Tại phiên thảo luận của Quốc hội về tình hình kinh tế - xã hội và kế hoạch phát triển giai đoạn 2026 - 2030, nhiều đại biểu cùng thành viên Chính phủ đã dành sự quan tâm đặc biệt tới các vấn đề môi trường, biến đổi khí hậu và phát triển bền vững.

Phát biểu tại hội trường, đại biểu Bế Xuân Trường (Đoàn ĐBQH tỉnh Cao Bằng) nhấn mạnh tăng trưởng kinh tế trong giai đoạn tới phải gắn chặt với bảo vệ môi trường, sử dụng hiệu quả tài nguyên và bảo đảm quốc phòng, an ninh.

Theo đại biểu, chất lượng tăng trưởng không chỉ được đo bằng tốc độ GDP mà còn ở khả năng duy trì cân bằng sinh thái, giảm phát thải và bảo vệ không gian sống cho người dân.

Đại biểu nhấn mạnh, Việt Nam đang đứng trước yêu cầu phát triển nhanh, nhưng càng tăng tốc càng phải chú trọng yếu tố bền vững. Việc khai thác tài nguyên, khoáng sản, đất đai nếu thiếu kiểm soát sẽ để lại hệ lụy lâu dài. Vì vậy, các chính sách tăng trưởng cần lấy năng suất lao động, đổi mới sáng tạo và công nghệ xanh làm động lực, thay cho mô hình dựa nhiều vào tài nguyên và lao động giá rẻ.

Ở góc độ địa phương, đại biểu Siu Hương (Đoàn ĐBQH tỉnh Gia Lai) nêu thực trạng nhiều nơi còn lúng túng trong xử lý sự cố môi trường trên đất liền do thiếu quy định pháp lý cụ thể.

Theo đại biểu, các văn bản hiện hành mới tập trung nhiều vào ứng phó sự cố tràn dầu, hóa chất độc trên biển, trong khi các sự cố xảy ra trên đất liền chưa có cơ chế rõ ràng về thẩm quyền, trách nhiệm và quy trình phối hợp.

Từ thực tế tại khu vực Tây Nguyên, đại biểu cho biết khi xảy ra ô nhiễm nguồn nước, rò rỉ hóa chất, tràn dầu trên sông suối hoặc sự cố môi trường trong khu công nghiệp, chính quyền cơ sở gặp khó khăn trong việc xác định cơ quan đầu mối xử lý. Điều này có thể làm chậm thời gian ứng cứu, gia tăng thiệt hại và ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống người dân.

Từ đó, đại biểu kiến nghị Chính phủ và các bộ, ngành sớm rà soát, bổ sung quy định về ứng phó sự cố môi trường trên đất liền; hướng dẫn cụ thể phạm vi, thẩm quyền của từng cấp chính quyền; đồng thời tăng cường năng lực xử lý cho địa phương.

Liên quan đến biến đổi khí hậu, đại biểu Lê Thị Thanh Lam (Đoàn ĐBQH thành phố Cần Thơ) nhấn mạnh khu vực Đồng bằng sông Cửu Long đang chịu tác động ngày càng nặng nề từ hạn hán, xâm nhập mặn, sạt lở bờ sông và sụt lún đất. Đây là vùng sản xuất nông nghiệp trọng điểm, bảo đảm an ninh lương thực quốc gia nhưng cũng là một trong những khu vực dễ tổn thương nhất trước biến động khí hậu.

Đại biểu đề nghị ưu tiên nguồn lực đầu tư các công trình chống hạn, chống xâm nhập mặn, kiểm soát sạt lở và nâng cấp hạ tầng thủy lợi cho vùng. Bên cạnh đó là các giải pháp phi công trình như chuyển đổi cây trồng, vật nuôi; quy hoạch dân cư an toàn; phục hồi hệ sinh thái ngập nước và tăng cường sinh kế thích ứng cho người dân.

Giải trình trước Quốc hội, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trịnh Việt Hùng cho biết ngành nông nghiệp đang được tái cơ cấu mạnh theo hướng xanh, bền vững và ứng dụng công nghệ cao. Đây là hướng đi nhằm nâng cao giá trị gia tăng, tăng sức chống chịu trước biến đổi khí hậu, đồng thời đáp ứng các tiêu chuẩn mới của thị trường quốc tế.

Theo Bộ trưởng, nông nghiệp Việt Nam không thể tiếp tục phát triển theo chiều rộng mà phải chuyển sang mô hình hiệu quả, tiết kiệm tài nguyên và thân thiện với môi trường. Việc ứng dụng công nghệ số, công nghệ sinh học và tự động hóa trong sản xuất sẽ giúp giảm chi phí, kiểm soát chất lượng, đồng thời hạn chế tác động tiêu cực tới đất, nước và không khí.

Những ý kiến tại nghị trường cho thấy, phát triển kinh tế và bảo vệ môi trường không phải hai mục tiêu tách rời, mà cần song hành để tạo nền tảng vững chắc cho tăng trưởng dài hạn của đất nước./.