Nghe kém là khiếm khuyết về thính giác thường gặp nhất, khiến bệnh nhân hạn chế trong giao tiếp và ảnh hưởng rất lớn đến tâm lý cũng như cuộc sống, đặc biệt là tương lai của trẻ em. Để giúp những bệnh nhân nghe kém ở mức độ sâu có được cơ hội phát triển ngôn ngữ gần như bình thường, hội nhập với đời sống xã hội, phương pháp phẫu thuật cấy ốc tai điện tử đã được phát triển rộng rãi trên thế giới từ nhiều năm qua.
Theo bác sĩ Nguyễn Thị Phương Thảo, Phó chủ Nhiệm Khoa Tai - Mũi -Họng, Bệnh viện Trung ương Quân đội 108, cấy ốc tai điện tử là phẫu thuật đưa một thiết bị điện tử vào trong ốc tai. Thiết bị này có tác dụng thay thế các tế bào lông ốc tai, biến các tín hiệu âm thanh từ môi trường bên ngoài thành các tín hiệu điện, kích thích các đầu mút dây thần kinh thính giác để dẫn truyền vào trung tâm nghe ở não giúp cho bệnh nhân nghe được, từ đó có thể nói được và hòa nhập xã hội.
“Theo phân loại của Bộ Y tế, phẫu thuật cấy ốc tai điện tử là một vi phẫu đặc biệt bởi khu vực phẫu thuật rất nhỏ, nhiều cấu trúc quan trọng xung quanh như não, mạch máu lớn, dây thần kinh số 7 điều khiển cơ vùng mặt. Chỉ cần sai lệch một chút cũng có thể ảnh hưởng đến cuộc sống, thậm chí tính mạng người bệnh. Trong môi trường nhỏ hẹp như thế đòi hỏi phẫu thuật viên phải thao tác với độ chính xác rất cao”, BS Nguyễn Thị Phương Thảo cho biết.
Để giúp nâng cao chất lượng phẫu thuật, đảm bảo an toàn cho người bệnh, cuối năm 2025, Khoa Tai-Mũi-Họng, Bệnh viện Trung ương quân đội 108 đã triển khai ứng dụng hệ thống dẫn đường phẫu thuật cấy ốc tai điện tử thông minh (Nucleus SmartNav). Theo BS Nguyễn Thị Phương Thảo, hệ thống này được thiết kế để cung cấp các thông số trong mổ, hỗ trợ bác sĩ theo dõi quá trình đưa điện cực vào ốc tai, vị trí và hoạt động của dãy điện cực.
“Trước đây, khi chưa có công nghệ theo dõi thì phẫu thuật viên đặt điện cực ốc tai điện tử trước, sau đó sử dụng các phương tiện chẩn đoán hình ảnh để xác chẩn lại vị trí điện cực đã đặt. Tuy nhiên, trong một số ít trường hợp không may điện cực đặt chưa đúng vị trí thì phải phẫu thuật chỉnh lại. Bây giờ, với những công nghệ càng ngày hiện đại, đặc biệt với hệ thống dẫn đường phẫu thuật cấy ốc tai điện tử thông minh (Nucleus SmartNav) giúp nâng cao khả năng đạt được vị trí cắm đúng, đủ sâu nhưng không sang chấn quá mức, qua đó kỳ vọng cải thiện kết quả nghe – hiểu lời nói, đặc biệt ở trẻ nhỏ và người bệnh có giải phẫu phức tạp”, BS Nguyễn Thị Phương Thảo nhấn mạnh.
Cũng theo BS Phương Thảo, hệ thống dẫn đường phẫu thuật cấy ốc tai điện tử thông minh hiện mới chỉ được triển khai tại một số trung tâm trên thế giới và bắt đầu được áp dụng ở Việt Nam trên một số trường hợp chọn lọc. Đối với người bệnh, ý nghĩa quan trọng nhất của công nghệ này là tăng mức độ an toàn, giảm nguy cơ sang chấn, giảm nguy cơ phải phẫu thuật lại. Khi dãy điện cực được đặt đúng vị trí trong ốc tai thì nó sẽ phát huy tối đa chức năng kích thích dây thần kinh thính giác, tối ưu hóa kết quả phục hồi thính lực cho người bệnh.
Tại Bệnh viện Trung ương Quân đội 108, các bác sĩ khoa Tai - Mũi - Họng đã áp dụng hệ thống dẫn đường phẫu thuật cấy ốc tai điện tử thông minh cho nữ bệnh nhân 18 tuổi. Trước đó, bệnh nhân nghe kém bẩm sinh mức độ nặng, sau đó tiến triển thành mức độ sâu, bệnh nhân có ngôn ngữ nhưng ở mức hạn chế.
“Được phẫu thuật cấy ốc tai điện tử với kỹ thuật hiện đại, gia đình rất yên tâm. Sau phẫu thuật, cháu đã đã cải thiện khả năng nghe và nói rõ rệt, đồng thời cũng tự tin hơn trong giao tiếp”, chị Hồng Liên – mẹ của bệnh nhân chia sẻ.
Việc triển khai sớm hệ thống dẫn đường phẫu thuật cấy ốc tai điện tử thông minh tại Bệnh viện TWQĐ 108 thể hiện định hướng tiếp cận các tiến bộ mới trong lĩnh vực cấy ốc tai điện tử, giúp người bệnh được hưởng chất lượng điều trị ngày một tốt hơn./.
