Nhằm kịp thời thể chế hóa và tổ chức thực hiện hiệu quả các Nghị quyết của Đảng, Quốc hội và Chính phủ về phát triển văn hóa Việt Nam, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà đã ký Quyết định số 1189/QĐ-TTg ngày 2/7/2026. Quyết định này đi kèm kế hoạch hành động nhằm triển khai đồng bộ, toàn diện bốn hệ giá trị cốt lõi: hệ giá trị quốc gia, hệ giá trị văn hóa, hệ giá trị gia đình và chuẩn mực con người Việt Nam trên phạm vi cả nước, tạo hành lang pháp lý vững chắc bảo vệ toàn vẹn chủ quyền văn hóa của dân tộc.

Đây là bước cụ thể hóa quan trọng để thực hiện Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị. Đồng thời, cũng là hành động trực tiếp nhằm bám sát và hoàn thành các mục tiêu chiến lược trong Chương trình hành động của Chính phủ tại Nghị quyết số 30/NQ-CP về phát triển văn hóa trong bối cảnh mới

- Nội dung trọng tâm của kế hoạch được cấu trúc khoa học xung quanh bốn hệ giá trị có mối quan hệ biện chứng, tác động qua lại chặt chẽ, thống nhất, tác động qua lại và thúc đẩy lẫn nhau trong quá trình phát triển.

- Hệ giá trị quốc gia (hòa bình, thống nhất, độc lập, dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh, hạnh phúc) định hướng lý tưởng, mục tiêu và khát vọng phát triển đất nước, bồi đắp lòng yêu nước, niềm tự hào dân tộc, ý thức công dân, tinh thần thượng tôn pháp luật, trách nhiệm xã hội, tinh thần đoàn kết, ý chí tự lực, tự cường và trách nhiệm xây dựng, bảo vệ Tổ quốc.

- Hệ giá trị văn hóa (dân tộc, dân chủ, nhân văn, khoa học) tạo nền tảng tinh thần của xã hội, bồi dưỡng lòng nhân ái, nghĩa tình, trung thực, khoan dung, tôn trọng sự khác biệt, lối sống văn minh, tinh thần dân chủ, tư duy khoa học, năng lực sáng tạo và trách nhiệm giữ gìn, phát huy bản sắc văn hóa dân tộc.

- Hệ giá trị gia đình (ấm no, hạnh phúc, tiến bộ, văn minh) là môi trường đầu tiên hình thành và nuôi dưỡng nhân cách con người, vun đắp tình yêu thương, sự tôn trọng, bình đẳng, chia sẻ, trách nhiệm, hiếu thảo, thủy chung và sự găn kết giữa các thành viên.

- Chuẩn mực con người Việt Nam (yêu nước, đoàn kết, tự cường, nghĩa tình, trung thực, trách nhiệm, kỷ cương, sáng tạo) là sự kết tinh các giá trị quốc gia, văn hóa và gia đình, được thể hiện qua các phẩm chất cốt lõi: yêu nước, đoàn kết, tự cường, nghĩa tình, trung thực, trách nhiệm, kỷ cương, sáng tạo, khát vọng vươn lên và tinh thần cống hiến.

Trong Quyết định số 1189 của Thủ tướng Chính phủ ban hành Kế hoạch triển khai đồng bộ hệ giá trị quốc gia, hệ giá trị văn hóa, hệ giá trị gia đình, chuẩn mực con người Việt Nam mới đây có nhấn mạnh: “Gia đình là môi trường đầu tiên hình thành, nuôi dưỡng và hoàn thiện nhân cách con người; đồng thời giữ vai trò gìn giữ, trao truyền các giá trị văn hóa, đạo đức và nền tảng xã hội từ thế hệ này sang thế hệ khác”.

Các thành tố của hệ giá trị quốc gia, hệ giá trị văn hóa, hệ giá trị gia đình và chuẩn mực con người Việt Nam có mối quan hệ chặt chẽ, thống nhất, tác động qua lại và thúc đẩy lẫn nhau trong quá trình phát triển.

Các hệ giá trị chỉ thực sự có ý nghĩa khi được sống, được làm và được trao truyền qua từng thế hệ. (Ảnh có dùng AI)

Theo Tiến sĩ Đặng Vũ Cảnh Linh, Phó Viện trưởng Viện Đào tạo, Bồi dưỡng cán bộ và Nghiên cứu khoa học, hệ giá trị quốc gia, văn hóa, gia đình và chuẩn mực con người không tồn tại biệt lập mà tạo thành một hệ sinh thái tương tác, chuyển hóa lẫn nhau. Việc triển khai đồng bộ các thành tố này là điều kiện tiên quyết để các giá trị lý tưởng trở thành hiện thực đời sống, giúp định hướng hành vi cá nhân và củng cố nền tảng đạo đức xã hội trước những biến động hiện đại.

Muốn xây dựng con người Việt Nam có trách nhiệm, nhân ái, trung thực và nghĩa tình; muốn những giá trị văn hóa trở thành sức mạnh trong đời sống xã hội, thì không thể bỏ qua “tế bào” đầu tiên – đó là gia đình. Bởi giá trị chỉ thực sự có ý nghĩa khi được sống, được làm và được trao truyền qua từng thế hệ.

Bà Trịnh Thị Thủy, Ủy viên Ban Thường vụ Đảng ủy, Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch khẳng định từ tinh thần của Nghị quyết 80 và mới đây là Quyết định 1189, công tác gia đình trong thời gian tới cần tiếp tục được triển khai đồng bộ, thực chất, hướng mạnh về cơ sở, lấy gia đình làm trung tâm, lấy con người làm mục tiêu, lấy hạnh phúc của nhân dân làm thước đo:

"Nghị quyết 80 ngày 07/01/2026 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam đã một lần nữa đặt ra những định hướng quan trọng có ý nghĩa chiến lược đối với công tác gia đình. Nghị quyết nhấn mạnh phát triển văn hóa con người là nền tảng, là nguồn lực nội sinh quan trọng, động lực to lớn, trụ cột và hệ điều tiết cho phát triển nhanh, bền vững của đất nước, đồng thời yêu cầu phát triển toàn diện văn hóa con người Việt Nam trên nền tảng hệ giá trị quốc gia, hệ giá trị văn hóa, hệ giá trị gia đình và chuẩn mực con người Việt Nam. Từ tinh thần đó, công tác gia đình trong thời gian tới cần tiếp tục được triển khai đồng bộ, thực chất, hướng mạnh về cơ sở để lấy gia đình làm trung tâm, lấy con người làm mục tiêu, lấy hạnh phúc của nhân dân làm thước đo" - Bà Trịnh Thị Thủy nhấn mạnh.

Hệ giá trị không ở đâu xa, nó hiện diện trong cách chúng ta làm việc, yêu thương, ứng xử và có trách nhiệm với cộng đồng. Để những hệ giá trị đi vào cuộc sống – không chỉ bằng lời nói, mà bằng những việc làm cụ thể, mỗi ngày.