Với chủ đề năm nay “Vạch trần sự hấp dẫn giả tạo – Hành động để đẩy lùi nạn nghiện nicotine và thuốc lá”, WHO kêu gọi nâng cao cảnh giác để phơi bày và ngăn chặn các chiêu thức tiếp thị tinh vi của ngành công nghiệp thuốc lá.

Trưởng Đại diện WHO tại Việt Nam, Tiến sĩ Angela Pratt, cho biết: “Sự thật là các sản phẩm thuốc lá và nicotine được thiết kế để thu hút giới trẻ và khiến họ nghiện suốt đời. Trách nhiệm của chúng ta, với vai trò là những người làm công tác y tế công cộng, là phải chấm dứt sự lệ thuộc đó”.

Việt Nam tiếp tục được cộng đồng quốc tế ghi nhận về vai trò lãnh đạo mạnh mẽ trong công tác phòng, chống tác hại của thuốc lá. Tại Đại hội đồng Y tế Thế giới tuần trước, Giải thưởng Ngày Thế giới Không Thuốc lá đã được trao cho TS. BS Vũ Mạnh Hà, Thứ trưởng Thường trực Bộ Y tế Việt Nam nhằm ghi nhận những đóng góp xuất sắc của Vụ Pháp chế - Bộ Y tế, Viện Chiến lược và Chính sách Y tế, Trung tâm Chống độc Bệnh viện Bạch Mai và Quỹ Phòng, chống tác hại của thuốc lá – Bộ Y tế.

Đã có những tín hiệu tích cực cho thấy lệnh cấm thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng đang giúp giảm tỷ lệ sử dụng trong giới trẻ, giảm số ca cấp cứu và tăng cường thực thi pháp luật. Các cải cách về thuế thuốc lá cũng được kỳ vọng sẽ tạo ra tác động lớn. WHO ước tính đến năm 2031, các cải cách này có thể giúp khoảng 2,1 triệu người bỏ thuốc hoặc không hút thuốc, đồng thời ngăn ngừa khoảng 700.000 ca tử vong sớm trong những thập kỷ tới.

“Việt Nam đã đạt được những tiến bộ đáng kể và khẳng định vị thế là một quốc gia dẫn đầu trong công tác kiểm soát thuốc lá. Giờ là lúc cần tiến xa hơn và củng cố những thành quả này,” bà Angela nhấn mạnh.

Trong quá trình sửa đổi Luật Phòng, chống tác hại thuốc lá năm 2026, Việt Nam có cơ hội đưa quy định cấm thuốc lá điện tử vào luật một cách toàn diện, bao gồm lệnh cấm toàn diện đối với linh kiện, bộ phận và các sản phẩm liên quan như túi ngậm nicotine. Đối với các sản phẩm thuốc lá thông thường, Việt Nam nên cấm trưng bày sản phẩm tại điểm bán, tăng diện tích in cảnh báo sức khỏe trên bao bì, loại bỏ các khu vực dành riêng cho hút thuốc trong nhà, và thực thi nghiêm các quy định địa điểm cấm hút thuốc.

Bà Angela cũng hoan nghênh đề xuất chính sách “thế hệ không thuốc lá” — thế hệ trẻ không bị lệ thuộc vào thuốc lá hay nicotine.

“Đây sẽ là một bước đi rất táo bạo và đầy tham vọng, nhưng chúng ta cần nhớ rằng trẻ em và thanh thiếu niên chỉ có cơ hội tốt nhất để lớn lên mà không phụ thuộc nicotine và thuốc lá nếu thuốc lá điện tử và các sản phẩm liên quan cũng bị cấm toàn diện, song song với việc thực hiện các biện pháp kiểm soát thuốc lá đã được chứng minh tính hiệu quả.

“Bảo vệ giới trẻ khỏi những tác hại liên quan đến thuốc lá và nicotine phải tiếp tục là ưu tiên quốc gia. Kiểm soát thuốc lá hiệu quả là một trong những khoản đầu tư thông minh nhất mà Việt Nam có thể thực hiện,” bà nói.

WHO tái khẳng định cam kết hỗ trợ Chính phủ Việt Nam cùng các đối tác trong việc thúc đẩy các biện pháp đã được chứng minh hiệu quả nhằm bảo vệ sức khỏe cộng đồng.