Du lịch biển: Ăn hải sản thế nào để tránh bị ngộ độc?

Hải sản ngon, hấp dẫn nhưng có thể gây dị ứng

Với bờ biển dài hơn 3.000 km, Việt Nam có nguồn hải sản phong phú, nhưng không phải ai cũng phù hợp với loại thực phẩm giàu dinh dưỡng này. Không ít du khách đã phải trải qua "sự cố" khi thưởng thức đặc sản biển.

Vốn là người có thể trạng hoàn toàn bình thường, anh Nguyễn Việt Hưng (Hà Nội) vô cùng bất ngờ khi bản thân bị dị ứng sau chuyến du lịch Nha Trang. "Bình thường tôi ăn hải sản thì không vấn đề gì, nhưng riêng hôm đấy có món mực hấp, đến tối người bắt đầu xuất hiện các mẩn ngứa ở mặt, tay, ngực. Ban đầu tôi không nghĩ là do mực. Mấy hôm sau chủ động không ăn mực nữa thì thấy bình thường. Ăn các loại khác như tôm, cua, ghẹ vẫn không sao cả. Lúc đó mới biết mình bị dị ứng với mực", anh Hưng chia sẻ.

Chị Xuân Phương, chủ một nhà hàng tại Quảng Ninh, cho biết ngay cả những loại hải sản quen thuộc như tôm, ghẹ cũng khiến nhiều khách hàng bị dị ứng. Vì vậy, nhà hàng của chị chỉ chọn mua các loại hải sản thường xuyên đánh bắt, không bao giờ dám mua những loài lạ về phục vụ khách.

Không chỉ dừng lại ở dị ứng, nước ta từng ghi nhận một số trường hợp ngộ độc, thậm chí tử vong do ăn hải sản sống hoặc ăn phải loài có độc. Anh Nhu, một ngư dân tại TP. Đà Nẵng, chia sẻ ngay cả những người đi biển dày dạn kinh nghiệm như anh cũng phải thận trọng trước những loại ốc hoặc hải sản lạ để tránh bị ngộ độc.

Cách xử lý khẩn cấp khi bị ngộ độc, dị ứng hải sản

Theo PGS.TS Nguyễn Quang Dũng, Trưởng bộ môn Dinh dưỡng và An toàn thực phẩm, Đại học Y Hà Nội, khi đi du lịch biển, thực khách cần đặc biệt lưu ý từ khâu lựa chọn, sơ chế đến chế biến hải sản để phòng ngừa nguy cơ dị ứng và ngộ độc thực phẩm.

“Đầu tiên, các bạn nên chọn các nhà hàng có cơ sở vật chất, điều kiện vệ sinh tốt, hải sản rõ nguồn gốc. Tuyệt đối không chọn hải sản đã chết, có mùi vị lạ, có nhớt hoặc để ở nhiệt độ phòng quá lâu. Về nguyên tắc chế biến, hải sản phải được rửa sạch, để riêng hải sản sống và chín. Các bạn tuyệt đối không ăn hải sản tái, sống, gỏi chưa nấu chín kỹ”, PGS.TS Nguyễn Quang Dũng đưa ra lời khuyên.

Để phân biệt giữa dị ứng hải sản và ngộ độc thực phẩm, PGS.TS Nguyễn Quang Dũng cho biết, dị ứng hải sản là phản ứng của cơ thể đối với protein có trong hải sản (kể cả với hải sản sống hoặc đã nấu chín). Thời gian xuất hiện dị ứng có thể rất nhanh, từ vài phút đến vài giờ sau khi ăn. Dấu hiệu đặc trưng là ngứa, nổi mề đay, phù môi, phù mắt, choáng. Dị ứng hải sản thường mang tính cá thể (chỉ một hoặc vài người lẻ tẻ có cơ địa dị ứng).

Ngộ độc hải sản thường là ăn phải hải sản nhiễm khuẩn, nhiễm độc tố hoặc hải sản chứa độc tự nhiên. Thời gian xuất hiện thường muộn hơn, so với dị ứng với các triệu chứng như buồn nôn, nôn, tiêu chảy. Đặc điểm của ngộ độc là có thể nhiều người ăn cùng cũng bị các triệu chứng tương tự.

PGS.TS Nguyễn Quang Dũng khuyến cáo, khi bị dị ứng hay ngộ độc hải sản, đặc biệt nếu người bệnh cảm thấy khó thở, phù ở môi dưới, phù lưỡi, lơ mơ, tím tái, nôn mửa liên tục, tiêu chảy, sốt cao, đi ngoài có máu …thì cần đưa ngay tới cơ sở y tế gần nhất hoặc gọi cấp cứu 115.

Trong trường hợp đi du lịch ở vùng biển xa lạ, không đến cơ sở y tế ngay được, cần nới lỏng quần áo, để bệnh nhân nằm nghiêng nếu có dấu hiệu buồn nôn.

Với bệnh nhân có cơ địa hoặc tiền sử dị ứng, nếu đã được bác sĩ kê dùng thuốc adrenaline trước đó thì dùng ngay theo hướng dẫn, tuy nhiên sau đó vẫn phải đưa bệnh nhân đến cơ sở y tế cấp cứu.

Với trường hợp người bệnh bị nôn, tiêu chảy thì có thể cho uống nước orezol để tránh mất nước, uống đều đặn từng chút một, không nên cho uống quá nhanh và quá nhiều cùng một lúc. Tuyệt đối không tự dùng thuốc cầm tiêu chảy cho người bệnh.

Để có chuyến du lịch biển an toàn, PGS.TS Nguyễn Quang Dũng khuyên các gia đình nên mang theo một túi thuốc nhỏ trong đó có dung dịch orezol để bù nước, thuốc hạ sốt thông thường, thuốc chống dị ứng dạng uống đã từng dùng, men vi sinh, nước sát khuẩn tay, khẩu trang, băng gạc, nhiệt kế, thuốc đang dùng điều trị bệnh mạn tính (nếu có). Với người đã dị ứng nặng với hải sản và từng có phản ứng phản vệ thì cần đi khám trước đi nghỉ mát và mang theo thuốc cấp cứu, đặc biệt là bút tiêm adrenaline tự động nếu đã được bác sĩ chỉ định dùng.

“Nếu đã dị ứng với một loại hải sản nào đó, chúng ta tuyệt đối không nên thử ăn lại vì một lượng nhỏ cũng có thể khiến bạn bị sốc phản vệ, suy hô hấp, phù nề thanh quản, tụt huyết áp đột ngột, thậm chí đe dọa tính mạng”, PGS.TS Nguyễn Quang Dũng nhấn mạnh.