“Gió chiều như giục cơn buồn. Xa em anh lại nhớ thương em nhiều…Còn anh lạ nước, lạ non. Sống nhờ thác gửi biết còn hay không? Sống thì anh sẽ về cùng. Dù cho có chết vợ chồng xa nhau” – đó là dòng thư cuối cùng mà liệt sĩ Lê Văn Lảnh, (quê ở TP Hải Phòng) gửi về cho người vợ trẻ trước khi hi sinh ở mặt trận phía Nam.

Ngày tiễn cha lên đường, bà Nguyễn Thị Lơ, con gái liệt sĩ, khi đó là một cô bé mới 8 tuổi không ngờ đó là lần chia tay cha mãi mãi. Chiến tranh đã không cho người lính ấy cơ hội thực hiện lời ước hẹn trở về đoàn tụ với gia đình. Suốt hơn nửa thế kỷ qua, bà Lơ cùng gia đình vẫn đau đáu, khắc khoải niềm mong mỏi ngày được đón cha về đoàn tụ.

Trên dải đất hình chữ S thân thương, vẫn còn khoảng 175.000 gia đình liệt sĩ có hoàn cảnh giống như gia đình bà Nguyễn Thị Lơ, không biết người thân của mình đang nằm lại nơi đâu. Cùng với đó là một nỗi trăn trở khác: hơn 300.000 hài cốt liệt sĩ đã được quy tập, nhưng đến nay vẫn chưa thể xác định danh tính để trở về trọn vẹn với gia đình.

Nhưng đó, chưa bao giờ là nỗi đau, là sự trăn trở, niềm mong mỏi của riêng các gia đình liệt sĩ mà là niềm đau đáu chung của cả dân tộc.

Bởi vậy, cứ mỗi độ tháng 7 về, cả nước lại lắng lòng tưởng nhớ, tri ân những người đã ngã xuống vì độc lập, tự do của Tổ quốc. Và, tháng 7 năm nay mang một ý nghĩa đặc biệt hơn, khi một hành trình thiêng liêng đang được triển khai với tất cả sự khẩn trương và quyết tâm:“Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ” với mục tiêu đưa thêm nhiều liệt sĩ trở về với gia đình, với quê hương; xác định danh tính cho những phần mộ còn khuyết thông tin để không một sự hy sinh nào bị lãng quên.

Chiến dịch đang mang đến niềm hy vọng cho hàng nghìn gia đình để những giọt nước mắt chờ đợi sau hơn nửa thế kỷ cuối cùng sẽ được xoa dịu bằng hai tiếng: Trở về.

“Chiến dịch 500 ngày đêm” là sự tiếp nối một cách quyết liệt hơn, quy mô hơn cho một hành trình dài đã được thực hiện trong suốt nhiều năm qua. Vượt lên ý nghĩa của một nhiệm vụ chính trị đặc biệt, chiến dịch “Chiến dịch 500 ngày đêm” còn là hành trình đánh thức những ký ức thiêng liêng về một thế hệ đã sống, chiến đấu và hy sinh vì Tổ quốc.

Mỗi phần mộ được tìm thấy, mỗi hài cốt liệt sĩ được xác định danh tính không chỉ mang lại sự an ủi cho các gia đình liệt sĩ, mà còn nhắc nhở mỗi chúng ta về lòng biết ơn, sự trân trọng đối với những cống hiến, hy sinh to lớn của các thế hệ cha anh, về giá trị của hòa bình, độc lập hôm nay. Đó là thành quả được đánh đổi bằng tuổi xuân, bằng máu xương của biết bao thế hệ đi trước.

Từ hành trình ấy, trách nhiệm của mỗi người trong việc gìn giữ, bảo vệ và phát huy những giá trị mà cha ông để lại càng trở nên sâu sắc hơn. Bởi Tổ quốc luôn ghi nhớ những người con đã ngã xuống, và sự tri ân không chỉ nằm ở những nén hương tưởng niệm mà còn ở cách chúng ta sống, cống hiến và xây dựng đất nước hôm nay.

"Chiến dịch 500 ngày đêm" - vì thế không chỉ là hành trình tìm kiếm những người đã khuất, mà còn là hành trình để thế hệ trẻ hiểu hơn về giá trị của sự hy sinh và biết trân trọng hơn hai tiếng: Hòa bình!