Những lá thư từ chối và sự hoài nghi của người trẻ
Đối với nhiều bạn trẻ mới bước vào thị trường lao động, một lời mời phỏng vấn thường được xem là tín hiệu tích cực sau những ngày gửi hồ sơ ứng tuyển. Thế nhưng, không phải cuộc phỏng vấn nào cũng mang lại kết quả như mong đợi.
Bảo Trâm, một bạn trẻ tại Hà Nội, từng bước vào hành trình tìm việc với khá nhiều kỳ vọng. Tốt nghiệp đại học với tấm bằng loại giỏi, có thêm một số kinh nghiệm làm thêm trong thời gian ngồi trên ghế giảng đường, Trâm cho rằng mình đã có sự chuẩn bị tương đối kỹ lưỡng. Mỗi lần tham gia phỏng vấn, em đều tìm hiểu trước về doanh nghiệp và vị trí ứng tuyển. Buổi trao đổi diễn ra cởi mở, không khí khá tích cực, nhưng kết quả cuối cùng vẫn là những lời từ chối.
Không chỉ riêng Bảo Trâm, nhiều bạn trẻ cũng từng trải qua cảm giác hụt hẫng tương tự. Điều khiến các bạn trẻ băn khoăn không hẳn là việc bị từ chối, mà là không hiểu chính xác lý do vì sao mình không được lựa chọn. Sau nhiều lần như vậy, sự tự tin dần giảm đi, thay vào đó là những câu hỏi quen thuộc: Liệu mình có thực sự phù hợp với ngành nghề đã chọn? Có phải mình chưa đủ năng lực? Hay mình đang đi sai hướng?
Trong bối cảnh bạn bè xung quanh lần lượt tìm được công việc phù hợp, cảm giác áp lực ấy càng dễ trở nên nặng nề hơn. Không ít người trẻ bắt đầu nghi ngờ những lựa chọn trước đây của bản thân.
Đừng chỉ hỏi “Mình sai ở đâu?”, hãy xem mình phù hợp đến đâu
Theo chị Phạm Phương Thu, Giám đốc dịch vụ nhân sự, Công ty Cổ phần Cung ứng nhân lực toàn cầu NIC, sau khi trượt phỏng vấn, nhiều ứng viên thường nghĩ rằng bản thân chưa đủ giỏi hoặc đã mắc sai lầm nào đó. Tuy nhiên, điều đầu tiên cần nhìn lại không phải là “mình sai ở đâu”, mà là mức độ phù hợp của mình với vị trí ứng tuyển.
Thực tế, có những ứng viên sở hữu hồ sơ tốt, kinh nghiệm tương đối phù hợp và buổi phỏng vấn diễn ra thuận lợi nhưng vẫn không được lựa chọn. Nguyên nhân đôi khi không nằm ở năng lực, mà ở cách ứng viên thể hiện bản thân. Nhiều bạn chưa đưa ra được những ví dụ cụ thể hoặc chưa cho thấy rõ giá trị mình có thể mang lại cho nhà tuyển dụng.
Theo chị Phương Thu, thay vì chỉ tự hỏi “Mình có giỏi hay không?”, người trẻ nên xem mình đã chứng minh được sự phù hợp với công việc rõ ràng hay chưa.
Bên cạnh đó, cũng cần phân biệt giữa việc thiếu năng lực và chưa phù hợp với một vị trí cụ thể. Nếu liên tục gặp khó khăn ở cùng một điểm trong nhiều cuộc phỏng vấn, đó có thể là dấu hiệu cần bổ sung kỹ năng hoặc kinh nghiệm. Ngược lại, nếu đã vượt qua nhiều vòng tuyển chọn nhưng chưa được chọn ở vòng cuối, nguyên nhân có thể chỉ là nhà tuyển dụng tìm được một ứng viên phù hợp hơn ở thời điểm đó.
“Tuyển dụng giống như ghép những mảnh ghép với nhau. Doanh nghiệp không phải lúc nào cũng tìm người giỏi nhất, mà là người phù hợp nhất với vị trí và bối cảnh cụ thể”, chị Phương Thu nhận định.
Biến lời từ chối thành bài học cho lần tiếp theo
Theo chị Phạm Phương Thu, nhiều ứng viên sau khi nhận kết quả không như mong muốn thường chỉ tập trung vào cảm giác thất vọng mà quên nhìn lại toàn bộ buổi phỏng vấn.
Thay vì nghĩ đơn giản rằng mình “chưa đủ tốt”, người trẻ nên dành thời gian đánh giá cụ thể hơn: phần giới thiệu bản thân đã rõ ràng chưa, kinh nghiệm đã được trình bày bằng những ví dụ cụ thể hay chưa và mình đã thể hiện sự quan tâm tới công việc như thế nào.
Bên cạnh việc tự đánh giá, ứng viên cũng có thể chủ động xin phản hồi từ nhà tuyển dụng bằng một email ngắn gọn, lịch sự. Dù không phải lúc nào cũng nhận được câu trả lời, đây vẫn là cách thể hiện tinh thần cầu thị và sự chuyên nghiệp.
Theo chị Phương Thu, khi liên tiếp nhận những lời từ chối, điều quan trọng là phải nhìn ra nguyên nhân. Nếu vẫn thường xuyên được gọi phỏng vấn và đi sâu vào các vòng tuyển chọn, có thể bạn chỉ cần cải thiện cách thể hiện bản thân. Ngược lại, nếu hồ sơ liên tục bị loại từ sớm, đó có thể là lúc cần xem xét lại định hướng nghề nghiệp hoặc bổ sung thêm năng lực, kinh nghiệm.
Kiên trì là điều cần thiết trong hành trình tìm việc, nhưng kiên trì đúng hướng còn quan trọng hơn. Mỗi lời từ chối không chỉ là một cơ hội bỏ lỡ, mà còn có thể giúp người trẻ hiểu rõ hơn về bản thân và chuẩn bị tốt hơn cho chặng đường phía trước.
