Radio
Podcast
Multimedia
Dịch có tăng nhưng chưa đột biến
Theo TS.BS Đỗ Thiện Hải, Phó Giám đốc Trung tâm Bệnh nhiệt đới, Bệnh viện Nhi Trung ương, tay chân miệng năm nào cũng có ca mắc và cứ khoảng 3-5 năm lại có một năm, số ca tăng cao hơn. Thời điểm này trẻ bắt đầu đi học, nhất là ở bậc mầm non, nên nguy cơ lây lan cũng tăng lên.
Ban đầu, thấy con gái chỉ là có vài nốt đỏ ở chân, nên chị Lê Thị Hạnh ở Hà Nội không để tâm, nghĩ con bị muỗi đốt. Nhưng chỉ sau một ngày, các nốt ban của bé Trịnh Khánh Ngọc, 2 tuổi, nổi dày hơn, xuất hiện phỏng nước, rồi bé nôn và sốt cao. "Nôn 2 lần, sau đó là sốt, cứ cho uống hạ sốt thôi, thấy con mình có vấn đề, cứ run run nên là cho đi viện luôn", chị Hạnh kể.
Bé Gia Bảo, 17 tháng tuổi, quê Nam Định gặp tình trạng ban nổi dày đặc khắp người. Chị Nguyễn Thị Phúc, mẹ bé cho biết: chỉ hai ngày sau khi phát ban, bệnh đã tiến triển sang giai đoạn 2B. Theo phân độ của Bộ Y tế, tay chân miệng được chia thành bốn độ. Độ 1 chỉ có phát ban hoặc loét miệng, chưa có biến chứng. Từ độ 2 là bệnh đã có biến chứng thần kinh. Bé được trạm y tế chuyển lên Bệnh viện Nhi Nam Định điều trị hai ngày, rồi tiếp tục lên tuyến Trung ương.
Đang điều trị tại Trung tâm Bệnh nhiệt đới, Bệnh viện Nhi Trung ương, bé Lê Đăng Khôi, 3 tuổi ở Như Quỳnh, tỉnh Hưng Yên vẫn còn mệt sau đợt sốt cao. Khôi tựa vào người bà nội, bà nhẹ giọng dỗ dành, cưng nựng để cháu hoàn thành nốt mũi truyền dịch rồi được xuất viện. Khôi đã nằm viện hơn một tuần với những vết lở loét nặng ở vùng bẹn và mông. "Cháu sốt cao lắm, loét hết mông, không cho ai bế, quấy khóc lắm", bà kể.
Vaccine EV71: Bảo vệ đến đâu?
Vaccine phòng tay chân miệng do EV71 đã được Cục Quản lý Dược cấp phép, chỉ định cho trẻ từ 2 tháng đến dưới 6 tuổi. Tuy nhiên, việc lưu hành còn phụ thuộc vào nhà sản xuất, nhà cung cấp và các cơ sở tiêm chủng cũng chưa phổ biến loại vaccine này, ngoại trừ các đơn vị tiêm chủng dịch vụ.
TS.BS Đỗ Thiện Hải nhấn mạnh vaccine chỉ tạo miễn dịch với chủng EV71, không bảo vệ trước các virus khác cũng gây tay chân miệng. Theo ông, khoảng một phần ba số ca do virus EV và trong nhóm đó khoảng một phần ba là EV71, tức chỉ quanh mức 10%. Ở đợt giám sát gần đây, trong khoảng 20 ca chỉ có 1 ca dương tính với EV71.
Hiệu quả của vaccine theo bác sĩ Đỗ Thiện Hải vào khoảng 50-70%. Trẻ đã tiêm vẫn có thể mắc bệnh nhưng thường nhẹ hơn. Dù vậy, EV71 là chủng thường gây biến chứng nặng như viêm cơ tim, phù phổi cấp, nên tiêm rộng rãi có ý nghĩa giảm tỷ lệ chuyển nặng và giảm lưu hành chủng này trong cộng đồng. "Vaccine phòng EV71 cũng không phải là cái để làm giảm hẳn những trường hợp mắc tay chân miệng", bác sĩ Hải nói.
Nhận biết và chăm sóc trẻ
TS.BS Đỗ Thiện Hải, Phó Giám đốc Trung tâm Bệnh nhiệt đới, Bệnh viện Nhi Trung ương cho biết, tay chân miệng có các biểu hiện như: phát ban, mụn nước, tổn thương da ở các vị trí đặc trưng như lòng bàn tay, lòng bàn chân, đầu gối, mông, có thể kèm sốt. Tuy nhiên, phụ huynh không nên tự chẩn đoán hay tự phân biệt với các bệnh khác ở nhà. Trẻ cần được nhân viên y tế khám, sau đó được hướng dẫn cách theo dõi, chăm sóc và nhận biết dấu hiệu nặng để đưa đến viện.
Trẻ dưới 3 tuổi là nhóm hay mắc nhất và khó chăm sóc hơn vì chưa tự ý thức được việc rửa tay hay vệ sinh đồ chơi, sàn nhà, lớp học. Tổn thương trong miệng khiến trẻ khó ăn uống. Khi đó có thể dùng thuốc bôi theo chỉ định để vết loét nhanh lành, giúp trẻ ăn uống tốt hơn.
Trẻ từng mắc tay chân miệng hoàn toàn có thể mắc lại, vì bệnh do nhiều loại virus gây ra, thường là chủng khác lần trước. Virus cũng có thể có ở người lớn hoặc ở trẻ không biểu hiện bệnh và từ đó lây sang trẻ nhỏ.
Biện pháp phòng bệnh chủ chốt vẫn là vệ sinh cá nhân và vệ sinh môi trường: rửa tay, vệ sinh đường hô hấp khi đi học, đi làm về, vệ sinh bề mặt, đồ chơi và khâu ăn uống tại trường. Khi con mắc bệnh, phụ huynh nên thông báo cho nhà trường để lớp học được vệ sinh, tránh lây cho các bé khác.
