Radio
Podcast
Multimedia
Khoảng ba tuần trước khi được chuyển đến Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, ông L.V.K, 48 tuổi bắt đầu xuất hiện cảm giác tê bì, lạnh và khó chịu ở hai bàn chân, ông đã tự chườm nóng bàn chân tại nhà.
Sau đó, da hai bàn chân bắt đầu xuất hiện tổn thương, sưng tấy ngày càng nhiều, kèm sốt. Tình trạng viêm nhiễm tiến triển nhanh, tổn thương lan rộng khiến ông phải nhập viện điều trị. Sau khi được cắt lọc tổ chức hoại tử, tình trạng hoại tử vẫn tiếp tục tiến triển nên ông K. được chuyển đến Khoa Phẫu thuật Tạo hình, Thẩm mỹ và Liên chuyên khoa, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương.
ThS.BS Nguyễn Ngọc Linh cho biết, ê-kíp tiếp tục thực hiện cắt lọc qua nhiều lần nhằm loại bỏ các tổ chức hoại tử và kiểm soát tình trạng nhiễm trùng. Sau khi quá trình hoại tử được kiểm soát, hai bàn chân để lại những khuyết hổng mô mềm rộng và sâu khoảng một nửa diện tích gan bàn chân, tập trung ở các vùng chịu lực khi đứng và đi lại. Một bàn chân bị mất ba ngón, một số vị trí khuyết sâu làm lộ gân và các cấu trúc bên dưới.
Với diện tích tổn thương lớn, nằm ở vị trí khuyết hổng ở gan bàn chân, vấn đề đặt ra với e kíp điều trị là không che phủ vùng tỳ đè của gan bàn chân mà phải làm thế nào để sau này người bệnh có thể đứng, chịu lực và đi lại trên bàn chân đó. Nếu ghép da mỏng khó đáp ứng được yêu cầu chịu lực lâu dài, có thể dễ tổn thương, trợt loét khi người bệnh vận động. Trong khi đó, lượng da và mô mềm có thể sử dụng ngay quanh bàn chân không nhiều, đồng thời các mô lân cận cũng đã chịu ảnh hưởng của quá trình viêm và hoại tử.
"Nếu không tái tạo được một lớp mô đủ dày, có sức sống tốt và khả năng chịu lực, người bệnh có thể bị ảnh hưởng nghiêm trọng đến chức năng bàn chân; với những tổn thương quá nặng, nguy cơ phải cắt cụt chi có thể được đặt ra", ThS.BS Nguyễn Ngọc Linh cho biết.
Trước tình trạng tổn thương phức tạp, các bác sĩ quyết định sử dụng vạt tự do vi phẫu để tái tạo đồng thời cả hai bàn chân. Thay vì chỉ sử dụng một lớp da mỏng, bác sĩ lấy một khối mô có độ dày phù hợp từ vị trí khác trên cơ thể, gồm da, mô mềm và hệ thống mạch máu nuôi. Khối mô này được chuyển đến vùng tổn thương để vừa che phủ bề mặt, vừa bổ sung phần mô mềm bị thiếu hụt. Dưới kính hiển vi phẫu thuật, các bác sĩ nối những mạch máu rất nhỏ của vạt với mạch máu nhận tại vùng cổ chân. Khi dòng máu được tái lập, vạt mô có nguồn nuôi mới, tiếp tục sống và tham gia quá trình liền thương.
ThS.BS Nguyễn Ngọc Linh cho biết, mục tiêu của vi phẫu trong trường hợp này không đơn thuần là đóng kín vết thương mà phải tạo được lớp mô che phủ có sức sống, đủ độ dày và ổn định để bảo vệ các cấu trúc sâu, đồng thời tạo điều kiện cho người bệnh phục hồi khả năng đứng và đi lại.
Vì tổn thương xuất hiện đồng thời ở cả hai bàn chân, nên phải thực hiện hai vạt vi phẫu, toàn bộ quá trình phẫu thuật kéo dài khoảng 5,5–6 giờ.
Sau phẫu thuật 14 ngày, hai vạt vi phẫu sống tốt, vết mổ liền thuận lợi người bệnh bắt đầu được hướng dẫn đặt chân xuống đất, tập chịu lực từng bước, tiến tới phục hồi khả năng đi lại. Quá trình này cần được thực hiện thận trọng bởi mô được tái tạo phải có thời gian thích nghi dần với áp lực khi đứng và vận động.
Từ trường hợp này, ThS.BS Nguyễn Ngọc Linh lưu ý, ở những người bị giảm hoặc mất cảm giác bàn chân, khả năng nhận biết nhiệt độ có thể bị suy giảm nên khi xuất hiện cảm giác tê bì, lạnh hoặc khó chịu ở bàn chân tuyệt đối không ngâm, chườm hoặc sưởi ấm, không tự ý đắp lá, thuốc hoặc các chất không rõ thành phần lên vùng da đang tổn thương có thể tạo điều kiện cho vi khuẩn xâm nhập, dẫn đến viêm mô tế bào, nhiễm trùng sâu và hoại tử nếu không được xử trí phù hợp. Cần đến cơ sở y tế để được xác định nguyên nhân gây tê bì và điều trị sớm có ý nghĩa quan trọng trong phòng ngừa các tổn thương nặng hơn.
