Chương trình nghệ thuật "Hào khí Diên Hồng trong kỷ nguyên mới" do Trung ương Hội Người cao tuổi Việt Nam tổ chức đã mang đến một không gian nghệ thuật giàu cảm xúc, nơi người cao tuổi không chỉ là khán giả, mà trực tiếp góp mặt bằng tiếng hát, bằng những giá trị văn hóa mà họ nâng niu, gìn giữ suốt nhiều năm tháng.
Giữa những tiết mục mang màu sắc chính luận, các làn điệu then mộc mạc, sâu lắng vang lên qua tiếng hát của nhóm hát then người cao tuổi Hà Nội đã trở thành một điểm nhấn đặc biệt. Tiếng đàn tính ngân nga, tiếng then chậm rãi mà tha thiết như kéo người nghe trở về với không gian văn hóa truyền thống của đồng bào Tày, nơi âm nhạc gắn bó mật thiết với đời sống tinh thần và sinh hoạt cộng đồng.
Không khí chương trình lan tỏa trong từng cảm xúc của những nghệ sĩ không chuyên, những người cao tuổi vẫn luôn đau đáu với văn hóa dân tộc và vận mệnh đất nước. Bà Trần Thị Ngọc Lan, thành viên nhóm hát then người cao tuổi Hà Nội chia sẻ rằng, việc được tham gia biểu diễn trong chương trình là một niềm vui lớn. Các tiết mục then mà nhóm thể hiện mang nội dung ca ngợi Đảng, Bác Hồ và những giá trị tốt đẹp của cuộc sống hôm nay.
Theo bà Lan, then vốn là làn điệu dân ca của đồng bào Tày, gắn với tín ngưỡng và sinh hoạt cộng đồng. Khi được đưa lên sân khấu với nội dung mới, then không mất đi bản sắc vốn có, mà trở thành cách thể hiện rất gần gũi niềm tin, lòng biết ơn của người cao tuổi đối với Đảng và Bác Hồ.
“Dù tuổi đã cao, chúng tôi vẫn tìm thấy niềm vui, sự phấn khởi khi được góp tiếng hát của mình, lan tỏa không khí tích cực đến cộng đồng”, bà Lan nói.
Tiết mục “Lời then Dân Đảng” để lại nhiều cảm xúc bởi sự kết hợp hài hòa giữa chất liệu dân gian và đề tài đương đại. Từ không gian bản làng quen thuộc, then bước ra sân khấu, tiếp tục khẳng định sức sống của một loại hình nghệ thuật truyền thống trong đời sống hôm nay.
Với bà Nguyễn Đào Minh Nguyễn (64 tuổi), niềm vui lớn nhất không chỉ là được đứng biểu diễn, mà còn là cảm giác mình vẫn đang được cống hiến. Bà cho biết, đàn tính không đơn thuần là nhạc cụ đệm cho then, mà còn là biểu tượng văn hóa, là sợi dây kết nối giữa quá khứ và hiện tại. Theo bà, hát then không quá khó về kỹ thuật, điều quan trọng là người hát phải cảm được giai điệu, để tiếng hát cất lên tự nhiên và chân thành.
Trong suy nghĩ của những người cao tuổi, then không đứng ngoài dòng chảy của cuộc sống hiện đại. Khi then đã được công nhận là di sản văn hóa phi vật thể, trách nhiệm gìn giữ và truyền lại cho thế hệ sau càng trở nên rõ ràng hơn. Những tiết mục biểu diễn hôm nay, vì thế, không chỉ mang ý nghĩa thưởng thức nghệ thuật, mà còn là cách để bảo tồn, lan tỏa giá trị văn hóa truyền thống.
Ở phía sau sân khấu, bà Mai Anh, một thành viên mới của nhóm đang chỉnh lại trang phục dân tộc Tày trước giờ biểu diễn. Bà cho biết, để theo kịp chương trình, bà đã dành nhiều thời gian tập luyện, lắng nghe và học hỏi từ các nghệ nhân, những người gắn bó lâu năm với then để rèn giọng và cách thể hiện.
Không phải ai trong nhóm cũng là nghệ sĩ chuyên nghiệp. Nhiều người đến với then bằng niềm yêu thích và tinh thần tự học, từ việc nghe, xem các video trên mạng đến luyện tập theo nhóm nhỏ, cùng góp ý để giọng hát hòa quyện hơn khi biểu diễn tập thể. Cách làm ấy cho thấy sự chủ động, linh hoạt của người cao tuổi trong việc tiếp cận công nghệ, đồng thời khẳng định sức sống bền bỉ của nghệ thuật truyền thống trong đời sống hôm nay.
Tiếng then của người cao tuổi vì thế không chỉ là âm thanh của ký ức, mà còn là tiếng nói của hiện tại, nơi di sản văn hóa được gìn giữ, làm mới và tiếp tục đồng hành cùng xã hội trên hành trình phát triển./.
