Hôm nay, gần 125.000 thí sinh Hà Nội đã làm thủ tục dự thi và ngày mai chính thức bước vào kỳ thi lớp 10. Quá nhiều lo lắng, băn khoăn đến từ phụ huynh, học sinh Thủ đô trước khi bước vào kì thi khắc nghiệt. Một kì thi không quyết định cả tương lai, nhưng trường THPT công lập luôn là con đường được số đông lựa chọn bởi sự phù hợp về chi phí và cả tâm lý “an toàn” của phụ huynh. Những áp lực theo nhiều cách khác nhau đang được những người trong cuộc tìm cách giải tỏa.

Những giải pháp “giảm áp” từ gia đình, thí sinh và thầy cô trông thi

Áp lực, căng thẳng, mệt mỏi…là những cụm từ thường xuyên xuất hiện trên báo chí, mạng xã hội, các cơ quan, công sở và cả từng gia đình Hà Nội những ngày trước khi kì thi vào 10 THPT diễn ra, cộng hưởng thời tiết nắng đến khắc nghiệt càng khiến không khí thi cử “nóng” hơn.

Sau những trận mưa to rải rác trên nhiều địa bàn vào đêm ngày 28, buổi sáng 29/5, không khí Hà Nội đã phần nào hạ nhiệt so với những ngày nắng nóng cao điểm trước đó. 9h sáng mới bắt đầu làm thủ tục nhưng chưa đến 8h, thí sinh và người nhà đã tập trung rất đông ở cửa điểm thi trường THPT Nguyễn Trãi, phường Giảng Võ, Hà Nội. Chị Trần Thu Thủy, một phụ huynh cho biết:

“Học là cả quá trình chứ không phải mỗi thời điểm này, con hơi căng thẳng nhưng mình động viên phải cố gắng vượt qua, không phải cứ vào trường công mới là thành công. Mình mong con giữ vững tinh thần và khuyên con ăn ngủ đủ”.

Với nhiều thí sinh, môn Ngữ Văn đầu tiên lại là môn thi không thuộc sở trường nên cảm giác lo lắng vẫn hiện diện. Lê Khải Minh, học sinh trường THCS Thành Công kể rằng đến ngày cuối cùng trước ngày làm thủ tục thi vẫn đến lớp học thêm với kì vọng sẽ “ghép nốt” những mảnh cuối cùng nhằm có được phong độ tốt nhất cho bài thi đầu tiên.

“Các cô bảo phải giữ bình tĩnh để vào phòng thi không bị rối và áp lực quá, phải dùng bút ngòi to để chữ rõ ràng hơn và bớt xấu. Con định ôn lại tài liệu môn Ngữ Văn vào tối nay, sáng mai sẽ đọc lại vài nội dung quan trọng”.

Một vài thí sinh lựa chọn tối nay sẽ nghe thời sự, đọc thêm thông tin trên mạng để có thêm thông tin thực tế làm dẫn chứng cho bài thi trong trường hợp cần thiết. Nhiều bạn khác lại chọn việc đi ngủ sớm, không nghĩ ngợi quá nhiều để có một phong độ tốt nhất bước vào kì thi chính thức.

Trong khi thí sinh vào nhận phòng thi, khu vực quanh điểm thi các phụ huynh tìm cho mình những vị trí tốt nhất để dõi chờ đón con. Gương mặt của phần lớn phụ huynh đều thể hiện những lo lắng, mong chờ.

“Hồi hộp, lo lắng không làm ăn được gì nhưng mình cứ bảo con giờ phút này không cần học nữa vì cố nhồi cũng không vào được đâu. Từ hai ngày trước, gia đình đã cho con nghỉ ngơi thoải mái, ổn định tâm lí đi, kết quả ra sao vẫn có bố mẹ bên cạnh. Mùng 1/6 có lịch đi chơi luôn cho con xả căng thẳng, một nam phụ huynh xin giấu tên mắt hơi ngấn nước sau khi chia sẻ cùng phóng viên.

Thầy Trần Trọng Nghĩa, phó hiệu trưởng trường THPT Đoàn Kết, Hà Nội, trưởng điểm thi trường THPT Nguyễn Trãi cho biết thời điểm thi tuyển sinh vào 10 THPT của Hà Nội thường diễn ra trong thời tiết nắng nóng, ít nhiều tác động đến thí sinh, cha mẹ và cả cán bộ coi thi. Tại các điểm thi, ban chỉ đạo luôn cố gắng có phương án tối ưu để hỗ trợ các em nhanh chóng, chính xác, kịp thời về giờ thi, phòng thi, hướng dẫn và trợ giúp những trường hợp nhầm lẫn khác nhau.

Trước khi làm công tác quản lý, thầy Trọng Nghĩa cũng từng có nhiều năm trực tiếp giảng dạy, luyện thi và trông thi nên có những kinh nghiệm được thầy chia sẻ:

“Cha mẹ không nên gây áp lực cho con, các em thí sinh nên thả lỏng, kiểm soát áp lực để bước vào kì thi với tâm lí thoải mái nhất. Cách tốt nhất để cha mẹ sau mỗi môn cũng nên động viên, không nên gây thêm áp lực về những lỗi con mắc phải trong bài thi trước đó”.

“Còn gì nữa không con”?

Cô giáo Nguyễn Phương Thanh, Tổ phó tổ Văn, trường THCS Giảng Võ, Hà Nội đã có hơn 20 năm giảng dạy, đồng thời được nhà trường giao nhiệm vụ ôn thi vào 10 hơn ai hết được chứng kiến các giai đoạn tâm lí của học sinh lớp 9. Những ngày này, trên trang cá nhân của cô Phương Thanh luôn kèm câu hỏi: “Còn gì nữa không các con?”. Là bởi cô giáo hiểu những ngày cuối cùng trước buổi thi đầu tiên diễn ra, học sinh vẫn còn rất nhiều tâm tư, nhiều băn khoăn cần đến sự trợ giúp.

“Trước một kì thi quan trọng, việc các con hồi hộp, lo lắng là điều không tránh khỏi. Các con vẫn nhắn tin tâm sự với tôi, hỏi tôi các vấn đề mà các con còn chưa thật chắc chắn. Và dù không trực tiếp dạy trên lớp cho các con nữa, tôi và các thầy cô khác vẫn luôn đồng hành, giải đáp, gỡ rối cho các con” cô Phương Thanh chia sẻ.

Là người có hơn 20 năm kinh nghiệm dạy học, trải qua rất nhiều năm trực tiếp luyện thi khối 9, cô giáo Phương Thanh được chứng kiến những âu lo, áp lực của phụ huynh, học sinh, thậm chí có lúc quá ngưỡng và để lại hậu quả ngay tức thì về tình trạng sức khỏe hay biểu hiện tâm lí bất ổn. Như trường hợp có những em học sinh học lực tốt nhưng đến sát ngày không còn muốn đi thi nữa. Và chính những giáo viên dạy khối 9 suốt những ngày trước thi thường xuyên rơi vào trạng thái mệt mỏi, áp lực khi chứng kiến học sinh của mình luôn đầy âu lo, căng thẳng.

“Tôi xin thay mặt các thầy cô dạy lớp 9 xin được nhắn nhủ các con đôi điều. Bên cạnh các con có bố mẹ và thầy cô luôn đồng hành, hỗ trợ. Vì vậy các con hãy an tâm. Kì thi này chỉ là một lần thử sức của các con mà thôi.

Bài thi của các con không kiểm tra kiến thức học thuộc mà chủ yếu là kiểm tra những kĩ năng của các con mà thôi, mà những kĩ năng đó, các con đã được các thầy cô rèn giũa suốt bao ngày, các con đều rất vững vàng rồi.

Tối nay các con hãy xem lại bài một cách nhẹ nhàng thôi, rồi đi ngủ sớm nhé. Trước khi đi ngủ, con hãy ngắt kết nối điện thoại, đừng để những tin nhiễu làm ảnh hưởng đến giấc ngủ của mình. Hãy nghe 1 bản nhạc thật dịu êm, và con hãy nghĩ về những điều tốt lành sẽ tới. Ngày mai chắc chắn con sẽ làm bài tốt”, cô giáo Phương Thanh gửi lời nhắn nhủ tới các thí sinh 2k11 trước ngày bước vào thi môn đầu tiên.

Với môn thi vừa xong, dù làm tốt cô giáo cho rằng các thí sinh cũng không nên chủ quan. Còn nếu chưa thật trọn vẹn, cũng đừng lo lắng và không nên tìm xem gợi ý giải trên mạng vì đó chưa phải đáp án chính thức của Sở. Tốt nhất, các em hãy đặt sang một bên và hãy tập trung cho môn thi tiếp theo.

“Về phía phụ huynh, cô mong các bố mẹ, khi đón con hãy giữ tâm thế thật nhẹ nhàng, thoải mái, có thể nói đùa vài câu hài hước để con bớt đi sự căng thẳng. Có lẽ chúng ta nên nén lại hỏi: “Con có làm được bài không?” mà thay vào đó hãy động viên con: “Con đã làm tốt rồi! Trưa nay con muốn ăn gì nào?”, một vài gợi ý của cô giáo cho phụ huynh đón con sau mỗi buổi thi.

Với môn Ngữ Văn là năm thứ 2 thi theo chương trình mới, chắc chắn các bạn thí sinh năm nay có nhiều lợi thế hơn so với năm học trước khi được học chắc kiến thức và luyện rèn rất kĩ cho từng dạng bài để đọc hiểu một văn bản ngoài chương trình và có thể tự tin tạo lập văn bản, thể hiện cách hiểu, cách cảm của mình về những vấn đề gợi ra từ văn bản đó. Mỗi dạng bài đều yêu cầu cách làm khác nhau. Tuy nhiên, cô Phương Thanh có mấy điều lưu ý thí sinh cần nhớ:

Với câu hỏi nhỏ, nhớ bám sát ngữ liệu để trả lời. Với những câu hỏi: “Em hiểu thế nào về câu thơ/ Em hiểu thế nào về hình ảnh…” cần nhớ đặt câu thơ, câu văn đó vào ngữ cảnh (tức là đọc lại đoạn thơ/ đoạn truyện có chứa câu đó để hiểu được hết ý nghĩa của nó).

Câu hỏi liên hệ vận dụng cần nêu ý kiến của mình đi kèm với lí giải vì sao cho thật cặn kẽ.

Với câu hỏi ít điểm: cần trả lời “gọn-rõ- đủ”

Câu nhiều điểm: cần viết “sâu – trúng – hay”, chú ý các phần chuyển ý, chốt ý và cả phần mở rộng để lấy điểm sáng tạo và chú ý đảm bảo tuân thủ dung lượng đoạn văn và bài văn.

Thời gian chờ đợi kết quả cô Phương Thanh cho rằng nên xem như quãng rất quý để phụ huynh cũng như chính các con có được trạng thái đón nhận kết quả một cách bình tĩnh và sáng suốt nhất.

“Các con có thể đi du lịch với gia đình để xả stress sau thời gian học thi căng thẳng. Sau đó 1 tuần, có lẽ con nên dành thêm thời gian chuẩn bị cho mình những kĩ năng mới, cần thiết cho cấp 3. Việc hướng tâm trí của mình vào 1 công việc hữu ích nào đó sẽ giúp thời gian chờ đợi này ngắn lại”.

Và trong suốt quãng thời gian dạy học cũng như luyện thi, chắc có lẽ cô giáo cũng đã chứng kiến những trường hợp bất ngờ. Ví dụ như thí sinh vốn có nền học tốt, trải qua các kì thi thử rất ổn nhưng kết quả bài thi thật lại không trao cho các em “tấm vé” vào ngôi trường mong muốn.

Với một học sinh tuổi 15, cô Thanh nghĩ không nên dùng khái niệm thất bại, đồng thời luôn nói cùng các em rằng cuộc sống có niềm vui và có cả nỗi buồn. Đó là 2 điều song hành, không bao giờ tách rời nhau. Sau 1 kì thi, chắc chắn sẽ có nhiều bạn vui vì kết quả vượt ngoài mong đợi nhưng cũng có không ít bạn ngậm ngùi vì mình không đạt được kết quả như ý.

“Các con cứ khóc cho thoả những buồn bã ngậm ngùi của mình, nhưng đừng buồn lâu. Cuộc sống luôn có những ngả rẽ, và ngả rẽ nào cũng chưa đựng những điều thú vị, bất ngờ mà có thể con chưa biết đến... Vì thế hãy cứ vui vẻ bước đi trên con đường mới của mình. Cô tin là có rất nhiều niềm vui bất ngờ đang chờ con ở phía trước”.

Nghe chương trình tại đây: