Mời nghe chương trình tại đây:
Đau lưng và đau vùng cổ vai gáy là tình trạng rất phổ biến ở người cao tuổi. Nhiều người coi đây là biểu hiện “bình thường của tuổi già” nên thường chịu đựng thay vì đi khám. Tuy nhiên, theo các chuyên gia cơ xương khớp, đây có thể là dấu hiệu của nhiều bệnh lý cần được quan tâm đúng mức.
BS.CKI Phạm Phương Thảo – Phó trưởng khoa Cơ xương khớp, Bệnh viện Hữu Nghị cho biết, nguyên nhân hàng đầu là do quá trình lão hóa tự nhiên. Khi tuổi tác tăng lên, hệ xương khớp thoái hóa dần, đĩa đệm mất độ đàn hồi, sụn khớp bị bào mòn, các dây chằng kém linh hoạt, từ đó gây đau nhức, hạn chế vận động.
Bên cạnh yếu tố tuổi tác, nhiều thói quen sinh hoạt không hợp lý cũng làm tình trạng đau nặng hơn như ngồi lâu, ít vận động, cúi nhiều, nằm sai tư thế hoặc mang vác nặng. Thừa cân, béo phì cũng làm tăng áp lực lên cột sống, khiến các triệu chứng trở nên rõ rệt hơn.
Một quan niệm sai lầm phổ biến là “đau nhức là tất yếu của tuổi già”. Thực tế, không phải cơn đau nào cũng là bình thường. Nhiều trường hợp đau kéo dài có thể liên quan đến thoái hóa cột sống, thoát vị đĩa đệm hoặc viêm khớp – những bệnh lý cần được phát hiện và điều trị sớm.
Về cơ chế, cơn đau xuất hiện khi các cấu trúc như đĩa đệm, khớp và cơ quanh cột sống bị tổn thương hoặc chịu áp lực kéo dài, có thể chèn ép dây thần kinh gây đau lan, tê bì hoặc yếu cơ.
Người bệnh cần lưu ý nếu đau kéo dài nhiều ngày không giảm, đau tăng khi vận động hoặc kèm theo tê bì, yếu tay chân. Những dấu hiệu nguy hiểm như mất cảm giác, rối loạn vận động là “cảnh báo đỏ”, cần đi khám ngay.
Nếu không điều trị kịp thời, đau kéo dài có thể dẫn đến hạn chế vận động, teo cơ, biến dạng cột sống và giảm nghiêm trọng chất lượng cuộc sống.
Trong sinh hoạt, nhiều người có thói quen tự xoa bóp, dán cao hoặc chườm nóng. Các biện pháp này chỉ giúp giảm đau tạm thời và không thay thế điều trị y khoa. Việc lạm dụng thuốc giảm đau cũng tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng đến gan, thận và dạ dày.
Để phòng và cải thiện tình trạng này, người cao tuổi nên duy trì vận động nhẹ nhàng như đi bộ, tập dưỡng sinh; điều chỉnh tư thế đúng khi sinh hoạt; tránh ngồi lâu hoặc mang vác nặng. Chế độ dinh dưỡng đầy đủ canxi, vitamin D cũng góp phần hỗ trợ sức khỏe xương khớp.
Đặc biệt, khi thời tiết lạnh, các cơn đau có xu hướng tăng do mạch máu co lại và cơ bị cứng hơn, vì vậy cần giữ ấm cơ thể và vận động phù hợp.
Các chuyên gia khuyến cáo, người cao tuổi không nên chủ quan với các cơn đau kéo dài. Việc thăm khám sớm, kết hợp thay đổi lối sống và điều trị đúng cách sẽ giúp kiểm soát hiệu quả đau lưng, cổ vai gáy, từ đó cải thiện chất lượng cuộc sống mỗi ngày./.
