Mời các bạn bấm nút nghe nội dung:
Tuyển sinh theo ứng dụng trí tuệ nhân tạo và bản đồ số (GIS) tạm hiểu là các trường tiểu học và THCS sẽ thực hiện xét tuyển dựa trên địa chỉ cư trú thực tế chứ không chỉ căn cứ vào địa chỉ thường trú của học sinh. Theo Luật cư trú năm 2020, xác định nơi cư trú gồm cả thường trú và tạm trú, việc thay đổi cách xác định địa bàn tuyển sinh giúp mọi học sinh đều có cơ hội học tập tại ngôi trường gần nơi sinh sống nhất. Mục tiêu này được xem như bước đột phá, tạo điều kiện thuận lợi nhất cho phụ huynh và học sinh.
Phụ huynh và các nhà trường đồng hành trong mùa đầu tuyển sinh đầu cấp theo bản đồ số
Đến thời điểm này, theo cô Nguyễn Huyền, hiệu trưởng trường tiểu học Minh Khai A, phường Tây Tựu, Hà Nội, nhà trường đã triển khai những nội dung theo hướng dẫn từ Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội.
"Ở giai đoạn nhập dữ liệu cho học sinh, nhà trường đã hoàn thành và không có gì khó khăn. Phụ huynh mang các thông tin về Vneid đến làm minh chứng và nhà trường nhập theo đúng dữ liệu”, cô Huyền cho biết.
Tuy nhiên, quá trình hoàn thiện các nội dung công việc theo cô Huyền có một số vấn đề phát sinh như đến thời điểm này, nhà trường chưa biết được số học sinh nhà trường sẽ nhận theo đúng bản đồ số là bao nhiêu em. Những năm trước, việc thống kê dựa trên thông tin từ tổ dân phố đã khá chính xác và nhà trường đã có thể bắt tay chuẩn bị cơ sở vật chất cũng như đội ngũ giáo viên.
Một vấn đề nữa theo cô Nguyễn Huyền hiện các trường thực hiện tuyển sinh đầu cấp khá mông lung và đang chờ hướng dẫn đó là với trường hợp sát ngày tuyển sinh, những phụ huynh chuyển chỗ ở tới gần trường, thuộc phạm vi của sơ đồ số sẽ xử lí ra sao?
“Chắc chắn các cấp quản lí sẽ có hướng dẫn. Nhưng trước mắt nếu các phụ huynh cần tư vấn thì nhà trường chưa biết thông tin nào để bám vào hướng dẫn”, cô Huyền phân tích.
Cô Hiệu trưởng trường tiểu học Minh Khai A cho biết thêm, dù có những vấn đề mới chờ hướng dẫn và giải quyết từng bước nhưng nhà trường đã nắm được quan điểm chỉ đạo và quy định chung. Cụ thể sẽ có ưu tiên 1 và ưu tiên 2. Nếu tuyển đủ theo ưu tiên 1 sẽ dừng tuyển tiếp. Hiện ban giám hiệu đang chỉ đạo chủ động rà soát cơ sở vật chất và đội ngũ nhằm xác định số lượng học sinh có thể đảm bảo chất lượng giảng dạy. Từ căn cứ này, các thầy cô sẽ xây dựng kế hoạch tuyển sinh rồi tham mưu cho phường để có được sự phân bổ tốt nhất trên toàn địa bàn.
Chị Lưu Nhung, nhà ở phố Huỳnh Thúc Kháng có con trai năm học tới sẽ vào lớp 6, đầu bậc THCS đã được nhà trường hướng dẫn đăng nhập Vneid và điền hướng dẫn thông tin của con lên hệ thống. Như chị Nhung tìm hiểu, những năm học trước, phụ huynh có con học cuối bậc tiểu học sẽ rút hồ sơ và nộp vào trường cấp 2 theo phân tuyến con sẽ học. Còn với cách thức tuyển bằng bản đồ số, chị không biết các bước tiếp theo sẽ gồm những gì, có phải rút hồ sơ gốc ở trường tiểu học để tự nộp hay tất cả được xử lí trên hệ thống.
Con chị Nhung hiện đang học tiểu học Thái Thịnh. Nhưng đến nay, vị phụ huynh này chưa xác định được lên cấp 2 con sẽ vào chính xác trường nào. Như cách tuyển sinh truyền thống những năm trước, con chị sẽ học THCS Thái Thịnh. Tuy nhiên, nếu theo địa chỉ tạm trú của gia đình, con trai chị sẽ vào THCS Thành Công, trong khi mong mỏi thực sự của gia đình thì con sẽ vào THCS Giảng Võ.
“Bây giờ đang chuyển đổi số, phụ huynh còn bỡ ngỡ, như em là phụ huynh trẻ còn theo kịp nhưng nhiều phụ huynh có tuổi là khó nên mong là làm cả theo cách truyền thống để dần dần thích nghi”, chị Nhung chia sẻ.
Giai đoạn cuối năm học, các nhà trường đều phải cùng lúc giải quyết rất nhiều phần việc khác nhau. Trong đó có chuẩn bị cho tuyển sinh năm học mới. Riêng với năm nay thầy Phan Dân, Hiệu trưởng THCS Thăng Long, Hà Nội đến thời điểm này vẫn còn khá nhiều điểm cần được làm rõ hơn. Ví dụ như xác định trường gần địa bàn cư trú nhưng gần là bao nhiêu hiện nay chưa rõ.
“Tinh thần là tạo điều kiện cho các cháu được học gần nhất nhưng thực tế cũng chưa rõ trường hợp này có vào không, trường hợp kia thì thế nào? Năm nay mới tinh nên cụ thể chi tiết cũng chưa rõ. Tinh thần là cháu nào cũng sẽ có chỗ học”.
Kinh nghiệm tuyển sinh nhiều năm, địa bàn trường Thăng Long đóng quân không bị áp lực về mật độ dân số nhưng việc có thông tin sớm sẽ giúp nhà trường chủ động trong các phần việc cho năm học mới. Trong đó có những tình huống rất thực tế cần giải quyết để đảm bảo quyền lợi và tạo điều kiện tốt nhất cho học sinh.
Hiện các trường như trường THCS Thăng Long đã hoàn thành việc xác định vị trí của nhà trường và gửi thông tin lên Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội. Tuy nhiên, theo thầy Phan Dân, nhiều nhà trường đều chung băn khoăn khi các trường ở khu vực nội thành tập trung nhiều cơ quan, đơn vị. Phần lớn các trường hiện nay đều tổ chức dạy 2 buổi/ngày và nhiều phụ huynh mong muốn con học gần nơi làm việc để sáng đưa đi, chiều đón về, tiện việc quản lí. Thầy Dân cho rằng rất cần một sự linh hoạt để đáp ứng nhu cầu rất thực tế của nếp sống đô thị như ở Thủ đô.
Ngành giáo dục Thủ đô với những bước đi cẩn trọng nhằm đạt hiệu quả cao nhất trong mùa đầu tuyển sinh bằng bản đồ số
Là năm đầu tiên triển khai trên nền tảng bản đồ số GIS và ứng dụng trí tuệ nhân tạo cho công tác tuyển sinh đòi hỏi dữ liệu thông tin về nơi cư trú của học sinh và tọa độ của các cơ sở giáo dục phải chính xác. Phía Sở GD&ĐT Hà Nội đã ban hành các văn bản hướng dẫn cụ thể và xây dựng infographic trực quan hướng dẫn phụ huynh cách xác nhận thông tin với 3 bước nhằm dễ dàng thực hiện việc rà soát, chuẩn bị hồ sơ, xác nhận thông tin trên hệ thống tuyển sinh đầu cấp. Các nhà trường cũng đồng hành hỗ trợ phụ huynh các khâu này.
Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội cũng xác định đối tượng ưu tiên trong tuyển sinh với hai nhóm: học sinh có nơi cư trú gần trường nhất và học sinh thuộc khu vực giáp ranh nhưng có khoảng cách đến trường ở địa bàn khác gần hơn.
Trước đó, Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội đã đưa ra các mốc thời gian và quy định chặt chẽ để đảm bảo tính minh bạch và đồng bộ của hệ thống. Trường hợp phụ huynh không thực hiện rà soát hoặc xác nhận thông tin đúng hạn, hệ thống sẽ tự động sử dụng dữ liệu hiện có. Với các yêu cầu điều chỉnh sau thời hạn quy định, sau ngày 31-3 sẽ không được giải quyết, trừ trường hợp đặc biệt. Nhưng với những trường hợp như cô Nguyễn Huyền hay thầy Phan Dân chia sẻ, sát này tuyển sinh học sinh mới di chuyển cư trú gần trường hay phụ huynh có nhu cầu cho con học gần nơi làm việc để tiện đưa đón, quản lí sẽ cần có hướng dẫn sớm và cụ thể.
Ngay từ đầu tháng 4, Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội đã tổ chức hội nghị hướng dẫn công tác tuyển sinh vào các trường mầm non, lớp 1, lớp 6, lớp 10 năm học 2026-2027; hướng dẫn tổ chức kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026. Theo ông Nguyễn Văn Hiền, Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội, mặc dù công tác tuyển sinh đầu cấp và thi tốt nghiệp THPT là hoạt động có tính chất thường xuyên, hàng năm, nhưng năm nay có rất nhiều điểm mới về quy trình, công nghệ, nhân sự phụ trách. Vì vậy, thành phố đã huy động mọi nguồn lực để cùng với ngành làm tốt các công việc cho tuyển sinh đầu cấp.
“Thành phố đã ban hành đầy đủ các văn bản hướng dẫn và với về cơ bản các hệ thống trực tuyến để phục vụ công tác tuyển sinh và rà soát các đối tượng dự tuyển vào lớp đã hoàn thành cơ bản. Ủy ban nhân dân các xã, phường cũng cơ bản hoàn thành công tác điều tra số trẻ trong độ tuổi tuyển sinh, từng bước xây dựng phương án đảm bảo điều kiện về cơ sở vật chất, đội ngũ cho năm học mới, ban hành kế hoạch tuyển sinh đầu cấp và huy động các lực lượng tham gia với sự phân công đầy đủ chi tiết”, ông Hiền phân tích.
Thông tin chi tiết về những thay đổi trong tuyển sinh đầu cấp năm nay, ông Nghiêm Văn Bình, Trưởng phòng Quản lý thi và kiểm định chất lượng giáo dục, Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội cho biết, thành phố ứng dụng trí tuệ nhân tạo và bản đồ số (GIS) trong việc phân tuyến tuyển sinh theo tiêu chí đó là đảm bảo khoảng cách gần nhất để đưa trường học tới từng gia đình học sinh. Theo đó, nguyên tắc ưu tiên số 1: học sinh sẽ đăng ký vào trường tuyển sinh gần nhà nhất, gần nơi ở nhất trên địa bàn cư trú. Trong trường hợp các phường giáp ranh có trường gần hơn trường gần nhất trên địa bàn, tức là trường đó khác địa bàn thì học sinh cũng được đăng ký tuyển sinh. Đây là nguyên tắc để đảm bảo tính thuận lợi, phù hợp và tạo mọi điều kiện cho học sinh khi đăng ký tuyển sinh.
Kinh nghiệm từ thành phố Hồ Chí Minh trong sử dụng bản đồ số trong tuyển sinh
Xét trên phạm vi cả nước, thành phố Hồ Chí Minh có thể xem như đơn vị tiên phong triển khai bản đồ số trong tuyển sinh đầu cấp. Có những vấn đề khá tương tự với Hà Nội về quy mô dân số, sự phân bố không đồng đều, tình trạng thiếu trường lớp… Ông Hồ Tấn Minh, Chánh văn phòng Sở Giáo dục và Đào tạo thành phố Hồ Chí Minh chia sẻ một số kinh nghiệm khi thực hiện triển khai thành công tuyển sinh bằng bản đồ số:
Đầu tiên, việc tuyển sinh theo bản đồ số cần bỏ ranh giới hành chính phường xã nhằm giải quyết tình trạng cát cứ từng xảy ra trong giai đoạn đầu thực hiện. Cụ thể học sinh có thể gần một trường học nhưng ngôi trường đó lại thuộc quản lí của phường khác. Tất cả thông tin học sinh sẽ đưa lên hệ thống và công bằng trong phân trường học, tuân thủ nguyên tắc gần nhà.
Thứ hai cần đồng bộ dữ liệu ngành giáo dục với dữ liệu dân cư. Điều này đặc biệt quan trọng với những địa phương với mật độ dân cư đông đến quá đông ở một số địa bàn nhằm thực hiện tốt nhất việc phân bổ chỉ tiêu. Nếu dữ liệu không chính xác, ông Minh cho rằng sẽ cực kì khó khăn để triển khai tuyển sinh bằng bản đồ số.
