Mối lo mất an toàn vệ sinh thực phẩm từ bữa ăn hàng ngày tại gia đình và nhà trường

Trước tình trạng thực phẩm kém chất lượng, thực phẩm không an toàn đang đe dọa sức khỏe cộng đồng, tác động trực tiếp đến bữa ăn hàng ngày, bữa ăn học đường, nhiều đại biểu Quốc hội đã đề xuất các giải pháp nhằm giải quyết triệt để vấn đề này.

Bên hành lang Quốc hội, Đại biểu Nguyễn Thị Sửu - Phó Trưởng đoàn Đại biểu Quốc hội TP Huế bày tỏ sự lo lắng khi thời gian qua xảy ra rất nhiều vụ ngộ độc thực phẩm tại các bếp ăn của nhà máy, xí nghiệp, bếp ăn học đường và từ các hàng quán bình dân. Vụ việc 300 tấn thịt lợn bệnh được đưa vào bếp ăn các trường tiểu học, mầm non là đặc biệt nghiêm trọng ở mức cảnh cáo, gióng lên hồi chuông với các cơ quan chức năng cần khẩn trương, lập tức vào cuộc xử lý nghiêm các vụ thực phẩm bẩn.

" Tôi cho rằng cần có một sự phối hợp liên ngành chặt chẽ và xuyên suốt từ khâu "đầu vào" đến "đầu ra" của bữa ăn học đường, cụ thể, cần kiểm soát chặt chẽ nguồn cung. Thực tế, hệ thống pháp luật về an toàn thực phẩm của chúng ta đã khá đầy đủ, nhưng vấn đề nằm ở khâu thực thi chưa tốt và thiếu đồng bộ. Thời gian tới cần rà soát văn bản pháp luật, các bộ, ngành cần chủ động tham mưu, rà soát lại hệ thống quy định, kịp thời ban hành hoặc điều chỉnh các thông tư, nghị định để triển khai thực hiện hiệu quả hơn trong tình hình mới. Trước khi ban hành các quy định mới, tôi đề nghị phải rà soát lại năng lực và đạo đức của chính đội ngũ cán bộ làm công tác quản lý, giám sát an toàn thực phẩm. Đặc biệt, cần tăng mức hình phạt đối với các hành vi vi phạm về an toàn thực phẩm học đường. Những hành vi đã xác định rõ sai phạm cần phải xử lý ngay, xử lý nghiêm để tạo sức răn đe mạnh mẽ, khiến những đối tượng khác không dám vi phạm. Có như vậy, môi trường học đường mới thực sự an toàn cho con em chúng ta", đại biểu Nguyễn Thị Sửu đề xuất.

Phát biểu tại phiên thảo luận tại Hội trường về kế hoạch phát triển kinh tế xã hội giai đoạn 2026-2030, đại biểu Lê Thị Thanh Lam, Đoàn ĐBQH thành phố Cần Thơ đưa ra con số thống kê: riêng quý I năm 2026, cả nước đã ghi nhận 36 vụ ngộ độc thực phẩm. Đáng lo ngại, đã phát hiện vụ việc khoảng 300 tấn thịt lợn bị bệnh đưa ra thị trường, trong đó có cả các bếp ăn tập thể và bếp ăn trường học. Điều này cho thấy nguy cơ mất an toàn thực phẩm không chỉ dừng lại ở thị trường, mà đã len lỏi vào những nơi đáng lẽ phải được kiểm soát chặt chẽ nhất.

Đại biểu Lê Thị Thanh Lam nhận định, đây không chỉ là câu chuyện quản lý thị trường hay an toàn vệ sinh thực phẩm nói chung, mà còn là nỗi lo rất cụ thể trong mỗi gia đình, nhất là với các phụ huynh có con em học bán trú. “Đối với hành vi đưa thực phẩm không an toàn vào trường học, bếp ăn bán trú, cần có chế tài xử lý nghiêm khắc hơn, bởi đối tượng bị ảnh hưởng trực tiếp là học sinh, trẻ em, gây tác động không chỉ trước mắt mà còn lâu dài đến sức khỏe và sự phát triển của các em”, đại biểu đề nghị.

Đại biểu Lê Thị Thanh Lam cũng cho rằng cần siết chặt trách nhiệm của đơn vị cung ứng, nhà trường, đơn vị tổ chức bếp ăn và cơ quan quản lý tại địa phương. Bắt buộc công khai đơn vị cung cấp thực phẩm, suất ăn để phụ huynh và xã hội cùng giám sát.

Bên cạnh đó, tăng cường công tác hậu kiểm, kiểm tra đột xuất và truy xuất nguồn gốc để ngăn chặn vi phạm từ sớm, từ xa; không để những kẽ hở trong quản lý trở thành con đường để thực phẩm bẩn đi vào bữa ăn của từng gia đình và học sinh.

Đấu tranh “không có vùng cấm, không có ngoại lệ” với thực phẩm kém chất lượng để bảo vệ sức khỏe Nhân dân

Phát biểu làm rõ về vấn đề mất an toàn vệ sinh thực phẩm mà các đại biểu Quốc hội nêu ra tại nghị trường, Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Văn Thắng cho biết, thời gian qua, Đảng, Nhà nước, cả hệ thống chính trị và toàn xã hội đã đấu tranh không khoan nhượng với tội phạm liên quan đến an toàn thực phẩm. Kỳ họp này, Quốc hội cũng họp đúng vào Tháng hành động vì An toàn thực phẩm. Chính phủ đang chỉ đạo các cấp, ngành tập trung thanh tra, kiểm tra, xử lý nghiêm các vi phạm về an toàn thực phẩm; xác định, đây là việc phải làm thường xuyên, liên tục, không ngừng nghỉ.

Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng cũng cho biết, hàng năm các cấp đã tăng cường kiểm tra đối với hơn 300 nghìn cơ sở về an toàn thực phẩm và đã xử lý rất nhiều vụ vi phạm. Bộ Công an đã có nhiều chuyên án từ cấp Trung ương đến địa phương để phát hiện và xử lý nghiêm đối với các tội phạm liên quan đến an toàn thực phẩm.

Về hoàn thiện thể chế, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng cho biết, hiện nay Chính phủ đang chỉ đạo Bộ Y tế xây dựng dự án Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi), dự kiến sẽ trình Quốc hội tại Kỳ họp thứ 2 vào tháng 10 năm 2026. Chính phủ cũng đang chỉ đạo xây dựng đề án, giao một cơ quan chủ trì quản lý thống nhất về an toàn thực phẩm để đảm bảo hiệu quả.

“Hiện nay Chính phủ cũng đang tiếp tục chỉ đạo tăng cường kiểm tra, xử lý nghiêm các sai phạm, đồng thời có những giải pháp để bảo vệ các doanh nghiệp làm ăn chính đáng, các doanh nghiệp trong thời gian qua bị ảnh hưởng bởi nạn thực phẩm giả, thực phẩm kém chất lượng, với tinh thần đấu tranh “không có vùng cấm, không có ngoại lệ” nhằm bảo vệ sức khỏe của Nhân dân”, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng nhấn mạnh.

Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng cũng cho biết, Chính phủ cũng chỉ đạo các cấp, các ngành tăng cường công tác truyền thông tới người dân, doanh nghiệp để mọi người cùng tham gia, đấu tranh phòng ngừa đối với nạn thực phẩm giả, thực phẩm kém chất lượng, góp phần đảm bảo sức khỏe cho người dân.