Vitamin có thể trở thành “con dao hai lưỡi” đối với sức khỏe của trẻ

Tâm lý “thấy con còi là bổ sung thêm vitamin”

Chị Phạm Thu Trinh ở phường Ngũ Hành Sơn, Đà Nẵng cho biết, con 4 tuổi nhưng rất lười ăn nên chị thường phải năn nỉ từng bữa. Lo con thiếu chất, chị chủ động mua vitamin tổng hợp cho con sử dụng theo kinh nghiệm của những phụ huynh khác.

Không chỉ chị Trinh, nhiều phụ huynh hiện nay còn cho trẻ sử dụng cùng lúc nhiều loại thực phẩm chức năng, canxi và vitamin tổng hợp chỉ dựa vào truyền miệng. Chị Đỗ Hoàng Hà ở phường Nghĩa Đô, Hà Nội chia sẻ, vì con thấp còi hơn các bạn cùng lớp nên chị cho uống thêm canxi và vitamin D hàng ngày.

Điều đáng nói là phần lớn cha mẹ không nắm rõ liều lượng, thời gian sử dụng hay nguy cơ khi bổ sung quá mức. Nhiều người cho rằng vitamin là “thuốc bổ”, dùng càng nhiều càng tốt.

Thực tế, việc sử dụng vitamin không đúng cách có thể gây hậu quả nghiêm trọng đối với sức khỏe trẻ nhỏ.

Con trai 9 tháng tuổi của chị Lưu Thị Vân ở phố Phương Mai, Hà Nội từng phải nhập viện vì quấy khóc kéo dài, chững cân và táo bón. Sau khi thăm khám, bác sĩ xác định trẻ bị ngộ độc vitamin D do sử dụng quá liều trong thời gian dài.

Theo chị Vân, sau khi quay lại công việc, việc cho con uống vitamin được giao cho người giúp việc. Tuy nhiên, thay vì dùng dụng cụ đo liều, người trông trẻ nhỏ thuốc trực tiếp từ lọ vào miệng cháu, dẫn đến quá liều mà gia đình không phát hiện kịp thời.

“Sau lần đó thật sự không dám chủ quan nữa, vì nếu phát hiện muộn còn ảnh hưởng đến thận của cháu”, chị Vân nói.

Chỉ bổ sung vitamin khi có chỉ định

Theo TS.BS Nhi khoa Lưu Thị Hiền, không phải cứ trẻ biếng ăn, chậm tăng cân hay hay ốm là đều thiếu vitamin. Trong nhiều trường hợp, trẻ có chế độ ăn đầy đủ thì cơ thể đã được cung cấp đủ dưỡng chất cần thiết.

“Không phải bạn nào cũng cần bổ sung vitamin. Một em bé có chế độ ăn uống đầy đủ thì đã đủ cung cấp lượng dinh dưỡng và vitamin để chống đỡ lại bệnh tật rồi”, TS.BS Lưu Thị Hiền cho biết.

Theo bác sĩ Hiền, môi trường sống sạch sẽ, chế độ dinh dưỡng cân đối và chăm sóc phù hợp mới là những yếu tố quan trọng giúp trẻ tăng cường sức đề kháng. Việc bổ sung vitamin chỉ thực sự cần thiết khi trẻ được xác định thiếu hụt.

“Nếu như một em bé bị thiếu vitamin thì việc bổ sung là quan trọng. Còn việc bổ sung hàng ngày thì theo bác sĩ nhi khoa, điều đó không quá quan trọng”, TS.BS Lưu Thị Hiền nhấn mạnh.

Chuyên gia cũng cảnh báo, vitamin dù được xem là “thuốc bổ” nhưng vẫn có thể gây tác dụng phụ hoặc tương tác với các loại thuốc điều trị khác nếu sử dụng không phù hợp.

“Các loại vitamin cũng giống như tất cả các loại thuốc khác, cơ thể vẫn có khả năng xảy ra phản ứng. Thậm chí một số vitamin còn làm tăng hoặc giảm hấp thu của thuốc điều trị”, TS.BS Lưu Thị Hiền cho biết.

Theo bác sĩ, khi trẻ đang điều trị bệnh hoặc sử dụng thuốc, phụ huynh cần tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi bổ sung thêm vitamin.

Bên cạnh đó, nhiều cha mẹ thường tự nhận biết con thiếu vitamin qua các dấu hiệu truyền miệng. Tuy nhiên, việc chẩn đoán thiếu vitamin cần dựa trên thăm khám lâm sàng và các xét nghiệm chuyên môn.

TS.BS Lưu Thị Hiền cũng lưu ý, việc bổ sung vitamin quá mức có thể gây tác dụng ngược.

“Cái gì thừa cũng không tốt. Ví dụ bổ sung quá nhiều vitamin D thì trẻ có thể chán ăn, mệt mỏi, tác dụng ngược lại với điều mà cha mẹ mong muốn”, bác sĩ Hiền cảnh báo.

Các chuyên gia khuyến cáo, cha mẹ không nên tự ý cho trẻ sử dụng vitamin và thực phẩm chức năng theo kinh nghiệm hoặc quảng cáo. Thay vào đó, cần xây dựng chế độ ăn cân đối, theo dõi sự phát triển của trẻ và chỉ bổ sung vitamin khi có chỉ định từ bác sĩ chuyên khoa./.