Gia tăng 20–30% ca nhập viện

Ghi nhận tại Bệnh viện Lão khoa Trung ương, chỉ trong vòng một tuần nắng nóng, số lượng bệnh nhân nhập viện tại Khoa Cấp cứu và Đột quỵ đã tăng từ 20–30% so với trước đó.

Các bệnh lý chiếm tỷ lệ cao chủ yếu liên quan đến tim mạch, hô hấp và rối loạn chuyển hóa như tăng huyết áp, đái tháo đường, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD), đột quỵ, cùng tình trạng mất nước và rối loạn điện giải.

Trường hợp bà Đỗ Thị Đạm (89 tuổi, Phú Thọ) là một ví dụ. Theo người nhà, chỉ cần thời tiết thay đổi, đặc biệt là nắng nóng kéo dài, sức khỏe của bà lại suy giảm rõ rệt: khó thở, mệt mỏi, các chỉ số đường huyết, mỡ máu, men gan đều biến động. Trước đó, bà đã phải điều trị nhiều đợt do xuất huyết dạ dày, ảnh hưởng đến tim và phổi.

Không chỉ người rất cao tuổi, nguy cơ còn xuất hiện ở cả những bệnh nhân trung niên có bệnh nền. Một trường hợp 51 tuổi có tiền sử tăng huyết áp, dù vẫn dùng thuốc đều, nhưng trong đợt nắng nóng đã bị tăng huyết áp đột ngột lên 190/100 mmHg, kèm theo tê nửa người – dấu hiệu điển hình của đột quỵ.

Theo BS.CKII Nguyễn Danh Cường – Phó trưởng Khoa Cấp cứu và Đột quỵ, Bệnh viện Lão khoa Trung ương, nắng nóng không chỉ gây khó chịu mà còn là yếu tố kích hoạt khiến các bệnh mạn tính diễn biến nặng hơn, đặc biệt ở người cao tuổi.

"Người cao tuổi thường có nhiều bệnh lý nền, trong khi khả năng điều hòa thân nhiệt suy giảm, cảm giác khát kém và hệ miễn dịch yếu. Khi nhiệt độ môi trường tăng cao, cơ thể dễ rơi vào tình trạng mất nước, rối loạn điện giải, từ đó làm trầm trọng thêm các bệnh tim mạch, hô hấp và chuyển hóa", BS Nguyễn Danh Cường phân tích.

Bên cạnh đó, sự thay đổi nhiệt độ đột ngột giữa môi trường bên ngoài và trong phòng điều hòa cũng khiến cơ thể không kịp thích nghi, làm tăng nguy cơ co mạch, máu cô đặc, dẫn đến đột quỵ hoặc nhồi máu cơ tim.

Nhiều ca nặng do chủ quan, xử trí sai

Một thực tế đáng lo ngại là không ít bệnh nhân nhập viện muộn do chủ quan hoặc xử trí ban đầu chưa đúng, dẫn đến bỏ lỡ “thời gian vàng” trong cấp cứu.

Các sai lầm phổ biến trong những ngày nắng nóng bao gồm: làm việc quá lâu ngoài trời nắng gắt, không nghỉ ngơi hợp lý; uống nước không đúng cách (chỉ uống nước lọc mà không bù điện giải); hoặc chườm đá lạnh đột ngột khi bị sốc nhiệt, gây co mạch và làm tình trạng nặng hơn.

BS Cường khuyến cáo, người dân cần đặc biệt lưu ý những dấu hiệu cảnh báo sớm do nắng nóng như mệt mỏi, chóng mặt, đau đầu, khát nước nhiều, tiểu ít, tim đập nhanh.

"Khi xuất hiện các biểu hiện nặng hơn như lú lẫn, mất ý thức, da khô nóng không ra mồ hôi hoặc sốt cao trên 40 độ C, cần đưa người bệnh đến cơ sở y tế ngay lập tức vì đây có thể là dấu hiệu của sốc nhiệt hoặc đột quỵ", BS Nguyễn Danh Cường nhấn mạnh.

Chủ động phòng ngừa để giảm nguy cơ nhập viện

Trước dự báo nắng nóng còn kéo dài, các chuyên gia khuyến cáo cần chủ động bảo vệ sức khỏe, đặc biệt với người cao tuổi.

Theo đó, cần duy trì uống đủ nước (khoảng 1,5–2 lít/ngày tùy thể trạng), bổ sung điện giải, tăng cường rau xanh và trái cây, hạn chế rượu bia và đồ uống có caffeine. Đồng thời, hạn chế ra ngoài trong khung giờ nắng gắt từ 10h đến 16h, giữ môi trường sống thông thoáng, sử dụng điều hòa hợp lý và tránh thay đổi nhiệt độ đột ngột.

Bên cạnh đó, việc theo dõi các chỉ số sức khỏe như huyết áp, đường huyết, duy trì vận động nhẹ và tuân thủ điều trị bệnh nền đóng vai trò quan trọng trong phòng ngừa biến chứng.