Radio
Podcast
Multimedia
Mời các bạn bấm nút nghe nội dung:
Theo số liệu cập nhật từ đầu năm 2026 đến nay, cả nước ghi nhận 54 trường hợp tử vong do bệnh dại. Đáng chú ý, trên địa bàn thành phố Hà Nội đã ghi nhận các ổ dịch dại trên động vật, với nhiều chó và mèo phải tiêu hủy, đồng thời có nhiều người phải đi điều trị dự phòng sau phơi nhiễm bệnh dại. Những con số này phản ánh tình hình dịch bệnh còn phức tạp, đòi hỏi các biện pháp can thiệp đồng bộ và quyết liệt hơn.
Chuyển đổi sinh kế cho lao động nghề giết mổ, kinh doanh thịt chó mèo
Dự án “Thí điểm mô hình phòng, chống bệnh dại và phát triển kinh tế bền vững – từng bước chuyển đổi hoạt động kinh doanh thịt chó, mèo tại một số phường của thành phố Hà Nội” được UBND Thành phố Hà Nội phê duyệt ngày 24/7/2025 triển khai ở 14 phường của Thủ đô.
Dự án hướng tới hai mục tiêu: góp phần thực hiện mục tiêu Quốc gia không có ca tử vong do bệnh dại ở người vào năm 2030, đồng thời nâng cao năng lực quản lý, kiểm soát dịch bệnh và dần áp dụng các tiêu chuẩn phúc lợi động vật phù hợp với thông lệ quốc tế.
Thông qua Dự án này, Thành phố thể hiện đồng hành chủ động, ủng hộ người dân từng bước chuyển đổi sinh kế một cách bền vững - một định hướng lâu dài được thực hiện có hệ thống.
“Quá trình 1 năm triển khai, chúng tôi đánh giá lợi ích lớn nhất là cho cộng đồng, góp phần cho công tác phòng chống bệnh dại ở các phường nội thành. Lợi ích thứ hai đem lại cho những hộ kinh doanh thịt chó mèo khi họ được các doanh nghiệp xã hội tổ chức hướng nghiệp, học nghề, chuyển đổi sinh kế bền vững, an toàn". Ông Ngô Đình Loát, đại diện Chi cục Chăn nuôi, Thủy sản và Thú y thuộc Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội khẳng định.
Trong tháng 7, chủ các cơ sở giết mổ, kinh doanh chó, mèo tại 4 địa bàn: Phường Xuân Phương, Dương Nội, Từ Liêm và Hà Đông của Hà Nội đã được tham gia tập huấn “Từng bước chuyển đổi sinh kế bền vững: Từ buôn bán, giết mổ chó, mèo sang các ngành nghề phát triển bền vững, an toàn và văn minh”.
Các buổi tập huấn do Chi cục Chăn nuôi, Thủy sản và Thú y thuộc Sở Nông nghiệp và môi trường Hà Nội phối hợp với tổ chức Soi Dog Foundation và doanh nghiệp xã hội Truyền thông thay đổi hành vi hướng tới phát triển bền vững Việt Nam (SBCC Vietnam) tổ chức.
Anh Nguyễn Văn Hùng, chủ một cơ sở kinh doanh thịt chó phường Tây Mỗ chia sẻ quyết định chuyển đổi ngành nghề dù có những khó khăn cụ thể như việc phải học một nghề mới cũng như thích ứng để đảm bảo thu nhập cho gia đình.
“Khi mình thấy cán bộ tư vấn thì cho con cái đi học rồi về phổ biến cho gia đình. Các con có việc làm là vui rồi. Bước sang một trang mới nhiều khó khăn nhưng cũng phải cố gắng”, chị Trần Thị Phượng, chủ hộ kinh doanh thịt chó trên đường Hữu Hưng, Tây Mỗ cho biết đã đồng thuận và từng bước chuyển đổi nghề dù không dễ bởi gia đình đã gắn bó với công việc này từ rất lâu.
Tại các đợt tập huấn suốt một năm qua, các chuyên gia cũng cập nhật tình hình thực tế và quy định mới năm 2026, nhấn mạnh mối liên hệ trực tiếp giữa hoạt động buôn bán, giết mổ chó mèo và nguy cơ lây lan bệnh dại. Việc quản lý hoạt động giết mổ, kinh doanh thịt chó mèo góp phần đảm bảo văn minh, trật tư đô thị, góp phần bảo vệ tính mạng người dân và xây dựng Thủ đô văn minh, hiện đại, an toàn dịch bệnh.
Cần thêm những giải pháp song hành để có được môi trường sống an toàn
Nhiều địa phương trên cả nước, từ rất lâu, người dân đã sử dụng chó, mèo như nguồn thực phẩm, thậm chí được coi như món ăn đặc sản. Tuy nhiên, thực tế thu gom, nuôi nhốt, chế biến nguồn thực phẩm này tiềm ẩn nhiều nguy cơ bệnh tật cũng như mất an toàn thực phẩm.
Bà Bùi Duyên, đại diện đơn vị Truyền thông Thay đổi Hành vi hướng tới Phát triển Bền vững Việt Nam (SBCC), doanh nghiệp xã hội có sáng kiến và đồng hành triển khai dự án này cho biết, việc sử dụng thịt chó mèo làm thực phẩm trong một giai đoạn lịch sử mang lại giá trị và góp phần giải quyết khó khăn khi các vật nuôi khác chưa đủ đáp ứng nhu cầu. Tuy nhiên, chính từ thực tế cho thấy thực phẩm từ thịt chó, mèo lại tiềm ẩn nhiều nguy cơ mất an toàn cho con người.
Bệnh dại được xem như nguy cơ rủi ro nguy hiểm nhất, vì khi đã phát bệnh sẽ gần như không có cơ hội sống. Ở Việt Nam, chó mèo được xem như nguồn lây bệnh dại chủ yếu. Năm 2025, cả nước đã có 77 người tử vong do bệnh dại và trong 9 sáng đầu năm 2026 đã có 54 người tử vong do bệnh dại.
“Người có nguy cơ cao nhất lại chính là những người trực tiếp giết mổ và kinh doanh thịt chó mèo. Họ tiếp xúc với máu, nước bọt, chất thải và thịt sống của chó mèo mà không hề biết con vật đó có mang virus dại hay không?”, bà Duyên phân tích.
Tiếp theo phải kể tới nguy cơ ngộ độc và mắc các bệnh đường ruột. Hiện nay chưa có quy định kiểm soát giết mổ đối với chó mèo, đồng nghĩa với việc thịt chó mèo hoàn toàn không nằm trong danh mục được kiểm dịch an toàn thực phẩm. Phần lớn nguồn cung hiện nay đến từ việc thu gom nhỏ lẻ, trôi nổi, vận chuyển xa và giết mổ thủ công không kiểm soát.
Thực tế, đợt dịch tả năm 2007-2008, Viện Vệ sinh Dịch tễ Trung ương ghi nhận phần lớn bệnh nhân nhập viện từng sử dụng thịt chó, mắm tôm và rau sống. Đáng lo ngại hơn, Viện cũng phát hiện vi khuẩn tả ngay trong các mẫu thịt chó cả sống lẫn chín tại một số nhà hàng ở Hà Nội.
Nguy cơ tiếp theo đến từ thịt không rõ nguồn gốc. Không ít chó, mèo bị bắt trộm, bị đánh bằng bả độc rồi đưa thẳng vào lò mổ. Thực khách không thể biết miếng thịt trên mâm đến từ đâu và có an toàn hay không.
Bà Duyên khẳng định, rủi ro không chỉ nằm ở bữa ăn mà trải dài trên cả chuỗi từ khâu thu gom, giết mổ đến bàn ăn. Người chịu rủi ro đầu tiên lại chính là những người lao động trong ngành nghề giết mổ kinh doanh.
Quá trình triển khai dự án “Thay đổi sinh kế cho người lao động trực tiếp kinh doanh, rồi giết mổ thịt chó mèo” đang được SBCC phối hợp cùng các cơ quan tổ chức liên quan theo hướng cá nhân hóa tới từng hộ gia đình, không có một công thức chung cho tất cả.
“Mỗi hộ được tư vấn một hướng đi riêng, phù hợp với kỹ năng và mong muốn. Có 3 nhóm nghề được nhiều hộ lựa chọn nhất gồm bán hàng online, kinh doanh món ăn nhanh kiểu Hàn Quốc như gà rán hoặc các món đồ uống đang được ưa chuộng, bà Duyên chia sẻ.
Bên cạnh đó, dự án còn hướng dẫn bà con cách đăng ký kinh doanh và kê khai thuế theo quy định pháp luật, để người lao động yên tâm kinh doanh lâu dài./.
