Sáng 14/1/2026, Bộ Dân tộc và Tôn giáo tổ chức Hội nghị tổng kết công tác dân tộc, tôn giáo năm 2025, triển khai nhiệm vụ năm 2026. Hội nghị diễn ra trong bối cảnh năm 2025 được xác định là năm “tăng tốc, bứt phá, về đích” của giai đoạn 2021-2025, song cũng chịu tác động nặng nề của thiên tai, biến đổi khí hậu và những diễn biến phức tạp của tình hình thế giới, khu vực.
Năm 2025: Nhiều kết quả quan trọng trong bối cảnh đặc biệt khó khăn
Theo Báo cáo trình tại Hội nghị, công tác dân tộc, tôn giáo năm 2025 đã đạt nhiều kết quả quan trọng. Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2021-2025 cơ bản hoàn thành mục tiêu, với 6/9 nhóm mục tiêu đạt hoặc vượt kế hoạch, tổng nguồn lực thực hiện trên 137 nghìn tỷ đồng. Tỷ lệ nghèo của cả nước giảm còn khoảng 1%, tỷ lệ nghèo trong đồng bào dân tộc thiểu số còn khoảng 11%.
Các lĩnh vực văn hóa, giáo dục, y tế vùng đồng bào dân tộc thiểu số và vùng đồng bào tôn giáo tiếp tục có chuyển biến tích cực. Công tác bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống gắn với phát triển du lịch cộng đồng được đẩy mạnh; nhiều lễ hội, di sản văn hóa của các dân tộc được công nhận ở cấp quốc gia và quốc tế.
Trong giáo dục, việc tổ chức kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông và tuyển sinh năm 2025 diễn ra an toàn, nghiêm túc. Đặc biệt, chủ trương miễn toàn bộ học phí cho học sinh từ mầm non đến hết trung học phổ thông công lập, thực hiện từ năm học 2025-2026, được xác định là chính sách lớn, có ý nghĩa xã hội sâu sắc đối với vùng đồng bào dân tộc thiểu số, vùng đồng bào tôn giáo.
Tình hình tín ngưỡng, tôn giáo trong năm 2025 cơ bản ổn định. Hoạt động của các tổ chức tôn giáo diễn ra đúng quy định của pháp luật; các chức sắc, chức việc, tín đồ tích cực tham gia các phong trào thi đua yêu nước, hoạt động từ thiện xã hội, góp phần củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc, giữ vững ổn định chính trị và trật tự an toàn xã hội.
Đánh giá về kết quả chung, ông Y Vinh Tơ, Thứ trưởng Bộ Dân tộc và Tôn giáo khẳng định: “Cơ quan quản lý nhà nước về lĩnh vực dân tộc, tôn giáo trước đây và Bộ Dân tộc và Tôn giáo hiện nay đã cơ bản hoàn thành tốt các nhiệm vụ chính trị được giao, góp phần quan trọng trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Có được thành tích nêu trên là nhờ sự quan tâm chỉ đạo của các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước; sự quan tâm phối hợp của các cơ quan bộ, ngành từ Trung ương đến địa phương và đặc biệt là sự chỉ đạo, điều hành sát sao của tập thể Đảng uỷ, lãnh đạo Chính phủ”
Những hạn chế và nguyên nhân
Bên cạnh những kết quả đạt được, Báo cáo cũng thẳng thắn chỉ ra một số hạn chế: Đời sống và sản xuất của đồng bào dân tộc thiểu số vẫn đối mặt nhiều khó khăn; nguy cơ dịch bệnh trên cây trồng, vật nuôi còn cao; giá cả một số nông sản không ổn định. Thiên tai, bão lũ, sạt lở đất, hạn hán và xâm nhập mặn tiếp tục gây thiệt hại lớn tại nhiều địa bàn.
Một số yếu tố phức tạp về an ninh trật tự, an ninh phi truyền thống, di cư tự do, khiếu kiện, tranh chấp đất đai vẫn tiềm ẩn. Công tác triển khai một số chính sách, chương trình ở cơ sở còn gặp khó khăn do điều kiện địa hình, nguồn lực và năng lực tổ chức thực hiện.
Nguyên nhân chủ yếu được xác định là do tác động khách quan của tình hình thế giới, thiên tai, biến đổi khí hậu ngày càng khốc liệt; trong khi đó, xuất phát điểm của vùng đồng bào dân tộc thiểu số còn thấp, hạ tầng kinh tế - xã hội chưa đồng bộ, sinh kế chưa bền vững.
Đến dự và phát biểu chỉ đạo, Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Thành Long nhấn mạnh: “Công tác dân tộc và tôn giáo có vai trò, vị trí đặc biệt quan trọng trong sự nghiệp cách mạng của chúng ta… Đảng và Nhà nước luôn coi xây dựng khối đại đoàn kết dân tộc, đoàn kết tôn giáo là nhân tố then chốt.”
Phó Thủ tướng ghi nhận, biểu dương những nỗ lực và kết quả đạt được của Bộ Dân tộc và Tôn giáo, ngành dân tộc, tôn giáo và các địa phương trong năm 2025, góp phần quan trọng vào thành tựu phát triển chung của cả nước, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc, tăng cường niềm tin của đồng bào dân tộc thiểu số, đồng bào tôn giáo đối với Đảng và Nhà nước.
Bên cạnh đó, Phó Thủ tướng cũng chỉ rõ một số hạn chế như công tác tham mưu, xây dựng và triển khai chính sách có nơi còn chậm; việc nắm bắt tình hình dân tộc, tôn giáo ở một số địa bàn chưa kịp thời; đội ngũ cán bộ làm công tác tôn giáo ở cơ sở cần tiếp tục được đào tạo, bồi dưỡng chuyên sâu.
Về nhiệm vụ thời gian tới, Phó Thủ tướng đề nghị tập trung quán triệt, triển khai hiệu quả các nghị quyết, chỉ thị của Đảng, Quốc hội, Chính phủ về công tác dân tộc, tôn giáo; chủ động nắm chắc tình hình, nâng cao năng lực dự báo, kịp thời tháo gỡ khó khăn từ cơ sở; chuyển mạnh từ hỗ trợ sang đầu tư phát triển vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi; quan tâm xây dựng đội ngũ cán bộ đủ năng lực, trách nhiệm; đồng thời làm tốt công tác thông tin, tuyên truyền, tạo sự đồng thuận xã hội trong thực thi chính sách dân tộc, tín ngưỡng, tôn giáo.
Phương hướng, nhiệm vụ trong giai đoạn mới
Từ thực tiễn năm 2025, Hội nghị xác định trong năm 2026 và giai đoạn tiếp theo, công tác dân tộc, tôn giáo tiếp tục tập trung hoàn thiện thể chế, chính sách, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước; triển khai đồng bộ các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và vùng đồng bào tôn giáo.
Trọng tâm là phát huy hiệu quả các nguồn lực của Chương trình mục tiêu quốc gia, gắn phát triển kinh tế với bảo đảm an sinh xã hội, giữ gìn bản sắc văn hóa các dân tộc; chăm lo tốt hơn đời sống vật chất, tinh thần của Nhân dân; củng cố vững chắc khối đại đoàn kết toàn dân tộc, tạo nền tảng cho sự phát triển bền vững của đất nước trong giai đoạn mới.
