Nhìn vào những con số cụ thể, sự thay đổi mang tính đột phá hiện rõ. So với Nghị định 152/2018/NĐ-CP ban hành cách đây gần 8 năm, Nghị định 349/2025/NĐ-CP (gọi tắt là Nghị định 349) quy định về chế độ, chính sách đối với thành viên đội thể thao tập trung tập huấn và thi đấu, mức thưởng cho vận động viên giành huy chương vàng Olympic tăng vọt gấp 10 lần, đạt mức cao nhất tới 3,5 tỷ đồng. Các vận động viên giành huy chương tại Đại hội Thể thao châu Á được tăng gấp đôi tiền thưởng với mức cao nhất 280 triệu đồng và tại đấu trường SEA Games mức thưởng giành cho mỗi tấm huy chương cũng tăng 1,2 lần, lên mức 54 triệu đồng cho tấm huy chương vàng.

Điểm đáng chú ý nhất nằm ở chế độ đãi ngộ hằng tháng dành cho những người có thành tích xuất sắc. Lần đầu tiên trong lịch sử, vận động viên giành huy chương Olympic sẽ được nhận trợ cấp từ 20 đến 40 triệu đồng/tháng trong suốt chu kỳ 4 năm. Đây là cơ chế hoàn toàn mới, giúp các nhà vô địch yên tâm tập trung vào chuyên môn thay vì lo toan chuyện mưu sinh.

Đãi ngộ đặc thù chính là lời giải cho bài toán đời sống, sức khỏe và tương lai mà các vận động viên luôn canh cánh trong lòng. Suốt nhiều năm qua, không ít tài năng thể thao phải từ bỏ sự nghiệp giữa chừng vì gánh nặng cơm áo. Nay với mức thu nhập ổn định và các chế độ bảo hiểm rõ ràng, họ có thể toàn tâm toàn ý cống hiến mà không phải lo lắng về những điều cơ bản nhất trong cuộc sống hằng ngày.

Quan trọng hơn, chính sách mới còn mang đến sự yên tâm cho gia đình các vận động viên. Khi con em họ bước vào con đường thể thao chuyên nghiệp, các bậc phụ huynh luôn phải đối mặt với vô vàn áp lực và sự đánh đổi. Liệu nghề thể thao có đủ nuôi sống con mình? Liệu sau khi giải nghệ, tương lai sẽ ra sao? Nghị định 349 với những quy định cụ thể về chế độ đãi ngộ, bảo hiểm và hỗ trợ sau sự nghiệp đã phần nào xoa dịu những lo âu chính đáng này.

Về mức lương theo ngày, huấn luyện viên trưởng đội tuyển quốc gia được nâng lên 1,1 triệu đồng, vận động viên đội tuyển quốc gia nhận 550 nghìn đồng, đều tăng gấp đôi so với quy định cũ. Đặc biệt, việc áp dụng quy định về tiền lương làm thêm giờ theo Bộ luật Lao động 2019 cho thấy tư duy tiến bộ, coi vận động viên như lao động ở các ngành nghề khác với đầy đủ quyền lợi pháp lý.

Nghị định 349 còn thể hiện tính nhân văn sâu sắc khi lần đầu đưa vào các quy định cụ thể về chăm sóc sức khỏe và chế độ thai sản riêng cho vận động viên nữ với mức hỗ trợ 1,1 triệu đồng/tháng. Các vận động viên được kiểm tra sức khỏe định kỳ ít nhất hai lần trong năm, đánh giá chuyên sâu về tâm lý và sinh học. Những trường hợp chấn thương đặc biệt có thể được đưa đi điều trị tại nước ngoài.

Điều đáng ghi nhận là mức tăng dành cho vận động viên các đội tuyển trẻ đều khá cao, ngang hoặc gần bằng cấp đội tuyển quốc gia. Định hướng này cho thấy tầm nhìn dài hạn trong việc đầu tư phát triển lực lượng kế cận, thu hẹp khoảng cách giữa các thế hệ và khuyến khích các gia đình cho con em theo đuổi sự nghiệp thể thao chuyên nghiệp. Đặc biệt, chế độ đãi ngộ hấp dẫn sẽ giúp khâu phát hiện và tuyển chọn tài năng trẻ trở nên dễ dàng hơn rất nhiều. Khi thể thao được nhìn nhận như một nghề nghiệp có thu nhập ổn định và tương lai đảm bảo, nhiều gia đình sẽ sẵn sàng để con em mình theo đuổi đam mê từ sớm.

Nhưng, đi kèm với đãi ngộ cao sẽ là những yêu cầu khắt khe hơn về thành tích và tiêu chuẩn tuyển chọn. Đây là điều hoàn toàn hợp lý bởi nguồn lực đầu tư lớn đòi hỏi hiệu quả tương xứng. Mức lương, thưởng cao vừa là động lực mạnh mẽ nhưng cũng là phép thử nghiêm khắc đối với mỗi vận động viên. Thể thao đỉnh cao không chấp nhận sự tự mãn, và những chế độ đãi ngộ xứng đáng chỉ dành cho những ai không ngừng vượt qua giới hạn bản thân, khát khao chinh phục đỉnh cao và giữ được ngọn lửa đam mê.

Nghị định tập trung mạnh vào thể thao thành tích cao là đúng hướng, nhưng chưa có quy định cụ thể khuyến khích phát triển thể thao cơ sở và trường học - nền tảng để tuyển chọn tài năng trẻ bền vững. Nếu chỉ đầu tư đỉnh cao mà bỏ qua gốc rễ, chúng ta dễ rơi vào vòng luẩn quẩn thiếu lực lượng kế cận chất lượng sau mỗi chu kỳ Olympic.

Một chính sách dù tốt đến đâu cũng chỉ phát huy giá trị khi đi cùng năng lực tổ chức và điều hành của từng liên đoàn, hiệp hội thể thao quốc gia. Nếu cơ chế phân bổ, giám sát và tuyển chọn không thay đổi đồng bộ, những đột phá về đãi ngộ khó tạo ra chuyển biến thực chất. Nghị định 349 sẽ chỉ thực sự là bước ngoặt nếu đi kèm cải cách quản trị mạnh mẽ, tăng tính chuyên nghiệp và minh bạch trong tuyển chọn, đánh giá thành tích.

Nghị định 349 chính là bệ phóng vững chắc cho Chiến lược phát triển thể thao giai đoạn 2025 đến 2030, tầm nhìn đến năm 2045, thể hiện cam kết mạnh mẽ của Đảng và Nhà nước trong việc xây dựng nền thể thao chuyên nghiệp, nâng cao vị thế quốc gia trên đấu trường quốc tế.