Sáng 30/7, Cục Bà mẹ và Trẻ em (Bộ Y tế) tổ chức Hội thảo triển khai công tác phòng, chống ung thư vú và ung thư cổ tử cung khu vực phía Bắc. Đây là hai loại ung thư phổ biến nhất ở phụ nữ Việt Nam.

Hội thảo có sự tham dự của đại diện các vụ, cục thuộc Bộ Y tế; các bệnh viện chuyên khoa đầu ngành về phụ sản và ung bướu; đại diện Sở Y tế, bệnh viện, trung tâm kiểm soát bệnh tật của 19 tỉnh, thành phố phía Bắc cùng các đối tác như UNFPA, Roche Việt Nam và Roche Pharma Việt Nam.

Theo thông tin được cung cấp tại hội thảo, từ năm 2008, vắc xin phòng HPV dự phòng ung thư cổ tử cung đã được cấp phép và triển khai tại Việt Nam. Năm 2016, Bộ Y tế phê duyệt Kế hoạch hành động quốc gia về dự phòng và kiểm soát ung thư cổ tử cung giai đoạn 2016-2025.

Tuy nhiên, cho đến nay kết quả đạt được chưa như kỳ vọng. Thống kê năm 2021 cho thấy, tỷ lệ phụ nữ từ 15-29 tuổi được tiêm vắc xin HPV mới đạt 12%; tỷ lệ phụ nữ từ 30-49 tuổi từng được sàng lọc ung thư cổ tử cung ít nhất một lần chỉ đạt 28%, thấp hơn nhiều so với mục tiêu đề ra. Vì vậy, số ca mắc và tử vong do căn bệnh này vẫn ở mức cao. Riêng năm 2022 ghi nhận 4.612 ca mắc mới và 2.571 ca tử vong do ung thư cổ tử cung.

Đối với ung thư vú, số ca mắc cũng có xu hướng gia tăng nhanh trong hai thập kỷ qua. Đáng chú ý, hơn 60% người bệnh được phát hiện ở giai đoạn muộn (giai đoạn III-IV), khiến tỷ lệ sống thêm sau 5 năm chỉ khoảng 74%, thấp hơn so với nhiều quốc gia phát triển.

Theo ông Đinh Anh Tuấn, Cục trưởng Cục Bà mẹ và Trẻ em (Bộ Y tế), công tác dự phòng và phát hiện sớm ung thư cổ tử cung, ung thư vú tại Việt Nam vẫn đang đối mặt với nhiều thách thức.

"Nổi bật là cơ chế tài chính thiếu bền vững khi bảo hiểm y tế chưa chi trả cho các dịch vụ sàng lọc chủ chốt như chụp X-quang vú và xét nghiệm HPV, dẫn đến tỷ lệ bao phủ sàng lọc còn thấp. Bên cạnh đó, năng lực của các cơ sở khám, chữa bệnh còn hạn chế về trang thiết bị, nhân lực và quy trình chuyên môn, khiến nhiều địa phương chưa thể triển khai các kỹ thuật chuyên sâu", ông Tuấn cho biết.

Trong bối cảnh đó, Cục Bà mẹ và Trẻ em đã tham mưu Bộ Y tế xây dựng Kế hoạch hành động quốc gia về phòng, chống ung thư vú và ung thư cổ tử cung giai đoạn 2026-2035 nhằm cụ thể hóa các mục tiêu của NQ số 72-NQ/TW về tăng cường công tác chăm sóc, bảo vệ sức khỏe nhân dân.

Đại diện Trường Đại học Y dược Huế phổ biến Kế hoạch hành động quốc gia về phòng chống ung thư vú, ung thư cổ tử cung giai đoạn 2026-2035.

Theo ông Đinh Anh Tuấn, mục tiêu tổng quát của kế hoạch là nâng cao hiệu quả dự phòng, chẩn đoán, điều trị và quản lý sau điều trị, hướng tới loại trừ ung thư cổ tử cung và giảm tỷ lệ tử vong do ung thư vú.

Cụ thể, đối với ung thư vú, kế hoạch phấn đấu giảm trung bình 2,5% tỷ lệ tử vong mỗi năm và nâng tỷ lệ phát hiện bệnh ở giai đoạn sớm lên 60%.

Đối với ung thư cổ tử cung, mục tiêu đặt ra là 90% trẻ em gái từ 9-15 tuổi tại các địa bàn triển khai được tiêm đủ liều vắc xin HPV; 70% phụ nữ từ 30-49 tuổi được sàng lọc bằng các xét nghiệm có hiệu năng cao; đồng thời 90% phụ nữ phát hiện tổn thương cổ tử cung được điều trị theo đúng phác đồ.

Để hiện thực hóa các mục tiêu này, kế hoạch đề ra 6 nhóm giải pháp trọng tâm gồm, hoàn thiện cơ chế chính sách và tài chính; đẩy mạnh truyền thông; nâng cao năng lực đội ngũ y tế trong khám, sàng lọc; đầu tư cơ sở hạ tầng và trang thiết bị phục vụ chẩn đoán, điều trị; chuẩn hóa quy trình chuyên môn kỹ thuật; xây dựng hệ thống dữ liệu quốc gia tích hợp, kết nối với hồ sơ sức khỏe điện tử nhằm quản lý liên tục sức khỏe phụ nữ.

Ông Đinh Anh Tuấn nhấn mạnh, nếu các giải pháp được triển khai đồng bộ, cùng với sự vào cuộc của các địa phương và sự tham gia tích cực của người dân, Việt Nam sẽ từng bước nâng cao tỷ lệ phát hiện sớm ung thư vú, ung thư cổ tử cung, giảm gánh nặng bệnh tật và tử vong, đồng thời tiến gần hơn tới mục tiêu loại trừ ung thư cổ tử cung theo định hướng của Tổ chức Y tế Thế giới./.