Tại hội nghị toàn quốc sơ kết 1 năm 6 tháng triển khai thực hiện Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, Tổng bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đánh giá, Nghị quyết số 57 đang từng bước đi vào từng ngõ ngách cuộc sống.
Thực tiễn triển khai đã ghi nhận nhiều mô hình mới, cách làm sáng tạo; nhiều địa phương đã bắt đầu tìm được cách đi phù hợp với điều kiện của mình bằng những công việc cụ thể. Hà Nội với nền tảng HanoiWork dùng chung phục vụ đến cấp xã. Cà Mau đưa công nghệ sinh học và tự động hóa vào nuôi tôm. Vĩnh Long đưa máy bay không người lái xuống đồng ruộng. Đồng Tháp ứng dụng dữ liệu số để giám sát sâu bệnh, giúp tiết kiệm chi phí cho nông dân. Ninh Bình, Tuyên Quang dùng AI để quản lý di sản và phát triển du lịch. Quảng Trị làm chủ các quy trình công nghệ sinh học để tạo ra sản phẩm OCOP…
"Những ví dụ này cho thấy khoa học, công nghệ không ở đâu xa, mà nằm ngay trong con tôm, cây lúa, hạt gạo, sản phẩm OCOP, dịch vụ du lịch, quy trình hành chính, nền tảng dữ liệu, doanh nghiệp sản xuất, trường học, bệnh viện, chính quyền cấp xã", Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh.
Theo TS Nguyễn Nhật Quang, Viện trưởng Viện Khoa học Công nghệ VINASA, ở nước ta câu chuyện về cách mạng công nghiệp lần thứ tư bắt đầu nói đến từ năm 2016. Đến năm 2019, Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết 52 về một số chủ trương, chính sách chủ động tham gia cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư và sau đó năm 2020 có chương trình chuyển đổi số quốc gia. Nhưng thực tế những năm đó, phần lớn người dân đều nhận thức rằng, khoa học công nghệ còn ở đâu đó xa xôi, là công việc, nhiệm vụ của các chuyên gia công nghệ, nhà khoa học, các tập đoàn lớn…Nhưng chỉ một năm rưỡi gần đây khi có Nghị quyết 57 và đẩy mạnh ứng dụng của công nghệ vào thực tiễn cuộc sống thì giờ đây khoa học công nghệ, chuyển đổi số ở trong từng hơi thở cuộc sống và bữa cơm của mỗi gia đình.
Với mỗi người có thể có cách hiểu, có nhận thức khác nhau, nhưng họ chỉ cần biết rằng, chuyển đổi số đơn giản là ngồi ở nhà cũng có thể mua được hàng, nông sản này, hải sản trước đây phải ra chợ bán, thì nay có thể đăng lên mạng, lên livestream là bán đi khắp nơi, ra cả thế giới; trước đây thanh toán bằng tiền mặt, thì bây giờ quét bằng QR hay đi xe buýt cũng chỉ cần một tấm thẻ gắn chíp…
“Chúng tôi với tư cách là các chuyên gia tham gia từ đầu trong câu chuyện hình thành nhận thức về công nghệ số, chuyển đổi số, về cách mạng công nghiệp lần thứ tư thì thực sự cũng cảm thấy choáng ngợp về tốc độ lan tỏa của Nghị quyết 57 ở mỗi người dân, doanh nghiệp, cơ quan nhà nước. Thậm chí nó trở thành một thói quen, một điều gần gũi với tất cả mọi người”, TS Nguyễn Nhật Quang nhận định.
Một trong những lĩnh vực được TS Quang dẫn chứng có nhiều sự thay đổi, khẳng định vai trò tiên phong trong triển khai Nghị quyết 57 chính là lĩnh vực tài chính ngân hàng.
Theo con số thống kê, đến cuối năm 2025, hoạt động thanh toán không dùng tiền mặt ghi nhận những con số ấn tượng với giá trị giao dịch gấp 28 lần GDP, tỷ lệ người dân có tài khoản đạt gần 87%. Song song đó, việc khai thác "nguồn tài nguyên vàng" từ dữ liệu dân cư theo Đề án 06 đã tạo nên bước ngoặt trong việc làm sạch dữ liệu và đảm bảo an ninh, an toàn hệ thống.
“Trong ngành tài chính ngân hàng tốc độ nhanh rất quan trọng vì lưu chuyển đồng tiền giống như là mạch máu, khi nó lưu thông tốt sẽ giúp cho nền kinh tế chuyển động nhanh, hiệu quả”. Ngoài nhận định này, theo TS Quang, Nghị quyết 57 cũng hiện diện ở nhiều lĩnh vực khác, như nông nghiệp, giao thông, xây dựng, y tế. “Hầu như tất cả các ngành đều đưa khoa học công nghệ vào để nâng cao giá trị sản phẩm, tất nhiên hiệu quả đến đâu và có tạo ra đột phá hay không thì còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố”, ông Quang chia sẻ.
Hiện nay chuyển đổi số là xu thế tất yếu, đồng thời là yêu cầu khách quan và lựa chọn chiến lược để bảo đảm phát triển nhanh, bền vững. Trong bối cảnh đó, Nghị quyết 57 không chỉ đưa ra định hướng, mà còn trở thành kim chỉ nam cho tiến trình chuyển đổi số trong kỷ nguyên mới. Tuy nhiên như phát biểu chỉ đạo tại Hội nghị toàn quốc sơ kết 1 năm 6 tháng thực hiện Nghị quyết 57 của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm: Giai đoạn vừa qua, chúng ta đã tập trung tạo nền móng, giai đoạn tới phải tập trung tạo ra kết quả. Phải chuyển mạnh từ xây dựng cơ chế sang tạo ra sản phẩm, từ hoàn thành nhiệm vụ sang tạo ra giá trị, từ chuẩn bị điều kiện sang đóng góp trực tiếp cho phát triển đất nước.
TS Nguyễn Nhật Quang cho rằng, trong thời gian tới, chính giá trị được tạo ra sẽ là thước đo cụ thể của công cuộc chuyển đổi số và Nghị quyết 57. Khi nhà nước, các đơn vị, doanh nghiệp bỏ tiền, bỏ công sức, bỏ trí tuệ trí tuệ ra để làm khoa học công nghệ thì thước đo không phải là thành tựu bao nhiêu bài báo được đăng hay khoe khoang các thành tích khoa học mà hiệu quả tạo ra phải là tăng trưởng kinh tế được bao nhiêu, tỷ lệ người dân hài lòng tăng bao nhiêu? Đó mới là giá trị thực.
TS Nguyễn Nhật Quang cũng nhấn mạnh, mọi cuộc cách mạng kể cả cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư này đều là sự nghiệp của toàn dân. Đảng, Nhà nước là người chỉ lối dẫn đường rồi tạo ra cơ chế, tạo ra môi trường nhưng để tạo ra được hạ tầng số, hạ tầng công nghệ, hạ tầng khoa học thì đó phải là người dân.
“Người dân ở đây phải hiểu theo nghĩa rộng là từ giáo sư, tiến sĩ cho đến người nông dân, bà con ở vùng sâu vùng xa. Xác định rõ điều này thì chắc chắn tinh thần của Nghị quyết 57 sẽ còn lan tỏa mạnh mẽ hơn nữa”, TS Nguyễn Nhân Quang khẳng định.
