Sinh năm 1999 tại Phú Thọ, Hoàng Việt Anh không bước vào đại học ngay sau khi tốt nghiệp THPT. Ở tuổi 18, khi nhiều bạn bè bắt đầu cuộc sống sinh viên, anh đi xuất khẩu lao động tại Nhật Bản với công việc là thợ đúc kim loại.

Việt Anh thừa nhận, thời THPT anh học không tốt, không hứng thú với việc học và cũng chưa xác định được mình phù hợp với ngành nghề nào. Vì thế, thay vì tiếp tục học đại học, anh chọn đi xuất khẩu lao động ở Nhật Bản làm việc để trải nghiệm cuộc sống tự lập.

“Tôi chưa sẵn sàng lựa chọn một con đường lâu dài khi bản thân còn chưa hiểu mình muốn gì”, Việt Anh chia sẻ.

Những ngày tháng tại Nhật Bản không dễ dàng. Mỗi ngày, anh rời nhà từ 6h30 sáng, làm việc liên tục đến 8-9h tối mới trở về phòng trọ. Công việc tại xưởng cơ khí đòi hỏi phải bốc vác đồ nặng, làm việc trong môi trường nóng, nhiều bụi.

“Công việc không chỉ nặng nhọc vì phải bốc vác đồ nặng suốt cả ngày mà còn cực kỳ nóng nực, chưa kể môi trường làm việc bụi bặm không hề tốt cho sức khoẻ về lâu dài”, anh nhớ lại.

Công việc cơ khí cũng đòi hỏi độ chính xác và an toàn cao. Theo Việt Anh, những yêu cầu khắt khe của công việc khiến anh phải đối mặt với áp lực không nhỏ trong suốt thời gian làm việc tại Nhật Bản.

Hơn 1000 ngày làm việc và 'cú quay xe' làm lại từ đầu

Hơn 1.000 ngày làm việc tại xưởng cơ khí ở Nhật Bản trở thành quãng thời gian giúp Việt Anh nhìn nhận lại con đường của mình.

Anh nhận ra công việc tay chân có thể giải quyết khó khăn về kinh tế trước mắt nhưng cũng tiêu hao sức khỏe, trong khi tri thức có thể mở ra cơ hội làm việc trong những môi trường tốt và an toàn hơn.

Có những ngày trở về phòng trọ sau 12 giờ làm việc, Việt Anh mệt đến mức không muốn ăn uống. Chính trong những thời điểm ấy, mong muốn được đi học tiếp ngày càng rõ ràng.

Một lần, sau một ngày làm việc mệt mỏi, bản thân Việt Anh tự hỏi nếu 5-10 năm nữa vẫn làm công việc này thì cuộc sống sẽ như thế nào và bản thân thực sự muốn gì cho tương lai?

Những câu hỏi ấy trở thành động lực để anh công nhân xưởng cơ khí quyết định trở lại con đường học tập.

“Chính những vất vả đó đã trở thành động lực lớn nhất thôi thúc tôi quyết tâm chinh phục tấm bằng đại học, để cuộc đời bước sang trang mới và làm chủ tương lai của mình bằng trí tuệ”, Việt Anh nói.

Nhìn lại quyết định không học đại học ngay sau THPT, Việt Anh cho rằng vấn đề khi đó không phải anh không cần bằng đại học mà là chưa hiểu việc học có ý nghĩa thế nào đối với tương lai.

“Sau 3 năm ở Nhật Bản, tôi hiểu việc học cần cho tương lai thế nào”, Việt Anh chia sẻ.

Năm 2022, Việt Anh trở về Việt Nam và đăng ký học tại Trường Đại học FPT. Anh lựa chọn chuyên ngành Ngôn ngữ Nhật, kết hợp chuyên ngành hẹp IT, dựa trên vốn tiếng Nhật và những trải nghiệm có được trong thời gian làm việc tại Nhật Bản.

Trở lại giảng đường ở tuổi 23, Việt Anh lớn tuổi hơn phần lớn bạn học. Có thời điểm anh cảm thấy mình đang đi sau khi nhìn những người cùng trang lứa đã tốt nghiệp, bắt đầu sự nghiệp hoặc có định hướng tương đối rõ ràng.

Tuy nhiên, cảm giác đó dần thay đổi khi anh nhận ra mỗi người có một hoàn cảnh và một lộ trình riêng.

Ba năm làm việc tại Nhật Bản cũng trở thành hành trang khi Việt Anh bước vào môi trường đại học. Anh cho rằng mình đã học được tính kỷ luật, sự kiên trì, thói quen đúng giờ và khả năng tự lo cho cuộc sống.

Quan trọng hơn, cách nhìn về việc học cũng thay đổi. Nếu trước đây học tập từng là điều anh cảm thấy bắt buộc thì khi trở lại trường, anh coi đó là cơ hội để tích lũy kiến thức và mở rộng lựa chọn cho tương lai.

Tại đại học FPT, Việt Anh duy trì thói quen học tập đều đặn. Với tiếng Nhật, anh học từ vựng, ngữ pháp, kết hợp luyện nghe, nói và đưa kiến thức vào giao tiếp thực tế. Với các môn IT, anh tập trung hiểu bản chất vấn đề thay vì ghi nhớ máy móc.

Khi gặp nội dung chưa hiểu, anh chủ động tìm hiểu thêm hoặc trao đổi với thầy cô, bạn bè.

Từ không hứng thú học tập đến danh hiệu thủ khoa đầu ra

Sau 4 năm, sự thay đổi trong cách học giúp Việt Anh duy trì kết quả qua nhiều học kỳ. Anh đạt GPA 3,51/4,0, có 5 kỳ đạt danh hiệu Sinh viên Xuất sắc và sở hữu chứng chỉ tiếng Nhật N2.

Mới đây, Việt Anh tốt nghiệp Trường Đại học FPT với danh hiệu thủ khoa khối ngành Ngôn ngữ. Tại lễ tốt nghiệp, anh đại diện các tân cử nhân phát biểu bằng song ngữ Việt - Nhật.

Nhìn lại hành trình từ một học sinh từng không hứng thú với việc học đến khi trở thành thủ khoa, Việt Anh cho rằng điều đáng tự hào nhất không nằm ở danh hiệu.

“Điều khiến em tự hào không phải là từ một người từng học không tốt trở thành thủ khoa mà là từ một người từng không hiểu giá trị của việc học, em đã trở thành một người hiểu rằng sự cố gắng có thể tạo ra những lựa chọn mới trong cuộc đời”, Việt Anh chia sẻ.

Theo Việt Anh, ba năm ở Nhật Bản giúp anh hình thành tính kỷ luật và sự tự lập. Nhưng những điều đó cần được đặt trong một môi trường phù hợp để chuyển thành năng lực học tập và nghề nghiệp.

“3 năm ở Nhật cho tôi tính kỷ luật và sự tự lập. Nhưng chỉ có kỷ luật thôi thì chưa đủ. Tôi cần một môi trường để biến nó thành việc học tập, chuyên môn, giao tiếp và khả năng làm việc. Và 4 năm theo học ở ĐH FPT là quá trình đó”, anh chia sẻ.

Sau khi tốt nghiệp, Việt Anh đang làm Chuyên viên thiết kế CAD, thực hiện các bản vẽ thiết kế nhà dân dụng Nhật Bản tại Công ty TNHH HINOKIYA Việt Nam.

Công việc hiện tại có chuyên môn khác với ngành Ngôn ngữ Nhật mà anh theo học. Tuy nhiên, Việt Anh xem đây là cơ hội tiếp tục làm việc trong môi trường có yếu tố Nhật Bản, đồng thời kết hợp nền tảng tiếng Nhật với chuyên môn công việc trong chặng đường phía trước.

Từ trải nghiệm của chính mình, Việt Anh cho rằng điều quan trọng trước mỗi lựa chọn không đơn thuần là đi nhanh hay chậm hơn người khác, mà là hiểu mình muốn gì.

“Nếu học đại học ngay từ năm 18 tuổi, có thể bây giờ tôi đã có bằng sớm hơn. Nhưng tôi không chắc lúc đó mình đã có được sự rõ ràng về tương lai hay thái độ học tập như hiện tại”, Việt Anh nói.