Mỗi dịp hè về, nhiều bậc phụ huynh lại "đứng ngồi không yên" với bài toán quản lý con cái. Bên cạnh những nỗi lo truyền thống như đuối nước, tai nạn thương tích thì trong kỷ nguyên số, một mối nguy hiểm âm thầm nhưng đầy rủi ro đang hiện hữu: đó là "tai nạn trên không gian mạng" từ những chiếc điện thoại, trò chơi trực tuyến và mạng xã hội.

Bước vào kỳ nghỉ hè, chị Trần Việt Nga, ở phường Đống Đa, Hà Nội lại có thêm một nỗi lo mới. Nếu như trước đây, điều khiến chị trăn trở là con đi đâu, chơi với ai, thì nay, dù con ở ngay trong nhà, chị vẫn không khỏi bất an.

"Điều tôi lo không phải con dùng điện thoại nhiều hay ít, mà là những nội dung con tiếp cận mỗi ngày trên mạng xã hội", chị Nga chia sẻ.

Cùng chung nỗi băn khoăn ấy, anh Nguyễn Văn Diễn ở phường Hà Đông, Hà Nội cho rằng, việc cấm đoán hoàn toàn trẻ sử dụng điện thoại là không khả thi.

Theo anh Diễn, điều quan trọng là giúp con biết lựa chọn những nội dung phù hợp và tạo thêm nhiều hoạt động thay thế để trẻ có một mùa hè năng động hơn. Gia đình anh đã đăng ký cho con tham gia các lớp tiếng Anh, câu lạc bộ kỹ năng và duy trì những nguyên tắc nhất định trong việc sử dụng thiết bị điện tử.

Chuyên gia tâm lý Nguyễn Hà Thành, Trường Đại học FPT

Thực tế cho thấy, cùng với những nguy cơ truyền thống như đuối nước hay tai nạn thương tích, môi trường mạng đang trở thành mối quan tâm lớn của nhiều gia đình trong dịp hè. Chuyên gia tâm lý Nguyễn Hà Thành, Trường Đại học FPT nhận định, cha mẹ ngày nay đang phải đối mặt với nhiều áp lực hơn trong việc đồng hành cùng con.

"Ngày trước, khi con ở trong nhà, cha mẹ thường cảm thấy yên tâm. Nhưng bây giờ, dù ở trong nhà, trẻ vẫn có thể kết nối không giới hạn với thế giới bên ngoài thông qua Internet. Chúng ta không biết các con đang kết nối với ai, điều đó an toàn hay nguy hiểm", bà Nguyễn Hà Thành cho biết.

Theo chuyên gia, công nghệ mang đến nhiều cơ hội học tập, kết nối và khám phá tri thức, nhưng đồng thời cũng tiềm ẩn những rủi ro khó lường. Trẻ em có thể đối mặt với các hành vi bắt nạt trực tuyến, nội dung độc hại hay thậm chí là những thủ đoạn thao túng tâm lý tinh vi trên không gian mạng.

Tuy nhiên, giải pháp không nằm ở việc cấm đoán tuyệt đối.

"Càng cấm, trẻ càng muốn thử. Điều các con cần không phải là những lời cảnh báo chung chung mà là sự đồng hành, chia sẻ từ cha mẹ thông qua những câu chuyện và trải nghiệm thực tế", chuyên gia Nguyễn Hà Thành nhấn mạnh.

Theo bà, cha mẹ cần xây dựng cho con một thông điệp rõ ràng: bất cứ khi nào gặp điều khiến bản thân bất an trên mạng, trẻ có thể tìm đến cha mẹ để được lắng nghe và hỗ trợ mà không sợ bị trách phạt. Chính sự kết nối và tin tưởng trong gia đình sẽ giúp trẻ mạnh dạn chia sẻ khi gặp rủi ro.

Một kỳ nghỉ hè ý nghĩa cũng không đồng nghĩa với việc lấp kín lịch học thêm. Đây là khoảng thời gian để trẻ nghỉ ngơi, trải nghiệm và học những kỹ năng sống cần thiết. Đó có thể là cùng cha mẹ nấu ăn, làm việc nhà, thăm ông bà, gặp gỡ bạn bè hay tham gia các hoạt động ngoài trời.

"Mùa hè không phải là một kỳ học nối dài. Học không chỉ diễn ra ở trường lớp mà còn đến từ chính những trải nghiệm trong gia đình và cuộc sống", chuyên gia Nguyễn Hà Thành khẳng định.

Trong kỷ nguyên số, mục tiêu không phải là đưa trẻ ra khỏi thế giới công nghệ, mà là trang bị cho các em kỹ năng và bản lĩnh để bước vào đó một cách an toàn. Và hơn hết, sự đồng hành, lắng nghe và định hướng của gia đình chính là “lá chắn” quan trọng nhất để trẻ có một kỳ nghỉ hè vui vẻ, khỏe mạnh và an toàn./.