lưu ký, bù trừ và thanh toán giao dịch chứng khoán (có hiệu lực từ ngày 16/11/2026) là bước tiếp theo trong quá trình hoàn thiện hạ tầng thị trường chứng khoán Việt Nam. Thông tư quy định cụ thể hơn về hoạt động đăng ký, lưu ký, bù trừ và thanh toán giao dịch, đồng thời từng bước tiếp cận các thông lệ quốc tế như cơ chế đối tác bù trừ trung tâm. Một trong những điểm mới đáng chú ý là việc từng bước áp dụng cơ chế đối tác bù trừ trung tâm (CCP). Có thể hiểu đơn giản, đây là cơ chế có một tổ chức trung gian đứng ra bảo đảm việc thanh toán giữa bên mua và bên bán được thực hiện đúng quy định. Nhờ đó, rủi ro khi một bên không thực hiện được nghĩa vụ được giảm thiểu, góp phần nâng cao tính an toàn, minh bạch và ổn định của thị trường.

Điểm đáng chú ý không chỉ là việc bổ sung các quy định về thành viên bù trừ, quỹ bù trừ hay ký quỹ, mà còn nằm ở sự thay đổi căn bản trong cách thức quản trị rủi ro sau giao dịch. Qua đó, mức độ an toàn của hệ thống được nâng lên, quyền lợi nhà đầu tư được bảo vệ tốt hơn và niềm tin đối với thị trường được củng cố.

Thông tư cũng cho phép thành viên bù trừ chủ động đánh giá và quyết định mức ký quỹ bù trừ ban đầu đối với một số nhóm nhà đầu tư, trong đó có nhà đầu tư nước ngoài là tổ chức. Quy định này đồng thời tiếp tục tạo thuận lợi cho các nhà đầu tư tổ chức nước ngoài khi được phép đặt lệnh mua cổ phiếu mà không bắt buộc phải có đủ tiền ngay tại thời điểm đặt lệnh. Tuy nhiên, nhà đầu tư vẫn phải hoàn tất nghĩa vụ thanh toán đúng thời hạn; nếu không đáp ứng, cơ chế thanh toán thay và kiểm soát rủi ro sẽ được áp dụng.

Có thể nói, việc thị trường chứng khoán Việt Nam được nâng hạng cùng với việc ban hành Thông tư 145/2026/TT-BTC không chỉ mở ra cơ hội thu hút dòng vốn quốc tế và nâng cao vị thế của thị trường, mà còn đặt ra yêu cầu cao hơn về tính chuyên nghiệp, tuân thủ pháp luật và quản trị rủi ro đối với mọi chủ thể tham gia. “Khi mỗi nhà đầu tư hiểu đúng quy định pháp luật, đầu tư có kiến thức và có kỷ luật, thì chính họ sẽ là những người hưởng lợi bền vững từ quá trình phát triển của thị trường chứng khoán Việt Nam” – Luật sư Trương Thanh Đức khẳng định./.