Nghe bài viết tại đây:

Những ngày này, khi mặt trời còn chưa lên cao, công viên ở khu vực Long Biên, Hà Nội đã có khá đông người cao tuổi đến tập thể dục.

Với bà Lê Thị Thanh năm nay 77 tuổi, mặc dù bác sĩ dặn là thức dậy cùng với lúc mặt trời mọc để đảm bảo sức khỏe, nhưng với thời tiết này, để tập thể dục buổi sáng bà phải dậy sớm hơn. Bởi chỉ cần nắng lên là trời nóng, oi bức.

"Ngày xưa nhiệt độ 35-36 độ nhưng không nóng như bây giờ. Ngày ấy không có điều hòa, chỉ có quạt thôi mà vẫn chịu được. Nhưng bây giờ có cả điều hòa rồi, nằm trong phòng cũng thấy nóng. Đối với người già thì mệt mỏi lắm, thay đổi thời tiết là viêm họng, chân tay, các khớp đau nhức, đi lại mỏi mệt, không muốn làm gì", bà Thanh chia sẻ.

Các chuyên gia sức khỏe nhận định, nắng nóng không chỉ khiến người cao tuổi mệt mỏi mà còn làm gia tăng nguy cơ mắc các bệnh tim mạch, hô hấp, huyết áp và các bệnh mãn tính vốn đã tồn tại từ trước. Chính vì vậy, bà Thanh đã điều chỉnh toàn bộ lịch sinh hoạt trong ngày.

"Mùa hè là phải ra ngoài từ sáng sớm cho mát, tập luyện xong ngồi trò chuyện với nhau rồi về", đến khoảng 9 giờ 30 phút khi quay trở về nhà, bà Thanh gần như không ra ngoài cho đến cuối buổi chiều. Không chỉ thay đổi giờ giấc, bà còn duy trì thói quen uống nước đều đặn, ăn uống thanh đạm và tập luyện vừa sức.

"Tôi uống nước thường xuyên, không uống nước đá. Đi tập cũng mang nước theo, thỉnh thoảng nhấp một tí. Ăn uống những thứ mát, ăn nhẹ nhàng, không nên ăn no quá", đặc biệt bà Thanh luôn giữ lịch tập luyện nhẹ nhàng nhưng phải thường xuyên.

Để tránh nắng nóng, các buổi tập luyện của các cụ thường diễn ra sớm hơn so với mùa đông (Ảnh: Anh Thu)

Cũng giống như bà Thanh, ông Phạm Quốc Lợi, 70 tuổi, ở Hà Nội cho biết, nắng nóng hiện nay là thách thức lớn với người cao tuổi, đặc biệt là những người có bệnh nền: "Đi ra ngoài đường rất ngại. Những người mắc bệnh hô hấp thì thời tiết nóng, khô rất khó chịu". Bản thân ông Lợi đã có hơn hai mươi năm sống chung với bệnh tiểu đường và nhiều biến chứng liên quan đến hô hấp. Vậy nên, để bảo vệ sức khỏe, ông hạn chế tối đa việc đi lại vào thời điểm nắng gắt, ưu tiên ở trong nhà hoặc nơi có bóng râm, đồng thời điều chỉnh chế độ ăn theo hướng thanh mát hơn.

"Chế độ ăn cũng phải thay đổi. Không ăn những chất nóng quá và tăng cường rau xanh, canh chua thì mới dễ nuốt được", ông chia sẻ.

Dù thời tiết khắc nghiệt, nhiều người cao tuổi vẫn duy trì vận động hằng ngày. Với họ, tập thể dục không chỉ giúp tăng cường sức khỏe mà còn là cách để chống lại cảm giác cô đơn, buồn chán khi phải ở trong nhà quá lâu. Như ông Lợi, con cháu ông đều rời khỏi nhà từ 7 giờ sáng và 6 giờ tối mới có mặt ở nhà.

"Buổi sáng tôi đi tập từ 5 giờ đến 6 giờ. Buổi chiều khoảng 5 giờ, 5 giờ rưỡi mới ra công viên đi bộ. Hôm nào bỏ buổi tập thì cũng cảm thấy người nó mệt đi", ông Lợi quyết không nhốt mình trong phòng với điều hòa.

Nếu người già đang cố gắng thích ứng với thời tiết cực đoan bằng cách thay đổi thói quen sinh hoạt thì sự quan tâm của con cháu lại là động lực quan trọng giúp các cụ vượt qua những ngày nắng nóng.

Anh Nguyễn Văn Cường, sống cùng bố mẹ già tại Long Biên cho biết, điều anh lo lắng nhất là nguy cơ người già bị kiệt sức hoặc gặp tai nạn khi thời tiết quá nóng.

"Hôm nào chẳng may bị cắt điện là cụ lủi thủi đi bộ nhiều lúc mệt quá là ngã ra, rất ảnh hưởng đến sức khỏe", anh lo lắng.

Từ thực tế đó, gia đình anh luôn chủ động xây dựng các phương án dự phòng. Không dừng lại ở những lời hỏi han, sự quan tâm đã biến thành hành động cụ thể.

"Con cháu phải có phương án phòng, ví như mua quạt tích điện và theo dõi thường xuyên lịch cắt điện. Nếu cắt điện lâu thì phải đưa các cụ đến nơi có điều kiện nghỉ ngơi tốt hơn", anh Cường chia sẻ kinh nghiệm.

Theo dự báo của cơ quan khí tượng thủy văn quốc gia, khả năng El Nino sẽ quay trở lại từ mùa hè năm 2026 và có thể duy trì đến năm 2027. Điều đáng lưu ý là dấu hiệu xuất hiện một đợt El Nino mạnh tương đương, thậm chí mạnh hơn giai đoạn 2015–2016 đang ngày càng rõ nét. Nếu kịch bản này xảy ra, nguy cơ hạn hán, thiếu nước và xâm nhập mặn trong mùa khô 2026–2027 sẽ rất cao, đặc biệt tại Đồng bằng sông Cửu Long, Bắc Bộ và Trung Bộ.

Các chuyên gia cũng nhận định, các đợt nắng nóng đang có xu hướng gia tăng và kéo dài hơn. Tháng 6/2025 tại miền Bắc ghi nhận hai đợt nắng nóng ngắn, mỗi đợt khoảng hai ngày. Tuy nhiên, chỉ trong 10 ngày đầu tháng 6 năm 2026, số ngày nắng nóng đã nhiều hơn cả tháng 6 năm trước. Nhiều trạm khí tượng thủy văn cũng ghi nhận trị số nhiệt độ vượt các giá trị lịch sử cùng thời kỳ.

Với người cao tuổi, thích ứng không chỉ là thay đổi giờ giấc sinh hoạt hay uống thêm vài cốc nước mỗi ngày. Đó còn là việc duy trì vận động hợp lý, ăn uống khoa học, theo dõi sức khỏe thường xuyên và đặc biệt là nhận được sự đồng hành, chăm sóc từ gia đình. Với họ, một cuộc điện thoại hỏi han, một lời nhắc uống nước hay sự quan tâm đúng lúc của con cháu đôi khi còn quý hơn cả những chiếc điều hòa trong ngày hè oi bức./.

Lưu ý cho người cao tuổi trong thời tiết nắng nóng

-Người cao tuổi nên uống đủ nước mỗi ngày, thường khoảng 1,5 - 2 lít nếu không có chống chỉ định từ bác sĩ như suy tim hoặc suy thận.

-Rau xanh và trái cây giúp bổ sung vitamin, khoáng chất và chất xơ cần thiết trong mùa nóng. Người cao tuổi nên ưu tiên các loại rau có tính thanh mát như bí xanh, mướp, rau ngót hoặc rau cải.

-Trong mùa hè, nên ưu tiên các món luộc, hấp hoặc nấu canh thay vì thức ăn chiên rán nhiều dầu mỡ. Nguồn đạm phù hợp gồm cá, thịt nạc, trứng hoặc các loại đậu. Chế độ ăn thanh đạm không chỉ giúp dễ tiêu hóa mà còn hỗ trợ bảo vệ tim mạch tốt hơn.

-Ăn quá mặn có thể làm tăng huyết áp và khiến cơ thể giữ nước nhiều hơn. Trong khi đó, ăn nhiều đường không tốt với người mắc đái tháo đường hoặc rối loạn chuyển hóa.

-Tránh ra ngoài lúc nắng gắt; Mặc quần áo thoáng mát; Tập thể dục nhẹ vào sáng sớm; Ngủ đủ giấc và theo dõi huyết áp thường xuyên.

-Sau khi đi nắng về, người cao tuổi nên nghỉ ngơi, lau khô mồ hôi và tránh tắm nước quá lạnh ngay lập tức để hạn chế thay đổi nhiệt độ đột ngột.