Chiến dịch 500 ngày đêm tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ đang được triển khai trên phạm vi cả nước với mục tiêu đưa những người đã ngã xuống trở về quê hương, gia đình sau nhiều thập kỷ nằm lại nơi chiến trường. Không chỉ là nhiệm vụ của lực lượng quân đội, chiến dịch còn lan tỏa thành phong trào tri ân rộng khắp, thu hút sự chung tay của các cấp, các ngành, cựu chiến binh, nhân dân trong nước, kiều bào ở nước ngoài và đông đảo lực lượng đoàn viên, thanh niên.

Theo Trung tướng Hoàng Khánh Hưng, Chủ tịch Hội Hỗ trợ gia đình liệt sĩ Việt Nam, gần 1,2 triệu liệt sĩ đã hy sinh trong các cuộc kháng chiến chống Pháp, chống Mỹ và bảo vệ Tổ quốc. Đến nay vẫn còn hơn 530.000 liệt sĩ chưa xác định được danh tính, trong đó còn khoảng 175.000 hài cốt liệt sĩ nằm lại trên các chiến trường ở Việt Nam, Lào và Campuchia. "Có bao nhiêu liệt sĩ cần được trả lại tên thì có bấy nhiêu gia đình đang mòn mỏi chờ người thân trở về. Có những người mẹ tuổi đã rất cao, trí nhớ không còn minh mẫn nhưng điều mong mỏi lớn nhất vẫn là ngày con mình được trở về”, Trung tướng Hoàng Khánh Hưng xúc động.

Chung sức đưa các anh hùng liệt sĩ trở về quê hương

Sau hơn 4 tháng triển khai, chiến dịch đã đạt nhiều kết quả tích cực. Gần 2.200 hài cốt liệt sĩ đã được tìm kiếm, quy tập, đạt khoảng 30% mục tiêu giai đoạn đầu. Trong đó có gần 200 hài cốt được quy tập tại Lào và gần 900 hài cốt tại Campuchia.

Đằng sau những con số ấy là sự chung sức của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội. Bên cạnh lực lượng làm nhiệm vụ trực tiếp, chính quyền các địa phương, các tổ chức chính trị - xã hội, nhân dân trong nước và cả những người Việt Nam đang sinh sống ở nước ngoài đều bằng nhiều cách khác nhau đóng góp thông tin, hỗ trợ công tác tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ.

Lực lượng chức năng tiến hành lấy mẫu hài cốt liệt sĩ để giám định ADN

Các cựu chiến binh được xem là "cầu nối" quý giá của chiến dịch. Họ là những người từng trực tiếp chiến đấu, từng chôn cất đồng đội hoặc còn lưu giữ ký ức về các trận đánh năm xưa. Dù tuổi đã cao, sức khỏe giảm sút, nhiều người vẫn miệt mài vẽ lại sơ đồ chiến trường, ghi chép từng địa điểm, từng dấu mốc để cung cấp cho lực lượng quy tập.

Không ít cựu chiến binh đã trực tiếp trở lại chiến trường xưa, đồng hành cùng các đội tìm kiếm, hỗ trợ xác định vị trí khai quật, lấy mẫu hài cốt và hoàn trả phần mộ. Có người đã ngoài 80 tuổi, chân chậm, mắt mờ nhưng vẫn cố gắng dành chút sức lực cuối cùng để giúp đồng đội được trở về đất mẹ. Với họ, đó không chỉ là trách nhiệm mà còn là lời hứa chưa bao giờ nguôi với những đồng đội cùng chiến đấu năm nào. Những ký ức trở thành nguồn tư liệu vô giá, giúp mở ra thêm nhiều hy vọng cho hành trình tìm lại tên tuổi của các anh hùng liệt sĩ.

Cũng chính từ sự chung tay ấy, Chiến dịch 500 ngày đêm đã thực sự trở thành chiến dịch của lòng dân, nơi mỗi người đều góp một phần công sức để tri ân những người đã ngã xuống vì độc lập, tự do của Tổ quốc.

Tuổi trẻ tiếp nối hành trình tri ân

Nếu cựu chiến binh là những người lưu giữ ký ức về chiến tranh thì thế hệ chiến sĩ trẻ hôm nay đang tiếp nối hành trình tri ân bằng những việc làm cụ thể. Trên khắp các chiến trường xưa, biết bao cán bộ, chiến sĩ ngày đêm vượt núi, băng rừng, lặng lẽ tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ còn nằm lại sau chiến tranh. Quá trình trực tiếp làm nhiệm vụ giúp những người lính trẻ hiểu sâu sắc hơn giá trị của hòa bình và sự hy sinh to lớn của các thế hệ cha anh. Giữa cái nắng gay gắt hay những cơn mưa rừng bất chợt, họ vẫn kiên trì bám hiện trường, cẩn trọng bóc tách từng lớp đất với mong muốn góp phần đưa các anh hùng liệt sĩ sớm trở về với gia đình.

Những chiến sĩ trẻ đội tìm kiếm quy tập hài cốt liệt sĩ (lâm thời) - Bộ chỉ huy quân sự tỉnh Lào Cai

Thực tiễn tham gia Chiến dịch 500 ngày đêm giúp những người lính trẻ hiểu sâu sắc hơn sự hy sinh, mất mát của các thế hệ đi trước để đất nước có được hòa bình hôm nay. Có thể mai này họ sẽ quên đi những ngày dãi nắng, dầm mưa hay những hành trình băng rừng, vượt suối, nhưng chắc chắn sẽ không thể quên khoảnh khắc tận tay đưa những anh hùng liệt sĩ đã ngã xuống vì Tổ quốc trở về với đất mẹ.

Mỗi bộ hài cốt được tìm thấy, mỗi danh tính được xác định không chỉ mang lại niềm an ủi cho gia đình liệt sĩ mà còn nhắc nhở thế hệ hôm nay về giá trị của hòa bình và sự hy sinh của ông cha. Đó cũng là cách những người lính trẻ tiếp nối truyền thống "Uống nước nhớ nguồn", viết tiếp hành trình tri ân bằng những việc làm ý nghĩa./.