Luật sư không chỉ là người cung cấp dịch vụ pháp lý mà còn giữ vai trò quan trọng trong bảo vệ công lý, quyền con người và quyền, lợi ích hợp pháp của người dân.
Trong bối cảnh nhu cầu sử dụng dịch vụ pháp lý ngày càng đa dạng, việc sửa đổi Luật Luật sư đặt ra yêu cầu nâng cao chất lượng đội ngũ, bảo đảm tính độc lập trong hành nghề và tăng cường trách nhiệm đối với khách hàng.
Góp ý dự án Luật Luật sư (sửa đổi), đại biểu Đặng Bích Ngọc, đoàn Phú Thọ cho rằng cần tiếp tục hoàn thiện các quy định về tiêu chuẩn đào tạo, điều kiện hành nghề và cơ chế bảo đảm quyền của luật sư trong quá trình thực hiện nhiệm vụ.
Theo đại biểu, việc siết chặt tiêu chuẩn đầu vào, nâng cao chất lượng đào tạo nghề luật sư là hướng đi tích cực, góp phần xây dựng đội ngũ luật sư có đạo đức nghề nghiệp và chuyên môn vững vàng. Tuy nhiên, các quy định về tiêu chuẩn hành nghề cần được thiết kế rõ ràng, khả thi, tránh gây khó khăn trong quá trình áp dụng.
Theo đại biểu Đặng Bích Ngọc, kiến thức chuyên sâu và kinh nghiệm thực tiễn là lợi thế, nhưng chưa chắc đã thay thế được nền tảng kiến thức pháp luật toàn diện và kỹ năng hành nghề cần thiết.
Vì vậy, có thể nghiên cứu miễn một số nội dung đào tạo phù hợp với chuyên môn đã có, thay vì miễn toàn bộ chương trình, qua đó vừa ghi nhận kinh nghiệm, vừa bảo đảm chất lượng luật sư.
Một vấn đề khác được đại biểu quan tâm là bảo đảm điều kiện để luật sư thực hiện đầy đủ quyền hành nghề. Trên thực tế, việc tiếp cận hồ sơ, chứng cứ, gặp gỡ khách hàng và phối hợp với các cơ quan tiến hành tố tụng vẫn có thể phát sinh vướng mắc.
Đại biểu đề nghị quy định rõ hơn trách nhiệm phối hợp của các cơ quan liên quan, tạo điều kiện để luật sư thực hiện nhiệm vụ và bảo vệ tốt nhất quyền, lợi ích hợp pháp của thân chủ.
Ở góc độ quản lý và phát triển tổ chức hành nghề luật sư, đại biểu Nguyễn Hải Nam, thành phố Huế đề nghị làm rõ quy định về bảo mật thông tin khách hàng.
Theo đại biểu, các trường hợp ngoại lệ đối với nghĩa vụ bảo mật cần có căn cứ pháp lý rõ ràng, đồng thời thống nhất với quy định về tố giác tội phạm và pháp luật tố tụng. Đây là yêu cầu quan trọng nhằm bảo vệ quyền riêng tư, củng cố niềm tin của người dân khi tìm đến dịch vụ pháp lý.
Đối với chủ trương phát triển các tổ chức hành nghề luật sư quy mô lớn, đại biểu đồng tình với mục tiêu nâng cao năng lực giải quyết những vụ việc phức tạp.
Tuy nhiên, việc mở rộng mô hình góp vốn trực tiếp của người không hành nghề luật sư cần được đánh giá kỹ về sự cần thiết và tác động thực tế. Trường hợp triển khai, có thể nghiên cứu thí điểm với phạm vi, thời hạn cụ thể, kèm cơ chế giám sát và đánh giá trước khi áp dụng rộng rãi.
Trong khi đó, đại biểu Nguyễn Phương Thủy, đoàn Hà Nội nhấn mạnh yêu cầu bảo đảm tính độc lập nghề nghiệp khi mở rộng khả năng huy động vốn cho các tổ chức hành nghề luật sư.
Theo đại biểu, nguồn lực tài chính có thể giúp tổ chức phát triển quy mô, nâng cao năng lực cạnh tranh và tham gia giải quyết các vụ việc có yếu tố quốc tế. Tuy nhiên, nhà đầu tư không được trực tiếp hoặc gián tiếp chi phối quyết định chuyên môn, làm ảnh hưởng đến việc bảo vệ quyền lợi khách hàng.
Đáng chú ý, đại biểu Nguyễn Phương Thủy cũng đặt vấn đề về trách nhiệm của luật sư khi ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) và các nền tảng công nghệ trong hoạt động chuyên môn. Công nghệ có thể hỗ trợ tra cứu, nghiên cứu và xử lý hồ sơ, nhưng không thể thay thế trách nhiệm kiểm chứng thông tin của luật sư.
Nếu sử dụng AI và nhận được căn cứ pháp luật không chính xác, dẫn đến tư vấn sai cho khách hàng, luật sư vẫn phải có trách nhiệm kiểm tra, đối chiếu trước khi cung cấp dịch vụ.
Vì vậy, cần xây dựng quy trình kiểm soát chất lượng, đồng thời quy định rõ trách nhiệm bảo mật dữ liệu, xử lý sự cố và bồi thường thiệt hại khi xảy ra vi phạm./.
