Radio
Podcast
Multimedia
Cùng với sự phát triển mạnh mẽ của internet, các nền tảng như Facebook, Zalo, YouTube, TikTok… đã trở thành môi trường kết nối quen thuộc của hàng chục triệu người Việt. Chỉ với vài thao tác đơn giản, mỗi người có thể tham gia hàng chục, thậm chí hàng trăm hội nhóm khác nhau, từ chia sẻ thông tin, tư vấn sức khỏe, đến kinh doanh, giải trí hay hoạt động cộng đồng.
Ông Vũ Hoàng Liên, Chủ tịch Hiệp hội Internet Việt Nam nhận định, nhu cầu tham gia hội nhóm trên không gian số là tất yếu, tương tự như đời sống thực. Tuy nhiên, không gian mạng có ưu thế vượt trội: tốc độ lan tỏa nhanh, phạm vi rộng, hình thức đa dạng và khả năng tương tác cao. Điều này khiến các hội nhóm phát triển “gấp bội” so với ngoài đời thực và ngày càng phù hợp với thói quen, văn hóa của người Việt.
Song, chính sự tự do và dễ dàng này cũng đặt ra nhiều vấn đề về kiểm soát thông tin, hành vi và chuẩn mực văn hóa trong môi trường số. Thực tế cho thấy, không ít người dùng tham gia hội nhóm một cách dễ dãi, gần như không quan tâm đến danh tính hay độ tin cậy của người quản trị. Nhiều người chỉ quan tâm nội dung được đăng tải mà bỏ qua yếu tố kiểm chứng nguồn tin.
Tại họp báo quý 1 năm 2026, Bộ Công an thông tin, thời gian qua xuất hiện rất nhiều các hội nhóm có nội dung tiêu cực, nhiều thông tin bịa đặt, xuyên tạc, gây ảnh hưởng xấu đến uy tín của cơ quan, tổ chức, xâm phạm đến lợi ích của Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của các tổ chức, cá nhân. Thiệt hại từ tội phạm mạng mỗi năm lên tới hàng nghìn tỷ đồng, trong đó các hội nhóm thiếu kiểm soát được xem là một trong những “điểm nóng”… Vì vậy, đằng sau mỗi cú nhấp “tham gia” không chỉ là một cộng đồng, mà còn là những luồng thông tin có thể ảnh hưởng trực tiếp đến quyết định và cuộc sống của người dùng.
Một trong những vấn đề nổi cộm hiện nay là tình trạng quản trị viên hội nhóm hoạt động dưới dạng “ẩn danh”, khiến việc xác định trách nhiệm trở nên khó khăn.
Theo ông Vũ Hoàng Liên, khi không có định danh rõ ràng, việc quản lý người dùng, xử lý vi phạm hay nâng cao chất lượng tương tác đều gặp nhiều trở ngại. Điều này dẫn đến thực tế là không ít quản trị viên chưa thực sự ý thức đầy đủ trách nhiệm của mình.
“Không gian số cần được điều tiết cả về thông tin, hành vi và văn hóa. Muốn vậy, phải quản lý được người dùng, đặc biệt là những người có vai trò dẫn dắt như quản trị viên” - Ông Vũ Hoàng Liên nhấn mạnh.
Trước thực trạng này, Bộ Công an đã đề xuất quy định định danh, xác thực điện tử đối với quản trị viên hội nhóm trong dự thảo Nghị định phòng, chống tội phạm mạng.
Theo ông Vũ Hoàng Liên, định danh không nên hiểu đơn giản là công khai toàn bộ thông tin cá nhân. Người dùng vẫn có thể sử dụng “nghệ danh”, “bí danh”, nhưng cần có sự liên kết với hệ thống định danh điện tử (VNeID) để cơ quan quản lý có thể xác thực khi cần thiết. “Định danh là để chính danh trong không gian công cộng. Khi đã tham gia vào một cộng đồng lớn, mỗi cá nhân cần gắn với trách nhiệm cụ thể” - Chủ tịch Hiệp Hội Internet Việt Nam bày tỏ quan điểm.
Việc này không chỉ áp dụng với quản trị viên mà về lâu dài cần hướng tới toàn bộ người dùng trong không gian số công cộng.
Một trong những băn khoăn lớn của người dùng là nguy cơ lộ lọt thông tin cá nhân khi thực hiện định danh. Tuy nhiên, theo các chuyên gia, nếu được thiết kế hợp lý, hệ thống định danh hoàn toàn có thể đảm bảo cả hai yếu tố: minh bạch và bảo mật.
“Quyền tự do ngôn luận là quyền hiến định, nhưng phải đi kèm trách nhiệm không gây hại cho xã hội. Việc định danh, nếu được triển khai đúng cách, sẽ giúp hạn chế các hành vi như lừa đảo, phát tán tin giả, xâm hại trên mạng; đồng thời tạo nền tảng cho một môi trường số lành mạnh, văn minh hơn” - Ông Vũ Hoàng Liên phân tích thêm.
Để việc định danh quản trị hội nhóm khả thi, cần sự phối hợp đồng bộ giữa nhiều yếu tố: hoàn thiện hành lang pháp lý, ứng dụng công nghệ, nâng cao trách nhiệm của doanh nghiệp cung cấp nền tảng và đặc biệt là ý thức của cộng đồng người dùng. Bên cạnh đó, vai trò của các nền tảng mạng xã hội cũng cần được đặt ra rõ ràng hơn, từ việc xác thực tài khoản, giám sát nội dung đến phối hợp với cơ quan chức năng xử lý vi phạm.
Không gian mạng ngày nay được ví như “xã hội thứ hai”, nơi mỗi cá nhân không chỉ có quyền tự do thể hiện mà còn phải ý thức rõ trách nhiệm của mình. Việc định danh quản trị các hội, nhóm trên mạng xã hội không đơn thuần là một giải pháp kỹ thuật, mà còn là bước đi cần thiết để thiết lập lại trật tự, kỷ cương và chuẩn mực ứng xử trên môi trường số.
Khi mỗi hội nhóm có một chủ thể rõ ràng, mỗi thông tin được kiểm soát tốt hơn, niềm tin của người dùng cũng sẽ được củng cố. Đó chính là nền tảng để xây dựng một không gian mạng an toàn, lành mạnh – yếu tố quan trọng thúc đẩy sự phát triển bền vững của xã hội số tại Việt Nam.
