Ngày 23/4/2026, tại Hà Nội, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật tổ chức lễ ra mắt cuốn sách “Nguyễn Quang Bích - Nhà trí thức yêu nước, thủ lĩnh phong trào kháng Pháp cuối thế kỷ XIX”. Đây là công trình nghiên cứu mới bổ sung thêm tư liệu chuẩn bị cho quá trình xây dựng hồ sơ về danh nhân Nguyễn Quang Bích. Buổi lễ có sự tham dự của đại diện lãnh đạo các ban, bộ, ngành Trung ương và địa phương; các nhà nghiên cứu lịch sử, văn hóa cùng đại diện gia đình nhà trí thức yêu nước Nguyễn Quang Bích.

Cuốn sách “Nguyễn Quang Bích - Nhà trí thức yêu nước, thủ lĩnh phong trào kháng Pháp cuối thế kỷ XIX” - Công trình nghiên cứu mới về danh nhân Nguyễn Quang Bích mới được ra mắt.

Nguyễn Quang Bích còn có tên là Ngô Quang Bích, tự là Hàm Huy, hiệu Ngư Phong (1832–1890). Quê hương ông thuộc làng Trình Phố, huyện Trực Định, phủ Kiến Xương, tỉnh Nam Định, nay là làng Trình Nhất, xã Tiền Hải, tỉnh Hưng Yên. Ông là vị quan triều Nguyễn, đồng thời là lãnh tụ tiêu biểu của phong trào Cần Vương chống Pháp ở vùng Tây Bắc cuối thế kỷ XIX. Ông không chỉ là một nhà yêu nước mà còn là nhà thơ, nhà văn, trí thức văn hóa lớn của dân tộc. Ở ông hội tụ đầy đủ phẩm chất của lớp trí thức Nho học trong giai đoạn lịch sử đầy biến động, khi tư tưởng trung quân dần chuyển hóa thành ý thức độc lập dân tộc.

Các đại biểu tại lễ ra mắt cuốn sách “Nguyễn Quang Bích - Nhà trí thức yêu nước, thủ lĩnh phong trào kháng Pháp cuối thế kỷ XIX”.

Cuốn sách “Nguyễn Quang Bích - Nhà trí thức yêu nước, thủ lĩnh phong trào kháng Pháp cuối thế kỷ XIX” được biên soạn công phu dựa trên nhiều nguồn tư liệu lịch sử, văn học và khảo cứu địa phương đáng tin cậy, kết hợp với kết quả của các hội thảo khoa học cấp quốc gia. Nội dung sách tái hiện hệ thống cuộc đời, sự nghiệp và tư tưởng của Nguyễn Quang Bích, đồng thời làm rõ bối cảnh lịch sử, chính trị, xã hội Việt Nam cuối thế kỷ XIX, đặc biệt là vai trò của ông trong phong trào Cần Vương tại vùng Tây Bắc.

Không chỉ là một vị quan thanh liêm, chính trực, Nguyễn Quang Bích còn là thủ lĩnh kiên cường của phong trào kháng chiến chống Pháp ở vùng núi Tây Bắc – địa bàn chiến lược với nhiều khó khăn về địa lý và lực lượng. Ông đã quy tụ, đoàn kết các lực lượng, gắn bó với đồng bào các dân tộc thiểu số, duy trì phong trào kháng chiến trong nhiều năm, gây cho thực dân Pháp nhiều tổn thất.

Bên cạnh vai trò quân sự, ông còn thể hiện tầm vóc của một nhà ngoại giao có tầm nhìn chiến lược khi chủ trương mở rộng quan hệ, tranh thủ sự ủng hộ từ bên ngoài cho phong trào Cần Vương. Đồng thời, với tư cách là một trí thức lớn, ông để lại nhiều tác phẩm thơ văn giàu cảm xúc, thể hiện khí tiết và tinh thần yêu nước sâu sắc.

Phó Giám đốc, Phó Tổng Biên tập NXB Chính trị Quốc gia Sự thật trao tặng sách các đại biểu.

Theo đại diện Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia Sự thật, cuốn sách là kết quả của quá trình nghiên cứu nghiêm túc, phối hợp chặt chẽ giữa các nhà khoa học và đội ngũ biên tập viên. Tại buổi lễ, các nhà sử học, nhà nghiên cứu đã cùng trao đổi và chia sẻ thêm những thông tin quý giá về cuộc đời, sự nghiệp và những đóng góp của nhà trí thức yêu nước Nguyễn Quang Bích, cũng như nội dung, giá trị cuốn sách. Qua đó tiếp tục làm sáng rõ thêm bối cảnh lịch sử, chính trị, xã hội Việt Nam và vai trò thủ lĩnh của Nguyễn Quang Bích trong phong trào kháng chiến chống Pháp ở Tây Bắc giai đoạn cuối thế kỷ XIX. Những phân tích này tiếp tục làm nổi bật vai trò của ông trong tiến trình phát triển tư tưởng yêu nước Việt Nam cuối thế kỷ XIX.