Radio
Podcast
Multimedia
Học lực trung bình có theo được ngành AI không?
Những ngày này, Trung Quân, học sinh lớp 12 tại Hà Nội, vừa ôn thi tốt nghiệp THPT, vừa tìm hiểu để đăng ký nguyện vọng xét tuyển đại học. Trí tuệ nhân tạo (AI) là ngành nam sinh này hướng tới, nhưng không xuất phát từ đam mê rõ ràng.
“Em quan tâm đến trí tuệ nhân tạo vì đang ‘hot’, chứ không phải ngành em thực sự yêu thích”.
Câu chuyện của Trung Quân không phải cá biệt. Trong bối cảnh AI phát triển mạnh mẽ, nhiều học sinh lựa chọn ngành học theo xu hướng, thay vì dựa trên năng lực và định hướng nghề nghiệp lâu dài. Điều này dẫn tới một băn khoăn phổ biến trong mùa tuyển sinh năm nay: học lực trung bình có thể theo học ngành trí tuệ nhân tạo hay không?
Theo PGS.TS Vũ Duy Hải, Trưởng ban Tuyển sinh - hướng nghiệp Đại học Bách khoa Hà Nội, AI là lĩnh vực có hàm lượng khoa học – công nghệ cao, đòi hỏi tư duy logic và khả năng học tập tốt. Vì vậy, mức điểm chuẩn đầu vào thường ở nhóm cao. Thực tế, trong những năm gần đây, điểm chuẩn ngành trí tuệ nhân tạo tại nhiều trường đại học top đầu luôn ở mức rất cao. Tại ĐH Bách khoa Hà Nội, mức điểm trúng tuyển thường từ khoảng 28 trở lên.
Khác với các lĩnh vực nền tảng, nhân lực ngành trí tuệ nhân tạo có tính giai đoạn. Dù vậy, trong 5 năm tới, nhu cầu nhân lực liên quan đến trí tuệ nhân tạo được dự báo vẫn rất lớn, không chỉ trong khu vực nhà nước mà cả doanh nghiệp, thậm chí có thể cung cấp cho thị trường quốc tế như Nhật Bản, Hàn Quốc…
Điều này cho thấy sức hút lớn của ngành, nhưng đồng thời cũng đặt ra yêu cầu cao đối với người học ngay từ đầu vào. Trước băn khoăn của nhiều thí sinh trong mùa tuyển sinh năm nay: “học lực trung bình có theo được ngành AI không?”, ông Hải cho rằng, thí sinh hoàn toàn có thể theo học nếu trúng tuyển vào các trường lấy mức điểm thấp hơn. Tuy nhiên, khi đã vào đại học, sự nỗ lực, cố gắng mới là yếu tố quyết định.
Nói cách khác, điểm đầu vào chỉ là “tấm vé” ban đầu. Để theo kịp chương trình AI – vốn nặng về toán, thuật toán và tư duy logic – người học cần đầu tư nghiêm túc trong suốt quá trình học.
Chọn ngành trước, chọn trường sau
Một thực tế khác là AI đang được ứng dụng rộng rãi trong nhiều lĩnh vực. Điều này mở ra nhiều con đường tiếp cận khác nhau, thay vì chỉ tập trung vào ngành AI thuần túy.
Theo TS Đỗ Thanh Hương, Phó trưởng phòng Đào tạo Trường Đại học Y Hà Nội, AI đã và đang được ứng dụng trong chẩn đoán và điều trị. Trong tương lai gần, nhiều chương trình đào tạo mới sẽ tích hợp AI vào các ngành chuyên môn.
Bà Hương cho biết, nhà trường dự kiến mở ngành Y tế số ứng dụng AI trong chẩn đoán và điều trị. Trong thời gian sớm nhất, khoảng năm 2027-2028 sẽ tuyển sinh. Nhà trường liên kết đào tạo với các trường đại học, hiệp hội về giáo dục y học ở Châu Á Thái Bình Dương để tạo ra chương trình học đặc biệt dành cho giảng viên và cho sinh viên.
Hiện tại, AI đã được ứng dụng trong khám chữa bệnh. Ví dụ, chính phủ Úc tài trợ cho các sinh viên, du học sinh của Việt Nam học đại học Sydney. Trong đó, việc ứng dụng chẩn đoán hình ảnh rất tốt.
“AI hứa hẹn rất nhiều trong đào tạo đại học nói chung, cũng như các chuyên ngành của đại học Y”, bà Hương nói.
Trong khi đó, ở lĩnh vực khoa học xã hội và nhân văn, AI cũng không thay thế hoàn toàn con người mà đóng vai trò công cụ hỗ trợ. Theo PGS.TS Đặng Hồng Sơn, Phó Hiệu trưởng Trường ĐH Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội, người học ngoại ngữ hay truyền thông không chỉ cần kỹ năng kỹ thuật, mà còn phải hiểu sâu về văn hóa và con người – điều mà AI khó có thể thay thế.
PGS.TS Đặng Hồng Sơn ví dụ, hiện nay AI đã dịch trực tiếp tương đối tốt. Song, đào tạo tại các trường đại học không chỉ thuần túy là dạy ngoại ngữ, ngôn ngữ mà còn đào tạo về văn hóa của các quốc gia. Cho nên, những người làm trong lĩnh vực ngoại ngữ là những người làm kết nối các nền văn hóa.
Các chuyên gia cũng nhấn mạnh, AI không thay thế kiến thức nền tảng mà thay đổi cách sử dụng kiến thức. PGS.TS Nguyễn Phú Khánh, Phó Tổng giám đốc Đại học Phenikaa cho rằng, AI vẫn phải dựa trên nền tảng khoa học cơ bản. Nếu có nền tảng tốt, các em sẽ có lợi thế lớn trong việc ứng dụng AI sau này. Ông khuyên thí sinh đừng lo học ngành cơ bản khó xin việc vì đây chính là nền tảng phát triển lâu dài.
Đứng trước nhiều lựa chọn, lời khuyên được các chuyên gia đưa ra là hãy chọn ngành phù hợp với năng lực và sở thích, trước khi chọn trường.
“Ngành nghề là yếu tố gắn bó lâu dài. Nếu chọn trường theo sở thích nhưng ngành không phù hợp hoặc không đủ năng lực, quá trình học sẽ rất vất vả. Chỉ khi yêu thích, các em mới có động lực để vượt qua khó khăn. Vì vậy, hãy ưu tiên chọn ngành phù hợp với sở thích và đam mê, sau đó chọn trường phù hợp”, PGS.TS Nguyễn Phú Khánh nhắn nhủ.
Trong những năm trở lại đây, số cơ sở giáo dục đào tạo ngành Trí tuệ nhân tạo (AI) đang tăng nhanh chóng. Không riêng các trường ĐH có truyền thống trong lĩnh vực công nghệ, các trường kỹ thuật, kinh tế, tài chính, sư phạm…cũng ồ ạt mở ngành.
Trí tuệ nhân tạo là ngành học nhiều cơ hội, nhưng cũng đi kèm yêu cầu cao. Với học sinh có học lực trung bình, cánh cửa không hoàn toàn đóng lại, nhưng sẽ đòi hỏi lựa chọn phù hợp và nỗ lực lớn hơn. Thay vì chạy theo “ngành hot”, điều quan trọng hơn là hiểu rõ bản thân, năng lực và con đường dài hạn./.
