Radio
Podcast
Multimedia
Mùa thi, nhiều phụ huynh tăng cường “bồi bổ” cho con
Cứ gần mùa thi, nhịp sinh hoạt ở nhiều gia đình lại thay đổi theo lịch học của con. Người đi ngủ muộn không chỉ có học sinh. Nhiều ông bố, bà mẹ cũng bắt đầu bước vào “chế độ mùa thi”: dậy sớm chuẩn bị bữa sáng, đổi món liên tục, tìm mua thêm sữa, vitamin hay thực phẩm chức năng với mong muốn con có đủ sức học và giữ được sự tỉnh táo.
5h30 sáng, căn bếp nhà chị Nguyễn Thị Thu Phương (Hà Nội) đã sáng đèn. Hai con đang trong giai đoạn ôn thi căng thẳng nên mấy tuần nay, chị gần như xoay toàn bộ nếp sinh hoạt của mình theo lịch học của con.
Bữa sáng được chuẩn bị kỹ hơn trước. Thực đơn cũng thay đổi liên tục, ưu tiên các món mà chị nghĩ là “tốt cho trí não”.
“Tôi cố gắng nấu những món ăn đủ chất dinh dưỡng ví dụ như cá và dầu cá, nước cam thì giúp cho đầu óc minh mẫn, trứng thì giúp bổ não…”, chị Phương cho biết.
Nhiều phụ huynh có chung tâm lý càng gần thi càng phải tăng cường bồi bổ cho con. Ngoài những bữa ăn chính, nhiều gia đình còn bổ sung thêm sữa, trái cây, đồ hầm, thực phẩm chức năng.
Chị Trần Thu Hương, có con chuẩn bị thi đại học, cho biết ngoài việc cố gắng nấu những món con thích, chị còn tìm hiểu thêm các sản phẩm bổ sung sau khi nghe người quen giới thiệu: "Tôi nghe được nhiều người mách mua thực phẩm chức năng Omega 3 để bổ sung thêm cho cháu”.
Trong khi đó, nhiều học sinh lại bước vào mùa thi với một nhịp sinh hoạt khá thất thường. Học thêm, học tối, thức khuya khiến chuyện ăn uống và nghỉ ngơi bị đảo lộn.
Nguyễn Thị Quỳnh Chi, học sinh chuẩn bị thi tốt nghiệp THPT, kể trước đây em thường xuyên bỏ bữa sáng vì đi học vội. Gần đây, mẹ phải dậy sớm chuẩn bị sẵn đồ ăn để con mang theo.
“Giờ mẹ cháu hay dậy sớm luộc trứng và mua bánh bao cho ăn. Thi thoảng cháu uống trà để học bài, uống thì thấy mình tỉnh táo hơn” - Quỳnh Chi kể lại.
Theo ThS.BS Phạm Thị Thanh Huyền, Khoa khám tư vấn dinh dưỡng người lớn, Viện Dinh dưỡng quốc gia, điều đáng lo trong mùa thi hiện nay không hẳn là học sinh thiếu ăn, mà là thiếu ngủ, sinh hoạt sai nhịp kéo dài nhưng lại cố bù bằng đồ ăn và các chất kích thích.
“Não bộ cần chất lượng hơn số lượng”
Theo bác sĩ Phạm Thị Thanh Huyền, nhiều sĩ tử hiện nay rơi vào tình trạng đảo lộn đồng hồ sinh học: học khuya, ngủ muộn, ăn thất thường. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng ghi nhớ và tập trung.
“Thiếu ngủ không chỉ khiến các em mệt, mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng ghi nhớ và xử lý thông tin. Não bộ cần thời gian nghỉ để củng cố trí nhớ. Nếu học quá khuya kéo dài, các em dễ giảm tập trung, phản xạ chậm và hay nhầm lẫn khi làm bài". - BS Huyền phân tích.
Từ thực tế tư vấn, bác sĩ cho biết thêm có hai kiểu ăn uống cực đoan khá phổ biến ở học sinh mùa thi hiện nay. Một là bỏ bữa sáng hoặc chỉ uống tạm hộp sữa để đi học, đi thi vì sợ muộn giờ hoặc không thấy đói. Hai là được gia đình “ép” ăn quá nhiều trước giờ thi vì lo con thiếu năng lượng.
Theo bác sĩ, cả hai đều phản tác dụng: "Có học sinh sáng đi thi chỉ uống hộp sữa, nhưng cũng có em ăn quá no vì sợ đói. Cả hai cách này đều không tốt. Nếu ăn quá ít, cơ thể dễ tụt đường huyết, chóng mặt, mất tập trung. Ngược lại, ăn quá no lại dễ buồn ngủ, ì ạch vì máu dồn xuống hệ tiêu hóa".
Bác sĩ Huyền cho rằng tâm lý “càng bổ càng tốt” đang khiến không ít phụ huynh vô tình tạo thêm áp lực cho con. Có gia đình tăng số bữa ăn lên 5-6 bữa/ngày, liên tục cho con ăn chim hầm, gà tần, uống thêm sữa và thực phẩm bổ sung.
“Não bộ cần chất lượng hơn số lượng. Ăn quá nhiều đồ bổ khiến hệ tiêu hóa quá tải, cơ thể mệt mỏi, não bộ khó tập trung”, bác sĩ nhấn mạnh.
Theo chuyên gia dinh dưỡng, mùa thi không cần những thực đơn quá cầu kỳ hay đắt đỏ. Điều quan trọng hơn là duy trì bữa ăn cân bằng, đủ năng lượng và phù hợp với thể trạng từng học sinh.
Trong khẩu phần ăn có thể ưu tiên thêm các thực phẩm giàu omega-3 như cá hồi, cá thu, các loại hạt; đồng thời tăng rau xanh, trái cây và uống đủ nước. Bên cạnh đó, học sinh cũng cần duy trì vận động nhẹ để giảm căng thẳng thay vì chỉ ngồi học liên tục.
Cà phê, nước tăng lực chỉ tạo “sự tỉnh táo giả”
Không chỉ chuyện ăn uống, việc lạm dụng cà phê, trà đặc hay nước tăng lực để chống buồn ngủ cũng đang khá phổ biến ở học sinh mùa thi.
Theo bác sĩ Phạm Thị Thanh Huyền, nhiều em nghĩ cố thức thêm vài tiếng sẽ học được nhiều hơn, nhưng thực tế cơ thể lại đang bị đẩy vào trạng thái căng thẳng kéo dài.
“Cà phê hay nước tăng lực kích thích hệ thần kinh giao cảm, làm tim đập nhanh, hồi hộp, bồn chồn, thậm chí run tay chân” - bác sĩ Huyền nói.
Đây là trạng thái rất bất lợi trong phòng thi, khi học sinh cần sự bình tĩnh và khả năng tập trung. Đáng nói, sau khi tác dụng kích thích qua đi, cơ thể thường rơi vào trạng thái mệt mỏi mạnh hơn.
Bác sĩ Huyền cũng lưu ý hiện chưa có loại thực phẩm hay thực phẩm chức năng nào có thể giúp tăng trí nhớ tức thì như nhiều quảng cáo trên mạng.
Theo gợi ý của chuyên gia, trước giờ thi khoảng 1-2 tiếng, học sinh nên ăn vừa phải, ưu tiên các món quen thuộc, dễ tiêu hóa như bánh mì nguyên cám, trứng, sữa hoặc thịt nạc để giữ năng lượng ổn định.
Đồng thời, bác sĩ cũng khuyến cáo học sinh hạn chế các món chiên rán nhiều dầu mỡ, đồ ăn quá ngọt hoặc những món lạ trước ngày thi và trong suốt giai đoạn ôn tập. Theo bác sĩ Huyền, các món nhiều dầu mỡ khiến hệ tiêu hóa phải hoạt động nặng nề hơn, dễ gây đầy bụng, buồn ngủ và cảm giác ì ạch khi làm bài. Trong khi đó, đồ ngọt có thể làm đường huyết tăng nhanh nhưng cũng tụt nhanh sau đó, khiến học sinh nhanh đói, mệt và giảm tập trung.
Với các món ăn lạ, nguy cơ lớn nhất là rối loạn tiêu hóa, đau bụng hoặc khó chịu đường ruột ngay trước buổi thi. “Mùa thi không phải thời điểm để thử các món mới hay thay đổi thực đơn quá đột ngột”, bác sĩ Huyền lưu ý.
