Radio
Podcast
Multimedia
Tuổi 40 là bản lề của đời người về sức khỏe
Bước qua tuổi 40, nhiều người bắt đầu nhận ra cơ thể không còn khỏe và dẻo dai như trước. Chị Hoàng Yến, sinh năm 1969, ở Hà Nội, chia sẻ, nếu trước đây khi bị cảm cúm thì một hai hôm là chị khỏi ngay nhưng sau tuổi 40 thì có thể mệt mỏi kéo dài đến cả tuần.
Khi bước sang tuổi trung niên, anh Nguyễn Minh Thắng 50 tuổi, cũng nhận thấy xương khớp có dấu hiệu đau nhức, các chỉ số như mỡ máu, men gan tăng lên, vượt quá ngưỡng bình thường.
Lo lắng tuổi già sẽ phải sống chung với bệnh tật, chị Yến và anh Thắng đã chủ động thay đổi thói quen, lối sống, tiết chế việc ăn uống nhằm hạn chế tốc độ xuống dốc của sức khỏe.
Tuy nhiên, không phải ai cũng ưu tiên quan tâm đến sức khỏe như anh Thắng, chị Yến. Áp lực công việc và cuộc sống gia đình đã khiến nhiều người ở lứa tuổi trung niên bỏ qua hoặc trì hoãn việc chăm sóc bản thân. Cùng với đó, những thói quen như lạm dụng rượu bia, thuốc lá, ít vận động… làm cho các bệnh lý mạn tính xuất hiện sớm hơn và khi về già khó tránh khỏi cảnh phải gắn bó với thuốc men, bệnh viện.
Theo BS Trần Văn Phúc (BVĐK Xanh-Pôn, Hà Nội), tuổi thọ trung bình của người Việt Nam đã được cải thiện đáng kể, hiện nay đã đạt khoảng 74,5 tuổi. Tuy nhiên, tuổi thọ tăng không đồng nghĩa với việc con người chắc chắn có một cuộc sống khỏe mạnh và hạnh phúc khi về già. Tuổi thọ càng cao cũng đặt ra nhiều vấn đề, trong đó có sự chênh lệch về lương hưu, chi phí y tế gia tăng và nguy cơ người cao tuổi phải sống một mình.
Chính vì vậy, việc chuẩn bị cho những năm tháng về già từ khi bước vào tuổi 40 thực sự cần thiết. Theo BS Trần Văn Phúc tuổi 40 chính là “bản lề của cuộc sống”, bởi từ giai đoạn này, cơ thể bắt đầu bước sang một quá trình suy giảm.
“Khối lượng cơ bắp của chúng ta giảm, mật độ xương cũng giảm cũng như các trao đổi chất trong cơ thể cũng giảm. Cùng với đó, chức năng của nhiều cơ quan trong cơ thể như tim, phổi, gan, mật, tụy, thận… cũng kém hơn so với trước. Đây cũng là giai đoạn con người dễ mắc bệnh hơn. Khi bước qua tuổi 40, các vấn đề sức khỏe có thể xuất hiện với tốc độ nhanh hơn”, BS Phúc phân tích.
BS Trần Văn Phúc cho biết thêm, theo định nghĩa của Tổ chức Y tế thế giới, sức khỏe không chỉ là trạng thái không có bệnh tật mà còn bao gồm sự thoải mái về thể chất, tinh thần và xã hội. Trong đó, yếu tố xã hội có mối liên quan mật thiết đến vấn đề tài chính.
“Thực tế cho thấy, mức chênh lệch về lương hưu ở người cao tuổi hiện nay rất khác nhau, thậm chí nhiều người không có thu nhập. Khi bước vào tuổi già, mỗi người sẽ phải đối diện với câu hỏi liệu mình có thể sống tự chủ hay phải phụ thuộc vào con cháu, vào các tổ chức xã hội hoặc các dịch vụ điều dưỡng. Vì thế, điều quan trọng là làm thế nào để “lão hóa thành công”, tránh rơi vào “hố đen của tuổi già”, hướng tới một cuộc sống hạnh phúc thay vì chỉ đối diện với gánh nặng sinh tồn. Do đó, việc xây dựng kế hoạch chăm sóc sức khỏe cho tuổi già ngay từ tuổi 40 là phù hợp và cần thiết”, BS Trần Văn Phúc nhấn mạnh.
Sau tuổi 40 cần làm gì để tuổi già khỏe mạnh và chủ động trong cuộc sống?
Theo BS Trần Văn Phúc, từ tuổi 40, mỗi cá nhân cần bắt đầu xây dựng kế hoạch chăm sóc sức khỏe tuổi già.
Điều đầu tiên là tự trang bị kiến thức về sức khỏe. Trước tuổi 40, nhiều người tập trung kiếm tiền, xây dựng gia đình, phát triển kinh tế, hình ảnh cá nhân và vị trí xã hội. Đến sau tuổi 40, khi bệnh tật xuất hiện, chúng ta mới nhận ra sức khỏe quan trọng như thế nào. Vì vậy, đây là giai đoạn phù hợp để mỗi người chủ động học tập, tìm hiểu và xây dựng kiến thức về sức khỏe. Mỗi người cần trở thành “bác sĩ cho cá nhân mình”, thay vì hoàn toàn ỷ lại vào hệ thống y tế, bệnh viện hay bác sĩ.
Thứ hai là xây dựng lộ trình chăm sóc sức khỏe. Sau tuổi 40, mỗi người nên điều chỉnh lối sống, chế độ ăn uống, nghỉ ngơi, sinh hoạt và làm việc; thay đổi những thói quen, hành vi chưa tốt. Ăn uống, tập luyện thể dục thể thao, lao động, vui chơi và giải trí hợp lý là những yếu tố quan trọng để hướng tới trạng thái “thân khỏe, tâm an và trí sáng”.
“Theo tôi, chúng ta nên “phòng bệnh hơn chữa bệnh”, cần phòng bệnh ngay từ khi tổn thương còn ở cấp độ tế bào, thay vì chờ đến khi tổn thương ở giai đoạn muộn mới điều trị và phải sống chung với bệnh tật”, BS Trần Văn Phúc khuyến nghị.
Thứ ba là xây dựng kế hoạch tài chính cho tuổi già. Theo BS Trần Văn Phúc, mỗi người cần tính toán nguồn lương hưu, bảo hiểm xã hội, các nguồn bảo hiểm khác, các khoản đầu tư dài hạn và tiền tiết kiệm để có nguồn thu nhập ổn định khi về già. Việc chuẩn bị tài chính cũng nhằm giảm sự phụ thuộc vào con cái.
Khi người cao tuổi có thể độc lập về tài chính, sức khỏe và tự chủ trong cuộc sống, mức độ phụ thuộc vào con cháu giảm xuống. Đây chính là một trong những yếu tố tạo nên hạnh phúc tuổi già.
Chia sẻ về đề xuất của Bộ Y tế hướng dẫn người từ 40 tuổi trở lên về duy trì lối sống lành mạnh, rèn luyện sức khỏe và chuẩn bị tài chính, BS Trần Văn Phúc cho rằng đây là việc làm “cực kỳ quan trọng”.
“Việc cơ quan quản lý đi đầu trong ban hành các văn bản chính quy để hướng dẫn người dân là nền tảng cần thiết. Tuy nhiên, đó mới chỉ là điều kiện cần. Điều kiện đủ là mỗi người dân phải có ý thức chủ động xây dựng kế hoạch cho tuổi già dựa trên kiến thức và sự hiểu biết của chính mình”, BS Trần Văn Phúc nhấn mạnh.
