Già hóa dân số đang trở thành một trong những thách thức lớn của hệ thống y tế Việt Nam. Khi tuổi thọ ngày càng tăng, số người cao tuổi mắc nhiều bệnh cùng lúc cũng ngày một nhiều hơn. Thực tế này đặt ra nhu cầu cấp thiết phải hình thành các khoa Lão khoa chuyên biệt – nơi người bệnh không chỉ được chữa bệnh mà còn được chăm sóc toàn diện cả thể chất lẫn tinh thần.

Tại Bệnh viện E, Khoa Lão khoa được thành lập từ năm 2021. Sau vài năm đi vào hoạt động đã trở thành điểm tựa của nhiều bệnh nhân cao tuổi – những người vốn phải đối mặt với tình trạng “bệnh chồng bệnh” và cần một mô hình điều trị khác biệt so với các chuyên khoa thông thường.

Người già vào viện không chỉ vì một bệnh

Mỗi ngày, Khoa Lão khoa tiếp nhận hàng chục bệnh nhân lớn tuổi nhập viện với nhiều bệnh lý cùng lúc. Có người tăng huyết áp đi kèm tiểu đường, suy tim, xương khớp; có người sau tai biến lại xuất hiện thêm suy giảm trí nhớ, rối loạn vận động hoặc mất ngủ kéo dài.

Nhiều trường hợp nhập viện vì một triệu chứng tưởng đơn giản như chóng mặt, mệt mỏi, nhưng sau khi được thăm khám tổng thể lại phát hiện thêm hàng loạt bệnh lý nền nguy hiểm.

Bác sĩ chuyên khoa II Phan Thị Hạnh, phụ trách Khoa Lão khoa cho biết, khác với các chuyên khoa đơn lẻ, điều trị lão khoa hướng tới chăm sóc toàn diện cho người bệnh.

“Tại Khoa Lão khoa của chúng tôi thì hoạt động chăm sóc không chỉ đơn thuần là điều trị bệnh mà chủ yếu là chăm sóc toàn diện. Chúng tôi tập trung vào điều trị đa bệnh lý cùng một lúc như huyết áp, tiểu đường, kết hợp với các bệnh khác như sa sút trí tuệ, cơ xương khớp hoặc tai biến mạch não…”, BS Hạnh cho biết.

Theo các bác sĩ, điểm khó trong điều trị người cao tuổi là các bệnh thường liên quan, tác động lẫn nhau. Nếu điều trị tách rời từng bệnh sẽ dễ dẫn tới chồng chéo thuốc, biến chứng hoặc bỏ sót nguy cơ.

Vì vậy, người bệnh tại Khoa Lão khoa được theo dõi tổng thể, phối hợp nhiều chuyên ngành cùng lúc thay vì “mỗi bệnh một khoa” như trước đây.

Không chỉ chữa bệnh mà còn chăm sóc tinh thần

Ở người cao tuổi, điều đáng lo không chỉ là bệnh tật mà còn là sự suy giảm thể chất, tâm lý cô đơn và cảm giác bất an khi sức khỏe đi xuống.

Ông Nguyễn Văn Trung, 78 tuổi, ở phường Nghĩa Đô nhập viện vì rối loạn tiền đình. Tuy nhiên, sau khi khám tổng thể, các bác sĩ phát hiện ông còn mắc nhiều bệnh lý khác cần điều trị phối hợp.

"Ở các chuyên khoa sẽ chỉ điều trị chuyên về một bệnh lý cụ thể, thế nhưng ở đây sau khi kiểm tra tổng thể phát hiện ra bệnh gì thì bác sĩ lại cho đơn dùng thuốc để hỗ trợ bệnh…”, ông Trung chia sẻ.

Bệnh nhân cao tuổi được hướng dẫn các bài rèn luyện thể lực

Cũng giống ông Trung, bà Nguyễn Thị Nhung, 72 tuổi, ở phường Cầu Giấy nhập viện vì tiền đình nhưng đồng thời được điều trị thêm ho kéo dài và di chứng sau tai biến.

Ngoài điều trị thuốc, bà Nhung còn được động viên vận động nhẹ, tập thể dục, tắm nắng buổi sáng, trò chuyện nhiều hơn để duy trì tâm lý tích cực, tránh trầm cảm.

Bác sĩ Phan Thị Hạnh cho biết, người già thường là ăn kém và dễ trầm cảm khi nằm viện. Vì vậy chế độ ăn sẽ được thiết kế riêng và bác sĩ luôn dành thời gian để lắng nghe, an ủi bệnh nhân.

Chăm sóc người già là theo dõi từng thay đổi nhỏ

Khác với nhiều chuyên khoa, việc chăm sóc người cao tuổi đòi hỏi theo dõi sát và tỉ mỉ hơn rất nhiều.

Cử nhân điều dưỡng Chu Thị Hải Yến – Điều dưỡng trưởng Khoa Lão khoa cho biết, mỗi ngày điều dưỡng đều phải kiểm tra huyết áp, mạch, dấu hiệu sinh tồn, khả năng vận động, nói và nuốt của bệnh nhân để phát hiện sớm nguy cơ biến chứng.

Đặc biệt với các bệnh nhân từng bị tai biến, việc tập vận động hằng ngày đóng vai trò rất quan trọng: “Với những bệnh nhân mà bị tai biến cũ như thế này ấy thì ngoài việc dùng thuốc, tuân thủ thuốc hằng ngày ra… mình phải hướng dẫn bệnh nhân tập vận động thêm hằng ngày để người ta duy trì được chức năng hoạt động…”.

Ngoài điều trị bằng thuốc, bệnh nhân còn được phục hồi chức năng sớm nhằm hạn chế biến chứng do nằm lâu như viêm phổi hay loét tì đè – những nguy cơ có thể đe dọa tính mạng người già.

Nhu cầu tất yếu của xã hội già hóa

Từ thực tế điều trị cho thấy, nhu cầu chăm sóc chuyên biệt cho người cao tuổi đang ngày càng rõ rệt. Người già không chỉ cần nơi chữa bệnh mà cần một mô hình điều trị tổng thể, liên tục và phù hợp với đặc điểm tuổi tác.

Theo định hướng sắp tới, Khoa Lão khoa của Bệnh viện E sẽ tiếp tục phát triển mô hình chăm sóc ban ngày, quản lý người bệnh tại cộng đồng, khám chữa bệnh từ xa và đào tạo chuyên ngành lão khoa cho tuyến dưới.

Trong bối cảnh già hóa dân số diễn ra nhanh chóng, sự ra đời của các khoa Lão khoa không chỉ giúp giảm tải cho hệ thống y tế mà còn mở ra cơ hội để người cao tuổi được chăm sóc tốt hơn, sống khỏe hơn và có chất lượng sống tốt hơn ở tuổi xế chiều.