Sau hơn nửa thế kỷ kể từ khi chiến tranh kết thúc, hành trình tìm kiếm, xác định danh tính các liệt sĩ vẫn đang được tiếp nối trên khắp cả nước. Cùng với sự vào cuộc của các cơ quan chức năng và những người trực tiếp tham gia công tác tìm kiếm, giám định ADN đang trở thành giải pháp quan trọng, mở thêm cơ hội tìm lại tên tuổi các liệt sĩ, đưa các anh trở về quê hương "đoàn tụ" với gia đình.

Gia đình liệt sĩ Lê Trọng Nuôi (quê Kinh Môn, Hải Dương cũ) là một trong những trường hợp vừa nhận được kết quả giám định ADN sau hơn nửa thế kỷ mong ngóng. Kết quả xác nhận phần mộ được quy tập tại An Giang chính là người thân mà gia đình đã bền bỉ tìm kiếm suốt nhiều thập kỷ.

Ông Lê Trọng Phúc, em trai liệt sĩ chia sẻ, niềm vui ngày nhận kết quả xen lẫn sự xúc động khi nghĩ về người anh đã hy sinh ở tuổi 22, chưa lập gia đình, lên đường theo tiếng gọi thiêng liêng của Tổ quốc.

Không phải gia đình nào cũng sớm tìm được người thân. Nhiều trường hợp phải dành hàng chục năm đối chiếu hồ sơ, lần theo thông tin từ đồng đội, tìm đến nhiều nghĩa trang trên cả nước với hy vọng có thêm một manh mối.

Tuy nhiên, cùng với sự phát triển của công nghệ ADN và việc từng bước hoàn thiện cơ sở dữ liệu về liệt sĩ và thân nhân, nhiều trường hợp tưởng chừng không còn khả năng xác minh đã có thêm cơ hội được nhận diện.

Gia đình liệt sĩ Phạm Văn Phúng ở phường Phú Diễn, Hà Nội là một ví dụ. Sau nhiều năm tự tìm kiếm và hai lần giám định ADN, gia đình mới nhận được kết quả trùng khớp với mẫu hài cốt. Bà Vũ Thị Quý, người nhà liệt sĩ cho biết, cả gia đình đã vỡ òa cảm xúc sau nhiều năm không biết người thân đang yên nghỉ ở đâu.

Với nhiều gia đình, việc tìm kiếm liệt sĩ không chỉ để xác định nơi an nghỉ mà còn là cách thực hiện lời hứa với người đã khuất. Gia đình liệt sĩ Vũ Xuân Điểm đã dành gần 10 năm lần theo hồ sơ, nhân chứng và nhiều nguồn tư liệu khác nhau trước khi xác định được chính xác phần mộ của liệt sĩ. Theo người thân trong gia đình, dù gặp nhiều khó khăn nhưng họ chưa bao giờ từ bỏ hy vọng.

Không chỉ là niềm vui của riêng một gia đình, mỗi trường hợp xác định được danh tính liệt sĩ còn góp phần bổ sung, kiểm chứng nguồn thông tin về liệt sĩ, tạo thêm cơ sở để nhiều gia đình khác tiếp tục hành trình tìm kiếm người thân.

Mỗi kết quả giám định ADN không chỉ khép lại nỗi mong ngóng của một gia đình, mà còn lan tỏa niềm tin rằng, bằng sự chung sức của các cơ quan chức năng, các nhà khoa học và toàn xã hội, sẽ còn nhiều cuộc đoàn tụ được nối dài sau bao năm chờ đợi./.