Kịch bản “nuôi cá” nhiều lớp
Một lời mời kết bạn từ người lạ, một tin nhắn hỏi mua nhà hay lời xin lỗi vì “nhầm số” có thể là điểm khởi đầu của một kịch bản lừa đảo được chuẩn bị kỹ lưỡng.
Để tạo lòng tin, các đối tượng thường dùng hình ảnh người có ngoại hình thu hút, tự giới thiệu có công việc ổn định, cuộc sống thành đạt. Sau một thời gian thường xuyên trò chuyện, hỏi han và bày tỏ tình cảm, chúng mới đề cập đến các kênh đầu tư chứng khoán quốc tế, tiền mã hóa, ngoại hối hoặc dự án được quảng cáo có khả năng sinh lời cao.
Nạn nhân được hướng dẫn truy cập website hoặc cài đặt ứng dụng do đối tượng cung cấp. Ban đầu, hệ thống hiển thị lợi nhuận, thậm chí cho phép rút một khoản tiền nhỏ. Khi nạn nhân tin tưởng và nạp số tiền lớn hơn, việc rút tiền bắt đầu gặp trở ngại. Đối tượng liên tục yêu cầu đóng “thuế”, “phí xác minh”, “phí bảo hiểm” hoặc “phí mở khóa tài khoản”.
Thực chất, số tiền và lợi nhuận hiển thị trên ứng dụng có thể chỉ là những con số giả do nhóm lừa đảo kiểm soát.
Thủ đoạn này còn được biến tướng dưới hình thức mời làm nhiệm vụ trực tuyến để nhận hoa hồng. Trong một đường dây lừa đảo xuyên quốc gia được Công an Nghệ An triệt phá, một nạn nhân đã mất hơn 6,6 tỷ đồng chỉ trong bốn ngày. Đây là một trong 63 người bị hại của đường dây có 24 đối tượng bị bắt giữ.
Theo cơ quan công an, kịch bản lừa đảo thường gồm bốn bước: tạo nhân vật ảo và tiếp cận làm quen; dẫn dụ nạn nhân làm nhiệm vụ; cho nhận một khoản tiền ban đầu để tạo lòng tin; sau đó thúc ép chuyển số tiền lớn hơn để chiếm đoạt.
Dấu hiệu nhận biết lời mời đầu tư đáng ngờ
Luật sư Trần Xuân Tiền, Trưởng Văn phòng Luật sư Đồng Đội cho biết, thủ đoạn này thường được gọi là “nuôi cá”, kết hợp giữa lừa đảo tình cảm và lừa đảo đầu tư.
Điểm nguy hiểm là các đối tượng không yêu cầu chuyển tiền ngay mà dành nhiều thời gian xây dựng quan hệ, khiến nạn nhân dần mất cảnh giác. Khi lòng tin đủ lớn, chúng mới giới thiệu cơ hội đầu tư và thúc giục nạn nhân chuyển tiền.
Người dân cần cảnh giác khi gặp những dấu hiệu như:
- Cam kết lợi nhuận rất cao, “bao lỗ”, chắc chắn có lãi hoặc hoàn vốn 100%.
- Yêu cầu chuyển tiền vào tài khoản cá nhân hoặc tài khoản không rõ chủ thể.
- Hướng dẫn cài ứng dụng từ đường dẫn lạ.
- Muốn rút tiền phải tiếp tục nộp thuế, phí xác minh hoặc phí mở khóa.
- Người mới quen qua mạng vừa bày tỏ tình cảm, vừa hướng dẫn đầu tư.
- Đối tượng né tránh gặp trực tiếp, thúc giục chuyển tiền hoặc yêu cầu giữ bí mật với người thân.
Theo luật sư Trần Xuân Tiền, việc rút được tiền ở lần đầu không chứng minh nền tảng đầu tư an toàn. Đây có thể chỉ là cách tạo lòng tin để nạn nhân tiếp tục bỏ vào số tiền lớn hơn.
Trước khi chuyển tiền, người dân cần xác định rõ mình đang giao dịch với ai, tổ chức nào và nền tảng đó có cơ sở pháp lý hay không; đồng thời kiểm tra tên doanh nghiệp, địa chỉ, người đại diện, website và tài khoản nhận tiền. Không nên chỉ tin vào giao diện chuyên nghiệp, lợi nhuận hiển thị trên ứng dụng hoặc lời giới thiệu của người quen qua mạng.
Cần làm gì nếu đã chuyển tiền?
Khi nghi ngờ bị lừa, người dân cần dừng ngay mọi giao dịch và tuyệt đối không chuyển thêm tiền, kể cả khi đối tượng hứa giúp rút tiền hoặc lấy lại khoản đã mất.
Nạn nhân cần nhanh chóng liên hệ ngân hàng hoặc tổ chức trung gian thanh toán, cung cấp thông tin giao dịch và đề nghị tra soát, ngăn chặn hoặc phong tỏa dòng tiền. Đồng thời, cần trình báo cơ quan công an gần nhất và lưu giữ đầy đủ chứng cứ gồm tin nhắn, cuộc gọi, số điện thoại, tài khoản mạng xã hội, website, ứng dụng và thông tin tài khoản nhận tiền.
Nếu đã cung cấp mật khẩu, mã OTP hoặc thông tin tài khoản, người dùng phải lập tức thay đổi mật khẩu và tăng cường các biện pháp bảo mật.
Luật sư cũng cảnh báo nạn nhân không nên tin những dịch vụ quảng cáo “thu hồi tiền bị lừa” nhưng yêu cầu nộp phí trước, bởi đây có thể là một cái bẫy tiếp theo.
