Làm sao nhận biết chất Salbutamol trong thịt lợn?

Sự nguy hiểm của chất tạo nạc Salbutamol khi tiêm vào lợn

Ngày 26/7, qua kiểm tra liên ngành, cơ quan chức năng TP.HCM phát hiện hơn 280 con lợn dương tính với Salbutamol - hoạt chất thường bị lạm dụng với mục đích tạo nạc.

Đến ngày 30/7 và những ngày đầu tháng 8, tại TP.HCM và Đồng Nai tiếp tục phát hiện hàng nghìn con lợn dương tính với chất này. Đáng chú ý, trong số đó có hàng trăm con vừa dương tính với Salbutamol, vừa nhiễm virus dịch tả lợn châu Phi.

Những vụ việc liên tiếp xảy ra trong thời gian ngắn khiến nhiều người tiêu dùng không khỏi bất an, bởi thịt lợn vẫn là thực phẩm quen thuộc trong bữa ăn của phần lớn gia đình.

“Nói chung tâm lý của tất cả mọi người ai cũng lo lắng vì đấy là thịt lợn - món ăn thường xuyên của gia đình. Dạo gần đây không thấy nói nhiều đến chất này nhưng bây giờ lại rộ lên như thế thì ai chẳng lo lắng” - Chị Nguyễn Thùy Trang, ở phường Đại Mỗ nói.

Theo chuyên gia nông nghiệp Hoàng Trọng Thủy, Salbutamol là hoạt chất thuộc nhóm beta-2, thường được sử dụng trong y khoa để điều trị các bệnh viêm giãn phế quản, bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính… Tuy nhiên, Salbutamol bị cấm sử dụng trong chăn nuôi.

“Việc lạm dụng Salbutamol nhằm làm thịt lợn tăng tỷ lệ nạc, khiến thịt trông săn chắc, đỏ và bắt mắt hơn, từ đó đem lại lợi ích kinh tế cho người vi phạm. Ăn thịt lợn nhiễm chất Salbutamol lâu dài có nguy cơ cao gây bệnh về tim mạch, ảnh hưởng đến hệ thần kinh, nhất là đối với người cao tuổi, người bệnh huyết áp cao, phụ nữ mang thai và trẻ nhỏ.

Nguy hiểm là các biện pháp chế biến thông thường như rửa, ngâm nước muối, luộc hay nướng không bảo đảm loại bỏ hoàn toàn chất Salbutamol tồn dư trong thịt lợn. Do đó, chất này đã được cấm sử dụng trong chăn nuôi từ lâu” – Ông Hoàng Trọng Thủy cho biết.

Những lỗ hổng khiến chất Sabutamol vẫn còn lưu hành, sử dụng để tiêm vào lợn.

Ông Hoàng Trọng Thủy cho rằng, một trong những nguyên nhân khiến việc phát hiện và truy xuất lợn sử dụng chất cấm gặp khó khăn là chuỗi cung ứng có quá nhiều khâu: từ trang trại, thương lái, điểm tập kết, cơ sở vỗ béo, lò mổ, người bán lẻ rồi mới đến người tiêu dùng. Chuỗi càng dài, việc xác định nơi phát sinh vi phạm và truy xuất nguồn gốc càng phức tạp.

Bên cạnh đó là tình trạng giết mổ nhỏ lẻ, việc kiểm soát chưa thường xuyên; lực lượng thú y khó có mặt ở mọi thời điểm, địa bàn để kiểm tra; lợi nhuận từ hành vi vỗ béo, tạo nạc có thể đủ lớn để thúc đẩy vi phạm. Trong khi đó, hệ thống truy xuất nguồn gốc ở một số khâu còn thủ công và thiếu đồng bộ.

“Người tiêu dùng khó có thể phát hiện được thịt lợn chứa chất Salbutamol nếu chỉ bằng kinh nghiệm và qua quan sát. Do đó đó, người tiêu dùng vừa là nạn nhân nhưng đồng thời cũng có thể là ở chừng mực nào đó lại tiếp tay cho hàng đó được phát tán ra. Và nguyên nhân nữa công tác truy xuất nguồn gốc của chúng ta còn đơn điệu, thủ công và không đồng bộ từ khâu chăn nuôi đến khâu bán lẻ ra thị trường. Vì thế cần nhiều giải pháp đồng bộ tương xứng mới giải quyết được” – ông Hoàng Trọng Thủy khẳng định.

Điều này cho thấy, phát hiện lợn dương tính với Salbutamol ở cửa ngõ lò mổ mới chỉ là chốt chặn cuối. Muốn giải quyết tận gốc cần kiểm soát từ nơi chất cấm có thể được mua bán, cơ sở chăn nuôi, khâu thu gom, vỗ béo, vận chuyển cho tới khâu giết mổ và bán lẻ.

“Đối với các hộ chăn nuôi, chúng ta phải thực hiện truy xuất nguồn gốc bằng các phương tiện điện tử thông minh. Đối với người tiêu dùng nên tăng cường truyền thông biết đây là chất cấm, nếu phát hiện cơ sở nào sử dụng chất cấm vỗ béo, làm đẹp lợn… thì phải thông báo cho chính quyền địa phương để ngăn chặn từ sớm. Các cửa hàng bán chất Salbutamol phải có sổ ghi chép nhật ký bán hàng. Có nghĩa là chúng ta phải chặn ngay từ đầu vào”.

Người tiêu dùng không nên hoang mang, lo lắng song cũng nên cảnh giác khi mua

Trước những vụ việc vừa được phát hiện, người tiêu dùng có lý do để cảnh giác, nhưng ông Hoàng Trọng Thủy cho rằng không nên hoang mang đến mức quay lưng với toàn bộ thịt lợn trên thị trường bởi đây là nguồn thịt tốt cho sức khỏe và còn nhiều nơi bán thịt lợn an toàn với sức khỏe, nếu quay lưng với thịt lợn sẽ ảnh hưởng đến ngành chăn nuôi của nước ta.

Ông Hoàng Trọng Thủy khuyên người tiêu dùng nên lựa chọn thịt tại siêu thị, cửa hàng có nguồn gốc rõ ràng hoặc điểm bán có thông tin truy xuất. Khi mua cần quan sát bề ngoài của thịt, độ đàn hồi, bề mặt lát cắt không bị chảy nước, mỡ có màu ngà ngà vàng, không trắng tính. Đồng thời, không nên mua sản phẩm rẻ bất thường, không rõ nguồn gốc, nếu không thì tiền mất tật mang.