Mỗi ngày, Việt Nam phát sinh khoảng 67.000 tấn chất thải rắn sinh hoạt. Trong khi đó, chôn lấp vẫn là phương thức xử lý chủ yếu tại nhiều địa phương. Trước áp lực ngày càng lớn từ lượng rác thải gia tăng, các giải pháp công nghệ có khả năng xử lý rác chưa phân loại, đồng thời thu hồi năng lượng đang được kỳ vọng mở ra hướng đi mới cho bài toán môi trường và phát triển kinh tế tuần hoàn.

Nghe bài viết tại đây:

Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, cả nước hiện phát sinh khoảng 24,5 triệu tấn chất thải rắn sinh hoạt mỗi năm, tương đương khoảng 67.000 tấn/ngày. Tỷ lệ thu gom tại đô thị đạt khoảng 96%, khu vực nông thôn khoảng 80%. Tuy nhiên, việc phân loại rác tại nguồn và thu hồi năng lượng từ chất thải vẫn còn nhiều hạn chế.

Trong bối cảnh đó, Công ty TNHH Sa Mạc Xanh đang nghiên cứu, phát triển và thương mại hóa công nghệ xử lý chất thải rắn thành điện năng, với mục tiêu tạo ra một giải pháp phù hợp hơn với đặc thù rác thải tại Việt Nam.

Ông Nguyễn Anh Vũ, Giám đốc Công ty TNHH Sa Mạc Xanh cho biết, điểm khác biệt của công nghệ là có khả năng tiếp nhận nguồn rác chưa được phân loại. Rác được đưa vào nhà máy để tự động phân loại, tách nước và xử lý trước khi chuyển sang công đoạn khí hóa.

Cả nước hiện phát sinh khoảng 24,5 triệu tấn chất thải rắn sinh hoạt mỗi năm

Theo doanh nghiệp, trong quá trình khí hóa, chất thải được xử lý trong lò phản ứng nhiệt với lượng oxy được kiểm soát, tạo ra khí tổng hợp (syngas). Nguồn khí này được sử dụng để vận hành máy phát điện. Phần sản phẩm còn lại sau quá trình khí hóa là vật liệu carbon, được doanh nghiệp định hướng sử dụng làm chất cải tạo đất.

Ông Nguyễn Anh Vũ cho rằng đây cũng là một trong những lợi thế khi công nghệ được phát triển dựa trên đặc điểm rác thải của Việt Nam. Khác với nhiều quốc gia đã hình thành hệ thống phân loại rác tại nguồn tương đối đồng bộ, rác sinh hoạt ở Việt Nam thường tồn tại dưới dạng hỗn hợp, có độ ẩm cao và chứa nhiều thành phần khác nhau. Vì vậy, việc đưa nguyên trạng các công nghệ được thiết kế cho nguồn rác đã phân loại vào Việt Nam có thể gặp những hạn chế nhất định.

So với phương pháp đốt truyền thống, doanh nghiệp cho rằng công nghệ khí hóa có thể kiểm soát tốt hơn quá trình phản ứng và hướng tới giảm lượng khí thải. Đồng thời, việc thu hồi năng lượng từ rác không chỉ góp phần giảm áp lực xử lý chất thải mà còn tạo ra nguồn điện, phù hợp với định hướng phát triển năng lượng xanh và kinh tế tuần hoàn.

Rác thải gây ô nhiễm môi trường

Một yếu tố được doanh nghiệp nhấn mạnh là hiệu quả kinh tế. Theo tính toán của Sa Mạc Xanh, chi phí đầu tư trên mỗi đơn vị công suất xử lý rác có thể thấp hơn đáng kể so với một số công nghệ đang được triển khai, trong khi hiệu suất phát điện được kỳ vọng cao hơn.

Từ góc độ doanh nghiệp, mục tiêu cuối cùng không chỉ là xử lý rác mà còn biến chất thải thành nguồn tài nguyên mới. Khi công nghệ bảo đảm đồng thời các yêu cầu về môi trường, hiệu quả năng lượng và tính khả thi về kinh tế, rác thải có thể được nhìn nhận không đơn thuần là gánh nặng cần loại bỏ, mà còn là một nguồn nguyên liệu cho quá trình chuyển đổi sang mô hình kinh tế tuần hoàn./.