Radio
Podcast
Multimedia
Sáng 23/10, tại Hà Nội, trường Đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia Hà Nội tổ chức Hội thảo Khoa học cơ bản năm 2026 với chủ đề "Chiến lược phát triển nghiên cứu khoa học cơ bản và đóng góp của khoa học cơ bản trong phát triển các sản phẩm chiến lược quốc gia". Sự kiện quy tụ đông đảo nhà khoa học, đại biểu cùng lãnh đạo các đơn vị đào tạo hàng đầu.
Tại phiên tham luận, các chuyên gia đến từ các đơn vị đào tạo chủ chốt lĩnh vực Khoa học cơ bản: ĐH Khoa học Tự nhiên, ĐH Khoa học xã hội và nhân văn (ĐHQGHN), ĐH Khoa học Tự nhiên, ĐH Khoa học Xã hội và Nhân văn (ĐHQGTPHCM), ĐH Sư phạm (ĐH Đà nẵng) và trường ĐH Đà Lạt đã có những tham luận trình bày mô hình hoạt động của đơn vị mình và hướng hợp tác phát triển trong bối cảnh mới.
Các đại biểu đã tập trung thảo luận nhiều nội dung then chốt như: giải pháp gắn kết nghiên cứu cơ bản với sản phẩm công nghệ chiến lược; định hướng phát triển đào tạo và nghiên cứu liên ngành; mô hình tích hợp công nghệ chiến lược tại Đại học Quốc gia TP Hồ Chí Minh; vai trò của khoa học xã hội và nhân văn; cũng như việc kiến tạo hệ sinh thái khoa học và nguồn nhân lực chiến lược.
GSTS Lê Thanh Sơn, Hiệu trưởng Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia Hà Nội - đơn vị chủ nhà cho biết, chiến lược của Trường Đại học Khoa học Tự nhiên là đào tạo gắn liền với nghiên cứu khoa học và đổi mới sáng tạo trên nền tảng khoa học cơ bản.
"Sau khi nghe Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm phát biểu về vai trò của khoa học cơ bản, chúng tôi coi đó như một "lời hiệu triệu" đối với những nhà khoa học làm công tác nghiên cứu. Khoa học cơ bản chính là nền tảng, là trụ cột để phát triển bất kỳ một nền khoa học - công nghệ nào của mỗi quốc gia".
Nhà trường đang rất quan tâm đầu tư vào các công nghệ chiến lược, công nghệ lõi như: Trí tuệ nhân tạo (AI), khoa học dữ liệu, công nghệ bán dẫn, an ninh mạng, điện hạt nhân, công nghệ năng lượng - môi trường, cũng như các giải pháp giảm thiểu tác động của biến đổi khí hậu và rủi ro thiên tai. Đến nay, nhà trường đã có rất nhiều công trình công bố quốc tế và bằng sáng chế trong các lĩnh vực này, GS Lê Thanh Sơn chia sẻ.
TS Vũ Đức Cẩm Hải, Trưởng khoa Toán - Tin trường ĐH Khoa học Tự nhiên (ĐHQGHN) cho biết: ''Việc thay đổi rất lớn cấu trúc lại các ngành đào tạo của khoa định hướng rõ toán thuần túy và toán ứng dụng cùng với các chính sách đặc thù cho sinh viên ngành toán đã thu hút được rất nhiều sinh viên giỏi. Riêng trong kỳ tuyển sinh năm 2026, cả khoa đã có 65 sinh viên từng đạt giải nhất, nhì quốc gia, quốc tế theo học. Nhiều đề tài khoa học đã và đang được đầu tư cho khoa Toán với mục tiêu phấn đấu vào top 100 thế giới''.
PGS.TS Lưu Văn Quyết – Phó Hiệu trưởng Trường ĐH Khoa học xã hội và nhân văn ĐHQG TP.HCM đánh giá rất cao ý nghĩa của hội thảo. Ông cho rằng nếu chỉ nhìn KHCB dưới góc nhìn KH tự nhiên thì chưa đủ mà trong đó phải có khoa học xã hội nhân văn.
"Sự phối hợp giữa vật chất và tinh thần sẽ tạo ra những sản phẩm thiết thực, góp phần phát triển quốc gia mang tính chất bền vững. Ví dụ việc hợp tác giữa khoa học tự nhiên và khoa học xã hội nhân văn sẽ tạo ra những giá trị di sản trên nền tảng số một cách thiết thực...'
Trên góc độ một cơ sở đào tạo nhân lực, PGS.TS Võ Văn Minh, Hiệu trưởng trường ĐH sư phạm - ĐH Đà Nẵng cho biết mạng lưới của 6 trường đào tạo khoa học cơ bản trong những năm qua cũng có sự kết nối. Tuy nhiên trong giai đoạn hiện nay, để thực hiện phát triển khoa học cơ bản gắn với công nghệ sản phẩm chiến lược của quốc gia cần có sự kết nối khai thác nguồn lực, tối ưu hóa các hoạt động nghiên cứu là rất cần thiết.
Ông cho rằng, hiện nay AI và KHCN phát triển rất mạnh, đội ngũ giáo viên cần thay đổi căn bản vì người thầy cần hiểu biết không chỉ lĩnh vực chuyên môn mà cần phải biết rộng hơn nữa để truyền cảm hứng, định hướng cho người học. Khi đội ngũ giáo viên hiểu về khoa học cơ bản, hiều công nghệ phát triển xu thế họ sẽ có những định hướng cho người học học tốt hơn, biết khai thác công nghệ để giúp cho người học học nhanh và hiệu qủa sâu hơn.
PGS.TS Võ Văn Minh đặt nhiều kỳ vọng: Không nên tách biệt nhóm này nhóm khác, cần dùng tri thức giải quyết các vấn đề của xã hội tốt hơn. Muốn giải quyết bài toán lớn, mọi nguồn lực phải được huy động, các mạng lưới kết nối tốt sẽ giải quyết được những bài toán lớn./.
