Radio
Podcast
Multimedia
Trở về làm giáo viên không phải “bước lùi”
Từ Phó Hiệu trưởng Trường THCS Cao Bình trở lại làm giáo viên tại Trường Tiểu học và THCS Hợp Giang, phường Thục Phán, cô Hoàng Thị Mỹ Hương thừa nhận từng có “một thoáng tiếc nuối” khi rời vị trí quản lý mà mình đã gắn bó và dành nhiều tâm sức.
Nhưng cảm giác ấy nhanh chóng qua đi. Bởi trở lại đứng lớp cũng chính là nguyện vọng của cô. “Chức vụ là nhất thời, còn người thầy mới là trọn đời”, cô Hương chia sẻ.
Nếu trước đây, công việc của một cán bộ quản lý trải rộng từ kế hoạch, nhân sự, hồ sơ đến trách nhiệm chung của nhà trường thì nay tâm trí cô được dành nhiều hơn cho từng bài giảng và từng học sinh. Với cô Hương, đây không phải là một bước lùi, mà là lựa chọn trở về vị trí mình cảm thấy có thể đóng góp trực tiếp nhất cho học trò.
Câu chuyện của cô Hương là một lát cắt trong quá trình sắp xếp lại mạng lưới trường lớp tại Cao Bằng, nơi số trường giảm kéo theo những thay đổi lớn về tổ chức, nhân sự và cách vận hành.
Tại phường Thục Phán, trước sắp xếp có 16 trường công lập, sau sắp xếp còn 9 trường, giảm 7 đầu mối. Đến ngày 15/9/2026, 9 trường có 274 lớp với 9.943 học sinh.
Cùng với đó, số cán bộ quản lý giảm từ 43 xuống còn 27 vị trí. 16 cán bộ không tiếp tục giữ chức vụ quản lý được bố trí về vị trí chuyên môn phù hợp, chủ yếu làm giáo viên hoặc tổ trưởng chuyên môn.
Bà Nguyễn Thị Thúy Hà, Phó Trưởng phòng Văn hóa Xã hội phường Thục Phán cho biết, việc bố trí căn cứ vào tiêu chuẩn, năng lực, chuyên môn đào tạo, nguyện vọng cá nhân và nhu cầu thực tế của từng trường. Địa phương cũng tổ chức trao đổi, nắm bắt tâm tư, công khai phương án nhân sự và bảo đảm quyền lợi cho cán bộ, giáo viên sau sắp xếp.
Tiếp tục giải bài toán thiếu giáo viên sau sắp xếp
Ở xã Nam Quang, trước sáp nhập có nhiều điểm trường nhỏ lẻ, phân tán tại các thôn bản, có nơi chỉ vài học sinh mỗi lớp. Theo ông Mã Văn Vừ, Phó Chủ tịch UBND xã, việc sắp xếp đã đưa một số trường, điểm trường nhỏ về quy mô lớn hơn, qua đó tạo điều kiện tập trung nguồn lực đầu tư cơ sở vật chất và trang thiết bị dạy học.
Theo thầy Ma Thế Dũng, Hiệu trưởng Trường Phổ thông Dân tộc bán trú Tiểu học và THCS Nam Quang, sau sắp xếp trường lớp, học sinh được tập trung học tập, có nhiều thời gian ở trường hơn và bước đầu cho thấy hiệu quả về chất lượng.
Cô Hoàng Thị Mỹ Hương, Trường Tiểu học và THCS Hợp Giang cho rằng, khi bộ máy ổn định, môi trường tập thể lớn hơn cũng tạo thêm cơ hội để giáo viên giao lưu, học hỏi chuyên môn và học sinh được tham gia nhiều hoạt động hơn.
Giảm đầu mối cũng đồng nghĩa số vị trí hiệu trưởng, hiệu phó giảm theo. Một số cán bộ quay trở lại trực tiếp giảng dạy bổ sung thêm lực lượng giáo viên chất lượng cho các trường. Tuy nhiên, sau sáp nhập, bài toán thiếu giáo viên vẫn chưa được giải quyết hoàn toàn.
Trường Phổ thông Dân tộc bán trú Tiểu học và THCS Nam Quang hiện được hợp nhất từ ba cơ sở cũ. Sau sáp nhập, trường có 80 giáo viên, nhân viên, 45 lớp với 919 học sinh. Ông Ma Thế Dũng – Hiệu trưởng nhà trường cho biết, trường có nhiều điểm lẻ, số giáo viên và học sinh đông hơn nên công tác quản lý và nâng cao chất lượng giáo dục cũng chịu nhiều áp lực hơn.
Đáng chú ý, sau khi cân đối nhân sự, trường vẫn thiếu giáo viên ở cả cấp tiểu học và THCS. Riêng môn Tiếng Anh thiếu 3 giáo viên. Ngoài ra còn thiếu giáo viên Toán, Ngữ văn, Tin học và một số môn khác.
Toàn phường Thục Phán hiện còn thiếu 13 giáo viên, trong đó mầm non thiếu 7, khối trung học thiếu 6. Một số môn cũng thiếu cục bộ. Trước mắt, các trường phải điều tiết đội ngũ, phân công chuyên môn và bố trí dạy liên trường cho phù hợp.
Ở xã Nam Quang, tình trạng thiếu giáo viên tập trung ở một số môn đặc thù như Tin học, Ngoại ngữ, Âm nhạc, Mỹ thuật, nhất là tại các điểm trường vùng sâu, vùng xa. Việc phải dạy liên trường, liên cấp cũng khiến giáo viên di chuyển nhiều hơn.
Không chỉ thiếu giáo viên, cơ sở vật chất tại một số trường sau sáp nhập cũng chưa theo kịp quy mô mới.
Tại Trường Phổ thông Dân tộc bán trú Tiểu học và THCS Nam Quang, thầy Ma Thế Dũng cho biết, nhà trường còn thiếu phòng học, phải sử dụng phòng tạm; chưa có nhà hiệu bộ cho Ban giám hiệu và các tổ chuyên môn. Nhà ăn, phòng bếp, ký túc xá cho học sinh cũng còn thiếu, có thời điểm phải lắp ghép nhà tôn để các em ở tạm. Thầy Hiệu trưởng Ma Thế Dũng kiến nghị tiếp tục đầu tư phòng học, phòng bộ môn, nhà hiệu bộ, nhà bếp, ký túc xá và nhà công vụ cho giáo viên.
Đây là vấn đề đặc biệt đáng lưu ý với một trường vùng cao có nhiều học sinh dân tộc thiểu số ở xa, không thể đi về trong ngày. Nhà trường phải tổ chức cho các em ăn, ở tại ký túc xá, đồng thời rà soát các chế độ hỗ trợ để bảo đảm điều kiện học tập.
Tại xã Nam Quang, những khó khăn tương tự vẫn tồn tại: thiếu phòng học, phòng chức năng, nhà công vụ cho giáo viên; việc đi lại của học sinh đến điểm trường chính còn bất cập, nhất là vào mùa mưa lũ.
Để những lợi ích của việc sắp xếp trường lớp trở thành bền vững, khoảng trống về giáo viên và cơ sở vật chất rất cần được lấp đầy.
Sáp nhập trường lớp vì thế không kết thúc khi số đầu mối được giảm hay vị trí quản lý được sắp xếp lại. Phần khó hơn nằm ở phía sau: làm thế nào để một bộ máy gọn hơn thực sự tạo ra điều kiện dạy và học tốt hơn.
Và cuối cùng, thước đo của sáp nhập vẫn phải trở về với điều căn bản nhất của giáo dục: thầy cô có điều kiện để dạy tốt và học sinh có điều kiện để học tốt và chất lượng giáo dục phải được nâng lên.
